C ^5 ) 
T!*nnik het ftsmocrtjcn van de crocJs, zijnde een fchoon oranjerood drasdjen men verk-‘c<:t 
'daar'oe de herfstcrccus , en dc oogst daarvan duurt gemeenlijk vier weeken, men plukt do 
i.!oemen des morgens en des avonds eer .zij opengaan. r . , • . 
De crocus word: zeer gemaküjk uit z jnc uolleii voordgeteeld ; men plant dczelvcn in het 
voor'aar in cenen gemesten grond, in evenwijdige voorens, zes of zevun duim van elkander, 
en dekt ze met zes duimen aarde; de beste aarde voor de Jaffraan moet zwart zijn, en lig% 
wat zandachtig , of rosachtig geel. • . u • - , j 
In fterke vette aarde worden de bollen grooter, maar in luchtige magere aarue woorden de 
bloem-n fchooner: de bollei. gceven het ecriic jaar maar bladen, doch in het tweede jaer gec- 
ven de herfstcrocus bloemen, in Üöuber, en duuren maar twee dagen; na dat de bloem afge- 
vallen is, komen er bladen, die een geheelen winter door duuren. 
Jn den oogsttijd, ziet men in de plaatzcn alwaar dc faffraan groeit, karren vo! bloemen aan- 
br^ngen: na dat de faffraan van de bloem gdcheiden is, wordt zij over het vuur gedroogd, 
' en'” óp paardenhairen zeeven of matten gelegd, boven glimmende kolen: de Ichoonheid van de 
fatfr^an hangt af van de wij^e van droogen: wanneer zij gedroogd is, doet men ze in papie- 
ren of doosjens: men heeft 5 ffi verfche falfraan noodig, om i ® droogete hebben : het eerire 
jaar brengt een morgen iands op zjn best 4 CS drooge faffraan op , maar vervolgends 20 
De CTOcusboIIen zfii aan verfcheidene ziekten onderworpen ; of zij krijgen een knolachtig uit- 
was, 
len 
kan , 
Een derde , . - , , , , r . 
den en kleine draadjcns vericrijgen, daarna de bol d'C er van itcrfc; dceze ziekte gaat over 
tot de naaste bollen, en, dat aanmerkelijk is, zij Ipreidi zig in eenen cirkel uit ; zelfs een fchop 
aarde in welke eenc zieke bol Haat, verfpreidt het bederf. 
Er is ”-cen middel voor deeze z'ektc , die cene waare blocmpest is, bekend, alleen gebruikt 
men de voorzichtigheid van de aangedokene plaats d'cp te omgraiven, en de uitgegravene aarde 
op cic bedorven bollen tc werpen : het is zonderling , dat dceze befmetting zo fterk in de 
aarde blijft, dat gezonde bollen , twaalf, vijftien, ja twintig jaaren naderhand er in geplant, 
belmet worden en fterven. . ^ . 
in de (ieneeskunde heelt cc faffraan uitmuiViCnde vcrdienhen, is verwarmend , hoofdpijn HillenJ, 
drijft de Honden, is maag en hartHerkende, wordt in ontbindende pleiHers gebruikt, ook in oog- 
middelen; zij neemt de vei itoppingen der lever weg , en wordt in benaaii wde borllen , en teering , aange- 
prczeii- zij moet ccir.er met voorzichtigheid gebruikt worden, want een te groote hoeveelheid , 
b.aarÓ zwaare pijn ia het hoefd, llaap, lumtijds fterk en ftuiptrekkend lagchen, en eindelijk den 
dood. 
De derde bloem op onze p la.vt is de dubbelde Tydehos (colchicum die in den rang van 
de crocus behoort, doch inet dat cnücrichdd , dat zij zes helmllijltjens hccit ; linn^eus brengt 
dezelve tot de zesmannetjens planten, met drie wijfjens of ftampertjens ; de plant heeft geen 
klik, maar alleen bloeml-^ohrs : de Heer to u r n e fort telt er 20 Haorten van op. 
Dc reuk der bloem is zeer walgelijk , en verwekt een bitter fpeekzcl ; ’c is zelfs in zoverre 
een vergiftige plant, dat een kalf van het eeten daarvan gefterven is; bij ’t openen van hetzelve 
werd bevonden dat dc maag zeer gezwollen en hard was, de bloedvaten waren met zwart bloed 
opgevuld: men heeft het zelfde ook in honden waargenomen; ’t is derhalven geraden met den 
Tydeloos voorzichtig lijk omtegaan: mun wil inttislchen dat zij in epidemique ziekten grooien 
dienst bewijst, 
E 
