PLAAT X I. 
\V nnnccr men dc foorten van het plantenrijlc bcfcho'-iwr, zijn er femmigen, die fchocn met 
l-uïjkcijde met gloejende verwen, echter wegens eenige bij/,ondere eigcnichappen ten hexjg- 
fron aanmerkelijk; zijn, en dus meer w'egcns haar nuiiig gefariuk, dan oin haarc fehoonheiJ 
aangekweekt worden: want het is er verre af, dat de fchoonfie bloemen altoos deniitiigue, of 
heilzaam ftc voor den mcnsch zouden zijn, of in de veehoederij gebruikt zouden kiinneu wor- 
den; anderen integendeel zijn tot een wezenlijk nut gefchapen, en paaren met een fraaje ge- 
daante, krachten, die voor den mensch van het grootfte belang zijn. 
Tot deeze behoort inzonderheid de H:ll:borus of nieswortel; en wel die welke onder den bij- 
naam van s'ivart# bekend is, .wegens de kleur van den wortel, terwijl de bloem zelve wit is. 
Volgends de natuurlijke orde, behoort het geflacht v.an dett H:ll:horus tot de vecipeulige (rntJ- 
ti^iliqua) volgens den Ridder li.\nzeus, wier kenteken is, dat zij vijf bloembladen iiebben , 
dat de helmftijlijens op den bodem dor bloem (laan , zeer d gc bij elkander : de (lii't- 
meelknopjens zijn zeer dik , foinmig t? hebben honingbakjens, iN'céma): het flampcrtjen befiaat 
uiteen zaadhuisjen, dat fchuius naar boven gaat, en aldaar wijder wordt; laet (lamperrjcii (laat 
vrij, de ftengel is verreheiden in (lcrkte .cn dikte, de bladen liaan wisfelsgewijze en zijn veelal 
verdeeld, enz. dit is het vonrnaamfte kenmerk van de orde van dit gellacltr. 
Volgends de kunstz-iinenllellen vaii de Hccren to urne fort en ltnn.cus befchouwd 
zijnde, beliooren zij , volgends den eerften , tot dc bloemen d;c roosachtig zijn , en wier fuin- 
pertjen in eene voelhokkige vrucht overgaat: iiij brengt dezelve tot de Ranunkels. 
De Heer l i k n-e us brengt den Hdkiorut tot zijne Xlllde bende, en beichrijft liet gcfiaclu 
aldus 
Geen ktlk, ten w’arc men de altoos biij\enJc kroon voor kelk name, 
De bloim beeft vijf bloembladen , die groot, rond cn fiomp Z'jn. 
Vcele honingbakjens, d'e zeer kort z';n in het ronde geplaatst, ccnbladig, pijpachtig, van 
onder naauwer, met een tweelippig rechtop (laand monJjen , dat uitgellicdco is. 
Dc hdmjlijltjens zlyt Z20T VQclc , cn celsgcvvijze; dc Jie’mbiopj;ns plat, van onder finaücr, en 
ftaan recht op. 
liet Jlampcnjsn heeft zes p'a te vruchtbeginzcls , de Rijltjens zijn cclsgewijze , cn dc Jiigmxs 
wat dik. 
Het zaaibuisjen z'jn platte tvveckiclige hokjens, de onderde kiel is korter, de havende is 
vcrwulfd en gapende. 
De zaaden zijn vcelen , rond en aan den naad vastgehecht. 
Er Z'jn vijf lborten van bekend, als: 
1. j) De wiiiter Hellehoms, dc met de bloem op het blad zit. 
2. ) De zwme Helleborus , met een twee blocinigcn ilcngel , cn bladen die met voctjens aa'i 
den dcngel vast Z'jn. 
3. ) De gröe/j; met een gefpleten dengel , hIaJerige takken, die ie .der twee bladen 
fceoben ; üe bladen gevingerd, 
4) Dc Jlinktnds Helleborus, een veclbloemige biaderige ftengel. 
5.) De driebladige hellelorus , dc ftengel met een bloem, de bladen drievoudig. 
Die welke W’ij thans be.clirijven is de' zv/arte, dus genaamd naar den wortel ; deeze is knob- 
bdig, en geeft een groot gétal vezelen uit, die van buiten zwart en van binnen wit of grijs 
zijn, de fmaak i-s bitter en U'at fcherp, en walgac.itig ; dc reuk in den verichen worte' (Icrk ; 
uit den W’ortel komen bladere.1 op lange ftengcis, die voliappig z'jn, cn met purperen vlak- 
jens, gelijk die van de Serpentaria Maporx ten onrechte zegt val mono de bomare, dat 
de bladeren gevingerd zijn, met kleine (lijve blnadjens; d't heeft in een groenen Helleborus 
p’aats; ijeder (lengel geeft een of twee bloemen: dc Keer scopoh vond vericlacidenheJen van 
bloemen in KarnioUen. 
1. j Eene met witte bIoem''n, en geelc meclknopje.ns cn honingbakjens; de vnichtbcginze- 
Icn , vlckjens, en (lengen paarsachtig. 
2. ) Eene met roode bloemen, dien aan den bodem groenachtig waren, de meeldraadjens en 
honingbakjens geel, het vruchtbegmze! roodachtig. 
3. ) Met roozenkleiirige bloemen, en roode vruchtbcginzelen. 
4. ) Met witte cn rood- bonte bloemen , groen aan den bodem , dc vruchtbeginzelcn paarsch- 
ac'ncig. 
Uit kruid in het fransch Fellebore noir, of Heroe de fou tvord voor het veratrum nigrum 
vata D 10 SC 04 T 1 DES gehouden, cn verlcailt in atle opzicaten van bet veratrum allum. 
