DeTeft.acjusedul. A.B.Lib.II. lo^ 
Et aquila tempore in breui a tcftudinc.Eos^ ait ufurpare folitum Menedemum in illos, qiii fecuni 
in ciuilibus honoribus contenderent. Accipi ^oteft per irotiiam;aut fimpliciter,ubi quis potentio^ 
Vem arte uinciqaut quod liiribus non poteft,afsiduitate conficit, Erafmus. 
DE TESTVDINIBVS QVAE IN AQVA 
dulci uiuunt fiue paluftri fiue fluente, 
ES TV DO aquatica nominatur a Marcello Empirico,quod nomen commune utderi po 
teft ad omnes teiiudines quae inaquis degunt,uel marinis uel diilcibus;& his fiue fluentia 
bus fiue ftantibustSC forte etia lutarias, qus non tam in aqua quam in coeno paludum dea 
gunt.Plinius teftudinS gehera qua tuor numerat.Sunt enim (inquiOterreftres,marina,lu 
tariat,8C quae in dulci aqua uiuuntiHas qliida e Grtecis emydas appellant, Gaza Ariftotelis de ani=! 
malibus Ifcrorum interpres teftudinemlutariam dC murem aquatilem pro uno genere accipit, Aris 
ftotelis emyde,quod non probo : deceptus forte, quod codices quidam Plinij in loco iam recitato, 
fic Iegant:lutari3e,qus in dulci aqua uiuunt, 8fc, Sed fi'c tria tantum genera cifentjcum Plinius di» 
ferte genera quatuor ftatuat. Muris quidem nomen pro teftudine,non quauis,fcd aquatili aut ma 
lo rina apud Plinium ufurpatur, imitatione uocis Grsca ut cohijcio, itvs, cuius genitiuus efi: livJhs, {i 
redle (tuAs in Lexico Grscolatino uulgari legitur, mihi quidem non placet, ut necp uiavs &C wiiiAs 
per o, magnum, quas uoces in Graecorum Lexicis non reperias, uerd per epfilon icribi plaa 
ceqquod a librarijs forte alicubi omifliim eft,aut in a.mutatum, Ejti/s, ^ tiiiivu E) ^ sasys 
Hefychius &C Varinus. Apud Galenum de compofitione fec.locos,lib, 
a. cap, per alpha legitur, in uerbis Archigenis, interpretamr autem jfAarftu id eft 
teftudinem paluftrem feu lacuftrem, dC fimiliter Euporifton 1.9. Author Kceranidum de tribus 
ddntaxat generibus fcribit,terreftri, marina, 5 C paluftri quam uocat emyda. MydEc,de genere fe» 
litidinum a colore luteo didite , quae in aquis imieniuntur, ut inquit Plinius, Niphus. Sed apparet 
illum mydac pro emydeslegifle apud Plinium 51.4. ubi codices antiqui emydas habent, recentio» 
jb res aliqui emidas, (minus redte.)item Ariftoteles ac Theophraftus,tefte Hermolao Barbaro.Et rUr 
fus in eiufdem libri caput undecimum:Tria(inquit) ihuenio in mari qus (jvs dicuntur ; primum te» 
ftudines funt,ideocp non (tvilr ih plurali fed liuAs SC iiivAs uocantur; Genus hoc aquatilis mus,Sd Iu 
taria teftudo a Theodoro,marinus mus a Plinio quandocplib. 9, uertitur. alterum interpifces.ter» 
tium inter oftrea pro mytulo. Haec Hermolaus, Sed marinus mus Plinij marina teftudo cft, non 
ti,i;{,id eft paluftris aut dulcis aquae. Et non in plurali tantum numero fed in obliquis etiam 
fingularibus £(,«/« redle dici afleruerim, Iam quod Niphus ait mydas a luteo colore 
didlas, propter Graecae lingua imperitiam eum fomniafle puto. Amphibia quadam propter ui» 
dium aquas relinquunt, utphocansaStiviiTheophraflus in libello depifdbus. Marinum genus 
(,i/(f(/,id eft murium, pro teftudinibus marinis.Oppianus lib. i. de pifcatione nominat. In CafinatO 
40 fluuius appellatur Scatebra,fi:igidus,in quo,ut in Arcadia Stymphali , enafeuntur aquatiles muf= 
culi,Plim'us.qua uerba de muribus uitiiparis accipio i qui &: alibi in Arcadia aquatici eife tradun» 
tur,utinQiiadrupedum uiuiparorum hiftoria in Mure aquatico fcripfimus. Quod fi quis tefiu' 
dinem lutariam ad uerbum Grgce reddere ueliqxtaojpfw dixerit; Sdper apharefin 
Vtcuncp eft,fiue e.fiue a,fiue o.primam fyllabam facias, id potius placet quam monofyllabum liSi, 
homonymia uitanda caufa. mvs ertim,id cft mus aquatilis etiam uiuiparus eft, mUs fiue mufeu» 
Ius pifcistSf genus oftrei,Gaza mitilum uertit. ivii;<!!r,id eft mures, dicuntur tum domeftici mures, 
tum marini, Hefychius. per marinum uerd an teftudinem uel pifcem uel oftreum intelligat , qtiK» 
rendum. Nemora noftra 8f fouearum aquat teiiudines nigras producunt, Braflauolus Ferrarien 
fis. Teftudinum tertium genus in cceno ( unde lutarias fuperius appellauit ) 5 C paludibus uiuen= 
fo tium. Latitudo his in dorfo pedori fimilis , nec Conuexo incurua calice, ingrata uifu, Plinius. Et 
mox, Ex quarto genere teftudinum quae funt in amnibus,&:c, fangviis inftillatus crebrd.capitis dq 
lores fedat.Has fuperius (impliciter in aqua dulci degere dixerat.N am in lactibus frequetiiis qUani 
amnibus aut fluuijs reperiri putOjUifi qui fluutj admodum magni fint,ita ut aqua circa ripas eoruni 
ftagnet.Idcm remedium aduerfiis capitis dolorem cmydi fiue limneae, ideftlacuftri teftudini Ar» 
chigehes attribuit. Itacp teftudinum genera quatuor clfe apparet, 8C Iinariam ab emyde diuerfartl, 
quod Gaza BC alij quidam non animaduerterunt. Marime etiam teiiudines, authore Plinio, cifcai 
Phoenicium mare ftato tempore in amnem Eleutherum ie recipiunt. Teiiudines India in Gange 
fluuiofertmaximas. f TeftudinerafluuialemLufltanicagadouelgagadouocant,cxteriHifpa» 
ni galapago.Itali gaiandre de aqua. Sed nomina tcftudinis in genere, fupra nobis enumerata,huic 
ia etiam attribui pofllint. , 
T eftudines Heluctia etiam in lacUbiis quibufdam habet ; T igurihus qtiide ager In exiguo lacii 
I 4 
