ILLVSTRI ET GENEROSO 
VIRO D. lOANNI lACOBO FVGGERO, 
KIRCHBERGAE ET VV E I S 5 E N H O R N J D O H I N O, &C, 
Domino 8c Mecoenati fuo Conradus Gefnerus 
Tigurinus, s. d, 
V I C Q_V ID EITERIS ITA PRODENDVH AC ILLVs Sjitioms CT 
ftrandum eft, uir ampli {Time, ut nihil praeterea eo in genere de= 
fideretur, quatum quidem ab uno homine perfici poieft, ad id 
duo maxime requiruntur, iudicium fine ratio & experientia, Ib 
Iudanatura,uelUeopotms(a quo omnis natura dependeQconjicopmfw, 
fertur.hscc in hominis pofita arbitrio uidetur.Nam ut aliquis ra 
tione &iudicio polleat, uel natura ingeniofus folers^ fit, non 
penes ipfum eft: Vt uerb multa experiatur,audiat,uideat, legat, 
peregrinetur,obferuet,8i: inerti otio ignauia^ fuperiorin uftitn 
att^ experientiam omnia uocet,hocquif (5 uel facere uel non facere potefttnifi ualetudo, 
aut fortun , aut maior aliqua caufa irapediat.Multi ingenio pracftant, experientia deftb 
tuti,qui rationem potius alrjs gnauis &laborioGs, rerum fcientiam acquirendi prsefcrb 
bere, quam ipfi aliquid cum laude perficere poflrunt,Sic dialedici cum reru cognitionem 
nullam profiteantur,artibus & fcientrjs omnibus modu, ac rationem qua conftituantur, 
qua^ commode tum difei tum doceri poffint oftendunt, Alq cum indicio & ratione pa* 
rum,utcun(5 experientia multum ualeant,farpe neque deledumhabere,necp modum aut 
ordinem in rebus feruarc , non ex paruis magna, non ex manifeftis feu rationi feu fenfia 
bus, obfcura : no omnino alterum ex altero uenari & deprehendere,non uidere res inter 
fefe cognatas,fimiles aut diiTimilesrnon deniqp alia huiufmodi, quae uiri ingenio acres &C 
rationali methodo inftrudipraeftarepoflTunt, Raro autem contingit ut unus homo his 
ambobus donis pariter excellatreb quod fere uni temporis tatum detrahi tur,quantu im* 
penditur alteri. Quamuis enim ingenium multis natura datum fit,oportettameidquocp 
bonis difciplinis Si artibus condiftendis a puero coli ac perfici, periturum alioqui neglb 
gentia,quafoecundilIimi interdum agri pereunt. Plato philofophos utcuniy fapientes 
uiroSjin foru&adiones publicas fi prodeant, prorfus ineptos ac ridiculos uulgo fcprae 
bere ait. An quod ingenio illi careantf Nlequaqua. fed quoniam defit cis rerum ciuilium 
ufus,&litigandi, &uarfjsiudicum auditorum^ affedibusfeaccomodandi experientia, 
quam illi ueluti fc indignam alpernan tur. Hacc duo (ratio inquam & experientia ) reipfa 
feparari non debent, necp alterum fine altero quifquam fibi optare: nifi forte aliquis fiuc 
fortunis fiueanimo diues, idem^ otiofus & folitai ius, ratione rerum ac contemplatione 
clfe contentus, quam ad adiones Sd experientias progredi malit : & contra alius propter 
genus uitae,perquodei otiofo ac folitarioeffc non licet aut libet,agcre potius Sl experiri 
iiiulta uel exigua cum ratione, quam fumma cum intelligcntia otiari,ac fibi & Mufis uU 
uere,optarit.Sed fiue reipfa fcparentur,fiue cogitationefolum contemplantis, ratio fane 
multo nobilior,magiscp honoranda fuerit, experientia forte utilior. Quamobrcmillaaa 
pud paucos & fapientes , ha:c multorum & uulgi iudicio praefertur. Author eft Galenus 
hxeduo tanqua crura eflTe, quibus ars omnis innitatur abfoluatur^,in alterutro feorfim 
omnino uacillatura. Sed e duobus cruribus nobilius dextrum eft. nam omne dextrum 
fere finiftro calidius ualidius^ efte aiunt ; in^ cruribus & manibus, motus initium a de* 
xtris proficifei. V ita corporibus noftris primum a iecore, deinde etiam corde & cerebro 
influit, a iecore quidem utilior, hoceft, magis necelTaria , & tempore prior.a corde uerb 
nobilior, a cerebro nobililfima. Sic folaiTiexperientiam,licet illam aliquis magis necelfa» 
riam,utiliorem^,& forte etiam tempore priorem efle affirmet, (quod tamen non omni* 
no conceditur , ) per fe ignobilem effe dixerim, qu* fi cum ratione fuufn opus peragat. 
