78 
De Auibus 
Galerira ci iftata geceid iiocantur , Albertus , nimirum ex Atiicenna. Idem alibi Auicennam Si 
eius interpretem lecutus pro Graeca uoce corydos inepte feribit kocoroz, SC alibi coratoz,8C 
doz «T Grtecis alauda eft «Sf i/o^<(A(Js;uide infra in a. Omnes autem hat uoces ratSae 
funt i* ^ HstvS&^,id eft a galeatut & Latinis galerita.iiel potius a galerotnam 3^ milites galeis uten> 
les dicebantur alaudar, Sic & cafsita a cafside, id eft galea nominatur.Et ejuanquam omnia htec no. 
mina alaudis criftatis tantum Gonueniant,attribuuntur tamen abuflue etiam minoribus quoru uer. 
tex planus a: non criftatus eft. Itai$ Ariftoteles differentiae gratia criftalam,a«$»|i tx,s»Bi/ periphra. 
fticctiocat. Qiiamobrem miramur authore prouerbij , qui dixit corydalis omnibus criftam inelTe. 
Audior obfcurus libri de nat.rerum alaudas criftatas(ut ego interpretor)gofturdos uocat, (uide in= 
fra in fine capitis fecundi) cuius uocabuli ratio qute fit non uideo , nifi quod a fimilitudine coturni= u> 
cum fic ditftos effe ab illiteratis conijeio. Elluchafem medicus de Baldath(uelinterpres)cuZardos 
uocat, quod nomen a gofturdis faeSum uidetur. f Italice ( ut diximus ) lodolacapellutauocaair, 
fecundum alios chapelina.item couarellaaut Cipperina,ut Niplius teftatur. Gallice alouette.a: co 
cheuis. Germanice fimplidter Icrd; : uel Saxonibus praefertim , noftris 
letd),id eft alauda uiarum.namCut Galenus feribiofaepe eam in uijs uidemus. Alauda criftata Art 
ftotSsCinquit Turncrus)uariam habet in uarijs regionibus criftam, alicubi femper apparentcm,in 
aliis locis talem ut pro arbitratu fuo pofsit erigere aut deponere, Eft fane ima eadem^ utriufcjj auis 
magnitudo. Anglihoc genus tgaleritam maiorem)proprtc!crcamnominant. Inlibro Rhazte de 
remedijs ex 6o,animalib.cap,45’.alaud3e criftatae nominanturiSi mox cap, 46.finorac.adfi:ribit au. 
tem his quotjremcdia qute ali| authores alaudis tribuunt. 
^ Alaudarum alterum genus gregale eft,nec Angulare (rarofes) more alterius ; uerum colore fi. 
mile,quanquam magnitudine minus, galero carens, Ariftoteles, Alaudacfimilis eft terraneola, 
nifi quod apicem non habettfic dida quonia in terra, non in arboribus diuerfatur itidificatm, (quan 
quam alioqui altius uolet quam criftata,quam Ariftoteles terrenam eflfe ait,) Hermolaus, Siponti. 
nus,Si Grapaldus. Apud nos (Parmenfes ) triuialiter regius appellatur, Grapaldus. Ego terra, 
neolam non a quoquam ueterum didam puto , fed a recentioribUs tantum Italis imitatione uulgi. 
Sunt qui petronellam appellent. Vocatur di alauda campeftris ab Italis nonnullis , lodola cham= 
peftra. Alaudam quat apice caret,magnitudine uerd (Ariftoteles minorem facit) Si colore fimilis 
eft criftata;, rufticiLombardifartagniam appellant,nos autem, ut puto,calandrellam. Sedchalan. 
dra feu chalandrella,gencris quidem alaud|,diucrfi tamen eflTe uidetur,de qua mox priuatim.Hoc J» 
etiam non probo quod Niphusfuipicaturtetricem ab Ariftotele hoc genus alaudae nominari,non 
alio argumento quam quod Ariftoteles alaudam Si tetricemcondenfo fimtice prolem munire icri= 
batiquum idem Ariftoteles libro nono de alaudis ex profeflb agens,nullum illius quae crifta caret 
peculiare nomen adferat. Alauda non criftata ( inquit T umerus Anglus ) a noftris fera alauda a 
uuildelerc,uel a hethlerkta Germanis {iit ctblerd) nominatur, Sunt SC alia Germamca eius no. 
mina,©(jn3lei'd>> *d eft alauda canora, quod criftatae fere praeferatur cantu. 
eft alauda ccelipeta.uolatu enim alta petit.cum criftata , de qua diximus , 5C raro euoiet,8f eueda 
alis ftatim rurfus procumbat, net^ altis nec longis Iparijs confedis,ut Eberus &Peuccrus feribunt, 
Item4^«ltjlerd>,_utGyb,Longoliusinterpretatur, ^ Haud fcio an idem genus fit quae circa Ba» 
fileam iurlcit dicuntur,aut potius calandrat,de quibus nunc dicemus, alaudarum quidemgenei 4» 
ris eas quocp eflTe , &: inter alaudas uolare nobis conftat. Huic fimilis eft uox gurgulio, qua inepti 
quidam literatores calandram interpretantur,cum gurgulio Latinis nunquam pro aue,fed pro in. 
fedo frumentis infefto capiatur, Albertus gurgulum aucm nominans, hanc forte intelligit, 
f Calandris auis eftparua,fimilisferealaudaE, colore fijfcaj plumis defpeda: fed uocis modula, 
tione audientes mirifice obledat , ac omnes auium uoces exprefsifsime imitatur, quinetiam capta 
inclufacp,captiuitatis fuae oblita uix una dici horam fine cantu praeterit, adeo^ per diuerfos auium 
cantus euagari gaudet, ut de cibo folicitanon fit, Author libri de nat, rerum, Antonius Eparchus 
Corcyraeus,uir eruditus, Venettjs aliquando calandram omnino Grsce i(5{il<t?itAs(i,ideftaIaudam 
appellari mihi afleruit,colorefere 5C forma coturm'cis,minorem,&lc. Syluaticus quoque galeritam 
kalandram interpretatur. Nominis origo forfitan Graeca fuerit , oitt mti sj/, id eft a luauitate f® 
cantus:» ot* z® i(sa ntjttrai/ m ifsir» ts» wtJ»«s,Non probo Alunnum Italum,qui calandram facit 
acredulam Si aedona.aedon enim fine dubio luicinia eft. Sed minus Aggregatorem probarim, qui 
uocis affinitate fedudus , calandriam aucm pro charadrio accipit. Sunt qui calandram Italice dici 
contjciunt,a uerbo calare tjtiod eis defeendere fonat, quomam uox eius afeendat quidem, fedpiu. 
rimum defeendat. Itali fere chalandram pro hac aue fcribunt:Hifpani fimiliter, uel calandra,calan. 
dria.GaIli & Angli quoq; eandem uocem feruant.Germani iKdlflnbci; proferunt, alij ©aldnbcr. . 
Niphusfiirtagniam uel calandrellam uulgd Italice dici putat alterum ab Arjftotele memoratum 
alauda: genus,no crifta tum fcilicct,ut paulo ante fcripfi. Medici Elluchafem,qui Arabice fcripfit, 
intcrprcs.calandrellasinterlaudatifsiminutrimcntiauesnumerat. Chama:zelos,ideftcalandrus 
auis,Syluaticus.Eft autem nomen Gra:cum,&:humilcmuelhumifolicK amantem fi'gniflcatvK(rM= 
C»)i»t,quod alaudis conucnit, nam &primam Ipeciem teirenam efle tradit Ariftoteles 8d alteram ' 
uulgo aliqui terraneolam uocant, hinc forte corrupta eft chamochilados uox , qua alaudam uulgd 
in Creta 
