580 
Dc Auibus 
ronvmus auiiim altihuni,SeptiiagintaWM 7 “f',(quaflkgerintbarur,id eft el£<Siis:)Cliald{us auem 
faginatam uel altilem. Gaber uci gebcr,■^3J,Efai^ la. (Ecce dominus afpcrtari te faciet,ficut afpor 
taiur oalltis gallinaceus, interprete Hieronymo.) Septuaginta SC plsericp Hebrxorum uirum inter, 
prctari funt, (quidam sVlJJ^njtarnegula.id eft gallinaceum, tefie Dauid Kimhi in Commentarijs,) 
Chaldteus gabera,K333,id eft uirum. Sarfir,”\’'n'»Prouerbiorum jo.uarie cxpOnGqHieronymus 
gallum uidein AquilaA. Quis pofuit in renibus fapientiam , aut quis dedit cordi (utMunftenis 
uertitIobsS.Hebraice legitur •'’ta'tP,fekui)intelligcntiamfSunt(inquitMunfierus)apud Hebr^os, 
qui uocemfekui,tarnegul('7^Jl■^r^,uocem Chaldaicam efleconiicio,cuiusultimafyllaba Germani- 
ca; galli nomenclatura congruit)id eft gallum interprctannir. Dauid Kimhi, Abraham Efre,Chal= 
daicum Thargum utrunqi,R.Symecn ben Lakis in Thalmiid, &: R.Mofes in commetartjs in lob ,,, 
fcribitctiam''\30,fikui;8^progallinaK-'';30,fakuia.eCrurfusprogalloncrgal, 
quarumuocumprioradtarnegulaccedit,pofterioradgaber. Gallum hodie Saracenis dtcappei. 
lari quidam literis prodidit. Auicenna caput 196. lib. 1. infcribitur Giaziudiuch,int£rpr£sLati. 
nus uertit de gallinis gallo. Gigeg,gallinauel gallus,Syluaticus. Adicafugeg,(Aduzaruzegi, 
Vetus GlolTographus Auicenna)gallus uel gallina,Idem. Furogi uel furogigi,gallus,ldcm. 
C Gallus apud ueteres Gracos «aUT*? uel «Mnfviy dicebatur ; hodie ctiamnum aW®? uel 
Italice gallo. Gallice un cocq,gau,geau,gal,ccg, Hifpanice gallo. Germanice, 4 ^(ln/ 
Namuocabulum;^ttir etfi pro gallina fere ufurpatur, tamen com-io 
munius eft ad omne gallinaceum genus. Anglice cok. Illyrice kokot. 
Et primum DE GALLIS fiue Gallinis qua a regionibus &f locis denominantur, nec aliter a 
uillaticis communibus differunt quam magnitudine, aut etiam pugnacitate. ^ 
H A D R I A N AE gallinacA<^=(Wi(0a,nimirum a regione, non ut Niphus ftifpicatur quod torte 
ab Adriano Imperatore obferuat^ fint.uixit enim Adrianus multo poft Ariftotelis temporajparuo 
quidem funt corpore,fed quotidie pariunt. ferociunt tamen , &C pullos fepe interimunt, color his 
uarius, Ariftot. Et alibi,Multa admodum pariunt.fit enim propter corporis exiguitate, ut aiimen 
tum ad partionem fumptitetur. Hadrianis laus maxima (circa facunditatem,) Plinius, Adria- 
nas fiue Adriaticas gallinas(<B« AJi=ut.nm ojnStts) Atheniefes alere fludent, quanquam nofiris inu= jo 
tiliores,utpote multo minores. Adriatici uero contra noftras accerftint , Chryftpptts apud Athe. 
nsitm lib.7. Gallina; quadam Adriani regis uocantur , qua: apud nos dicuntur gallinte magns, 
£e funt magni & oblongi corporis, abundant apud Selandos &C Hollandos , deubiqj in Germania 
inferiore.Pariunt quotidie,mimme benignae in pullos fuos,quos fepe interficiunt. Colores earum 
funt diuerfi,fed apud nos frequentius funt alb:E,aliae aliorum colorum. Pulli earum diu iacentfiiic 
pennis, Albertus. fed hac forfitan Medicae potius uel Patauinte gallinae fuerint, Gallinx Adriana 
non magno Sf oblongo corpore funt, ut fomniauit Albertus, fed contra ut Ariftoteles Si Ephelitts 
tradiderunt, Niphus, Gyb.Longolius Germanice interpretatur TLti betinetl, V aria; funt(inquit) 
roftro candidiufculo.pulli earum columbarum pipiones colore referunt. Ab Adriaticis mercato- 
ribus primum in Grxeiam aduetftae uidentur, & inde nomen tuliffe, Qiidd autem ferocire Ariftoe 4« 
teles eas fcribiqfatftum effeputo ob patriae mutationem , cum in calidiores regiones deuetfte & fer 
uentiorisingenij reddita funt. Haec ille. Varro Africanas , quas non alias efle conflat quam Ha= 
drianas,uarSs ai grandes facit,Turnerus. Ego Africanas ab Adrianis multum differre puto,aim 
Numidicis uerd eafdem effe. Hifpanus quidam amicus nofter gallina Adrianam, Hifpanice gal- 
lina enana nomtnat.nimirum quod corpore nana & pumila fit , quale genus in Heluctia apud nos 
audio nominari ©(jjottbcnnen, alibi fCrbbemile, alibi ©Afebttnlc. Sed Gyb.Longolius galln 
nas plumilas Germanice uocat IKncl. Vulgares funt(inquit) dC pafsim extant.per terram reptant 
claudicando potius quam incededo.Licebit autem gallinaceos huius generis pumiliones, gallinas 
pumilas cum Columella nominare.funt enim in omni animantin genere nani, ut dixit Theophra- 
ftus. Pumiliones, alias pumilas,aues,nifi que humilitas earu deledat,nec propter facunditatem, f» 
necpropter aliumreditum nimium probo, Columella, Eft & pumilionum genusn6fterileini]s, 
quod non in alio genere alitum,fed quibus certa facunditas rara Si incubatio ouis noxia , Plinius, 
^ Apud TANAGRAEOS duo gcnera gallorum funt.hi machimi, (id eft pugnaces, uel pta- 
liares,ut Hcrmolaus)uocantur,alij colTyphi. Coffyphi magnitudine L T D A s gallinas sequant, co» 
lore fimilescoruisicoracino.hinccolfyphi nimirum ditfti quod merularum inftar atri colorisfinC) 
barbam SC criftam habet inftar anemones, (calcaria Si apex anemons floris macula modo rubent, 
•Hcrmol,)Candida item ligna exigua in roftro fupremo Si caudae extremitate , Paufanias in Beto- 
ticis interprete Loefchero. Ad pttgillatum atqj prxlia , Graeci e Boeotia T anagricas , item R H o- 
D I AS, (ut Athena:us,Columella, Martialis, )necminus CHALCIDICAS & MEDicAspW* 
bauere. quidam ALEXANDRINAS in Aegypto , Hermolaus. Tanagrici, Medici Si Cliakb^* 
dici,fine dubio funt pulchri, 3(1 ad pra;liSdum inter fe maxime idonei, fed ad parttis funt ftcriliures, 
Varro. Tanagrici pleruntj Rhodfjs SC Medicis amplitudine pares , non multum moribus a uei’« 
