DcGallma.C.D.Lb.IlI. 425 
qiroriim albumen corruptum eft,flcut humor m apoftcmate.unde dC infecunda & omnino fetida 
redduntur, Alberti uerbarecitaui fupra. Videntur autem eadem urina Ariftotelis eflc ; quanquam 
is urinorum non albumen feduitellum corruptum effefcribit. f Siincubantegallinatonuiqoua 
pereunt, Aiiftot, Si cubatu tonuerit, otia pereunt: accipitris audita uoceuitiantur+remediu con 
tra tonitrum, clauus ferreus fub ftramine ouorum pofltus, aut terra ex aratro , Plinius. Tonitrua 
incubationis tempore oua concutiunt, unde illa corrumpuntur j & pr:Ecipue’li' iam in eis formati 
funt pulli, fed aliarum auium ouis magis hate nocent,aliarum minus;coruoium maxime, itaque uU 
dentur cortii partufuo &C incubitu tempus tonitrui prauenire, &:puIlos Martio educare Albert, 
Tonitruis uitiantur oua,pulli^ femiformes interimuntur antequam toti partibus fuis confummen 
ijtiir, Columella, 
^ Incubatio Sd Exclufio. De incubatione nonhihil fuperius feriptum eft, ic feribetur in E.co» 
piofe. Gallinae cum incubant, non cUm pepererint, furiunt, ratione inedi», Ariftot, in Problem 
10,57. Ouis triduo incubatis pundli magnitudine apparent uifcera, Arifiot: Et rurfus, Oua cal= 
linarum tertia die acnodle poftquam coepere incubari,mdicium pra-flate inCipiut. maiori quidem 
auium generi plus temporis pratereat necefle eft , minori minus fufficit, Schifta' Otia Plinius ap. 
pellat tota lutea, qua triduo incubata tolluttir.Caufa nominis, ut arbitrorjquia diuidantuf SC difee» 
dat uitellus a candido, Hermolaus. In ouo primum apparet caput pulli, Galenus in Aniome uri 
uorum.fed de formatione pulli in ouo plura fuperius feripta funt. ^ Excludut celerius incuban 
tes allate, qiiamhyeme.ideo atftategallinaduodeuigefimoCundeuigefimo,Plinlus)diefcetumex,i 
10 dudunnliyeme aliquando liigeftmoquinto. Difcrimen tamen Sd auium eft , qtidd alia magis aliis 
fungi officio incubandi polTunt, Ariftot. Aeftate locis calidis decimonono die exeunt oua,hyeme 
uicefimonono,Albertus. Caputpulli ad acumen oui conuertitur, &: totum corpus ad fefiduum: 
fit pullus nafeitur fupra pedes, licut ac cateri pulli auium, Idem. Etrurfus.Exitauteminpartii 
prius pars latior , qua extrorftim in aue uertitur ; pofterius acuta , qua diaphragma refpicit. quare 
etiam durior eft eadem QC ex caloi e nonnihil corrugata in ouis gallinarum. Exeunt oua a rotun= 
difsima fuiparte,dumpariuntur,molli putamine, fed protinus durefeente, quibufcunm emergunt 
poriionibusjPlmius, ^ ° 
D. 
Gallina cum mares uicerint, cucuriunt, SC exemplo marium tentant fuperuentu coire, erilia 
50 etiam cauda^ ^rigitur,ita,ne facile pratereaiit,an femina iintcognolccre. nonntinqua etiam caP 
carla parua ijs enalcuntur, Ariftot. ^ V illaribus gallinis fid religio ineft.inhorrelcunt gdito ouo, 
excutiunt^ fefe, dC circumadu purificant , Sd feftuca aliqua fefebd oua luftrant,Plin. De hoegaU 
linarum pericarphilmo,pIuralcges in C. tijtf Mccsp;i(’,tarftKtA«if»(n,icir«a5 
if qx it tstha tuiTH, Achilles Iliad, i. fuos quos pro Grtecis fubierat labores dC pericula prte nimia in 
cos beneuolentia , conferens matricis aliis C gallina: nimirum per excellentiam ) in pullos affedui, 
quos illa dum pafcit,&: cibos fiibinde colledos ore porrigit,fe liianu^ fame negligit. Citat ha:c uer= 
ba Plutarchus in libro de amore py entum erga prOlem. Vbi hate etiam eius uerba leguntur, Su « 
djiaeiM tffis y' ioi-ms iplcfa Tiiji» m tjpoi'* usu tIw ipse^tm f 1 yasfis is«f «ts iisci 1^' sitias 
71,4 TiUii latTKwSGe.Gyb.Longolius lic tranftulit,Homerica auis ftia fame paruulos natos pafcittSi:: 
40 nuttimentum quod uentrifuo deftinauerat,oreretinct,ne eo in uentre delapfo in obliuionem ipfa 
adducatur.Sed ledlor confyderabit,an fic potius reddi debeat uerba pofleriora; Ventris fui alimen 
tum ore tcnens,abftinet tamen, &C ne forte noles etiam degi titiat, mordicus premit. Et paulo pdft 
in eodem libro;Qtiid uerd gallina, (inquit Plutarchus,) quas obuCrfari nOfiris oculis quotidie do» 
mi con(picamur,quanta cura Sd fedulitate pullos cUftodiunt Sd gubernant C alijs alas, quas fubcant, 
remitiimt;ali|s dorfum,ut lcandant,reclinant,necp ulla pars corporis eft, qua no fotiere illos, ii po& 
fent,cupiant;neq; id fine gaudio 8d alacritate, quod 8d uocis fono teftari uidentur, Caiies Sd angues 
(xustxs Hsu ifjsxmsixs, forte xifwf t/jsalssvms) cum de fe agitur , fibicjj folis metuunt , fugiunt tum 
qmdem.fi uerd pullorum agmini ab his periculum uerentur,uindicare illud ab iniuria mtuntuf, 5 d 
fupra qiiamuires patiuntur fepe dimicant. Gallina aues® reliquae , ficut Cicero ait, £d qiiietum 
requirunt ad patiendum locum, Sd cubilia fibi nidos^ conftruunt, eos^ quam poffunt mollifsime 
fubfternunqut quam facillime ouaferucntur.ex qUis pullos cum exclufcrunt,ita tuentur,ut Sd pen 
nis foueant, ne frigore Itedantur: Sd fi eft calor a Sole , fe opponant. Cum autem pulli pennulis uti 
poffunt, tum uolatus eorum matres profequuntur , Gillius, Super omhia eft anatum ouis fubditis 
ai^ exclulis,admiratio primo non plane agnofeentis fetum; mox incertos incubitus folicite con» 
uocanris:poftremdlamentacircapifcinacftagna,mergeritibusfepuliis natura duce, Plini Exeim 
tes pullos gallina fub alas c6gregat,defenditcp eos a iniluo Sd alijs periculis, Albert. Gallina fupra 
modum diligit fatum ftia: fpeciei,aded ut prs Uoce nimis acuta qua fUum in pullos amorem tcftas 
Wqagrelcat, Oua quidem quae incubat, unde fint non curat , circa alienum etiam partum folicita, 
Uem. Gallina ardetftudio Sd amore pullorum ; primum enim ut circtimauem rapacem fupra te» 
fliMi gyros agere cognofcit,ftatim Uehementer uociferatur, Sd ccruicem iatSans, atep in gyru con» 
torquens, caput in altum tollit , ac omnibus plumis inhorrelcit , tum explicatis alis timidos pullosi 
dlfub alato tegmine pipientes protegit , auem^ procacem retrocedere Cogit : Deinde eos ex lati» 
N a 
