426 DeAuibus 
uino eis propone, aut {pfius tefts ccntritp acetabulum unum duobus choenicibus furfuris miiccnsj 
edendum dato.Sunt qui ad eundem efftdlum alimento minium ((iiA7ti(j,nibricam, Comatius) per. 
mifceant,Leon(inus. Gralcga ( Rutx capraria ) femen dicunt mirabiliter fecundi tatem gallina 
rum augere, Crefcentienfis, Gallinis qua; oua parere nequeunt, gith datOjObfcurus . Gallinp fe. 
mine cannabis paftte.^er totam hyemem oua parium, quod & urtica; femen facere certum eft, Bta 
fauola. Atqui Symeo Sethi, cannabis femenin licminc genituram exiccare feribit inflar caphura-, 
VrticK ficcantur,atterunturmanibus,feruanttirin hyemem, & in aqua fertiefiunt pro gallinarum 
cibo per hycmem,ut inde fecundiores reddantur. Sunt qui furfuribus ccdlis tanta craflitie, qtian 
ta fumi a gallinis poterunt, matura tirticte femina immifeent : & fic eas per hyemem incalefcere &C 
fecundiores fieri aiunt. Sed de alimentis que horum alitum fecunditatem augent, inferius etiam lo 
in mentione de cibis earum dicetur. Aliqui uifctim etiam pro gallinis coquunt , V ifei quidem pa 
btilo fecunditatem dari cuicunqj animali fterili arbitrari nonnullos , auther eft Plinius , Gallina, 
rum quae abCnthium edunt, oua, amariufcuIafiunt,Matthieolus, 
DE INCVBATIONE; et PRIMVM Q.V aenam ova SVBIICIENDJi, 
SC quot numero: 8f quibus gallinis , Si quando. Deinde qute cura parientibus 
dC incubantibus adhibenda. De otiis diuerfarum auium, qua; gallinis 
fubijci poflunt,De ijs qua; oua propria edimt,&C, 
Oua quae incubanda fubqcies, potitis e tietulis ftmto,qua'm c ptillaflris, Varro, AptiiTima funt 
ad excludendum rccentifli ma qupqi, polftint tamen etiam requieta fupponi,dum ne uetuftiora iint is 
quam dierum decem, Columella, Otiaincubariinffa decem dies acditautiliffimum, uetera atitre. 
centiorainfecunda,Plinius, Oua decem dierum bene foticntur, pauciorum ufep ad ouaquatri 
duana. qutc infra aut fupra hoc tempus funt, minus ualere probantur , Albertus , Oua plena (int, 
atqj utilia, (fecunda, Albertus) nec nc,animaduerti aiunt polTe,fi demiferis in aquam ; quod inane 
nataqplenum dciidinC^ui, ut hoc intelligatit, concutiunt, errare, quod in eis uitales tienas conftin= 
dunnlnijs idem aiunt,cum ad lumen fuiiuleris,quod perlucet,id effe obinane, Varro,F!orentinus 
& Plinius, Plura tiideiiipra in C, ubi de otiis urinis diiStim eft, Siinferitistibi de incubatione feri, 
betur, Oua ad incubationem eliguntur, in quibus Soli obtentis femen galli apparet, tum a fcpteni 
dierum incubitu iterum infpicitintur : &: fi quod eft quod Soli obtentum non appareat alteratiim, 
cijcittir tanquam fubtientaneum Si inutile , Albertus, Sed alij (ut infra recitabimus, tibi de cura in= J» 
cubantium fermo erit) iterfus Solem anfemegalli appareatcontemplarifolent,noninijs otiis qu:e 
ad incubationem initio deliguntur,fed qua; per aliquot dies incubitum iam pertulerut. Cum quis 
nolet qtiampltirimos mares excludi, longifflma qtiscp actitifsima ouafubrjciet;&f rtirfus cum fa 
minas,quam rotundiflinia,ColumelIa, Vide fupra in C, In fupponendo oua obferiiant , ut iint nii 
mero imparia, Varro, Plinius , Palladius Sf Florentinus, <([ CJiiae ticlis inctihet,ncgantplus tii» 
gintiquintp oportere oua incubare, qtiamuis propter fecunditatem pepererit plura, Varro A Pii. 
nius. Mulieres noftrte ultra feptendecim uel noticndecim ouanonfuppontint, Crefcentienfis, 
Numerus ouortim qua ftibijcitinttir, impar obferuatur,nec femper idcminam primo tempore , id 
eft menfe Januario quindecim,nec unquam plura fubijci dcbcnt,Martio xix, nec his pauciora, u- 
ntim dC tiiginti Aprili, tota deinde afiate ufep in calendas Otflobris totidem, Poftea ftiperuacuaeft4o 
huius reieura,quod fi-igoribtis excltifi pulli pleruncpintereant,Columel, A calendis Notiembris 
gallinis oua ftipponere nolito,donec bruma conficiatur. In eum diem ternadena fiibijcito tcftate to 
ta,hyemepaticiora,non tamen inftanoticna,Plinius, Supponatur galIinac,foecund£e quidem non 
plura quam tiigintria oua,paticiora iierd non talilfcilicet pro tiniufcuitifcp natura,Florentfnus, Fe 
re autem . cum primum partum conftimmatierint , gallina incubare cupiunt ab Idibus lantiarijs, 
quod facere non omnibus permittendum eft,qtioniam quidem notiella: magis edendis , quamex. 
cubandis otiis utiliores funt. Inhibetur^ cupiditas inctibadi pinnula per nares traiccTta, V cteranas 
igitur aucs ad hanc rem eligi oportebit,quac iam fepiiis id fceerint, meres^ carum maxime perno. 
fci, quoniam alia; melius excubant, alite editos pullos commodius educant, At e contrario qutedam 
& fua di aliena oua comminiiunt,at(p confumunt, quod fadetem protinus ftibmotiere conuenict, f» 
Columella, Otiaftibijcianttir, non quidem tjs quae florent attate, aut parere poiTunt, gallinis, fed 
protiedlioribtis, uigent enim atqj florefeunt annicula; ad emifsioncs ( partiones ) otiorum , potifsi. 
mtim autem bima;, fed minus quae funtfeniorcs,Florentinus. Appolitiflfma; ad partum fiint anni 
ctilae aut bimae, Varro, Gallina incubationi deftinands,rofira aut ungues non habeant aciitcs.ta 
les enim debent potius in concipiendo occupatae efle, qtism incubando , Idem, C^iiacnonfeclis 
quam gallinacei calcaribus fpictilatis armantur, caucndtim cflne eae inctibent. pertundunt enim 
oua,Florentintis, Opertet qua die fubdittirtis es oua,non unam tantum gallinam , fed tres fupetJ 
ponere aut qtiatuor,Idcm, 
f Frigoribus excltifi pulli plertinqj intereunt, Plericp tamen Si ab aiftitio folftitio non putant 
bonam pullationcm,qtiod ab eo tempore etiam fi facilem educationem habent, itiftum tamen non ia 
capiunt incrementum. Verum ftiburbanis locis, ubi a matre pulli non exiguis preciis iienetint, nec 
plertincp intereunt, probanda eft sfliua educatio, Columella, Aiunt optimum efle partum aqui* 
aoiiio 
