De Gallo betulae. Lib.IIL 475* 
Tetrao Latinorum eftauisqiiamltalihodicuocantgallocedrone.Sabaudisallumfyluatiaim 
un coc de faois.ha^c frequenter tn altis Crets montibus uidetur.dupis magnitudinis ad canum ma 
cuta utrin^ juxta oculos fupra tempora infignis,inftar phaflani. colore tam atro ut tanquS palum- 
bi collu refplendeat,nilnl m ea albqprxterqua m alis.crura fimiliter ut attagenis hirfuta,Bellonius. 
DE GALLO BETVLAE* 
f A R I s T O T E L E s de hiftoria animalium 8.ii.inter alias aues quat auolatibus coturnicibus 
duces fepraftanqcynchramum quoq) numerat; a quo inquitreuocantur nodiu cuius uocem cum 
,0 fenferint aucupes, intelligunt parari difcefTum. Hunc locum reddens Albertus ’ Fababorioz fali^ 
&baboniz,inqiut,)eftgallina quam uocamus gallina fybicis,(uibicis,) qua: eft arbor quam quidam 
numcamiforte myricam fcnpfit.quanquam myrica alia arbor eft)uocant. ed quod u^lus huius ue- 
ncris in hac arbore mfidens frequenter inuenitur, &: cantat notSu ficut gallus domefticus maximi 
quando difcelTum parat. Nos de cynchramo fcripfimus fupra in Elemento c. Caiterum arbor 
quam uibicem appellat, no alia efl quam betula, Germanice uulgd didla ein bitcN qua uireK con 
ficiuntur , quibus uibices &: liuores in percufsis excitantur. Sunt qui urogallum maiorem etian^ 
Germanice nominent :»trdbtm,uel ut Ge. Agricola feribit, Pirctbfin. Sed is potius Germani» 
ce dici debet :eirgbim,id eft montana gallina ; hoc uerd genus de quo nunc agimus 33ii:c6btttt 
hoc eft gallina betul3e,re(ftc appellatur ; flue qudd betula: gemmis uefcatur, flue quod inter has ari 
loboreslaterefoleqflue a colore ut Gyb.Longolius fufpicatur. Nam fupremum (inquit) a betula cor- 
ticem fl detrahas, qui albo fubeft, in nigro% ruffefdt , priecipuum huius gallina: colorem imitatur' 
nam dorfuin alioqui inftar perdicis maculofum habet : Htec Longolius, qui hanc auem attagenem 
clTc conijcit.Ego attagenem aliam efle puto, (quoniam a ueteribus paluftris deferibitur auis')hanc 
uero betula gallinam, eandem elTe quae a noflris montium incolis Spilt>«n uocitatur nos grygal» 
ium minorem appellabimus paulo pdft,ubi & gallina betute feorflm amplius deferibitur Longolii 
uerbis. In libro quodam iiulgari,in quo rerum nomenclatura uarijs linguis enumerantur auem 
Germanice did}apircE()Sl1>Italicecalmaza(corruptaforfltanuoceprogallinaza)uocariinuenio, 
DE VROGALLO MINORE, VEL 
Tetraone minore, 
V I S haec quam urogallum minorem uoco,uel tetraonem minorem, uulgus noftrum fe» 
cutus , quod eandem in alpibus Germanice iic appellat, Elcincr £>xban , cum fuperiore 
^ multa comunia habet, Sd poft eandem inter fylueftres gallinas maxima eft. Aliqui jL<Mb= 
b<tn appellant, a frondibus flue folijs arborum dC fruticum quibus uefeitur. alij 
frttl,ideftphafianummontanum.alij (StUgclbdlt, quali gregalium dicas, a uoce. Sed alius eftgry„ 
gallus, cuius hiftoriam proxime fubtjciemus ; alius etiam Sptlbmr uulgd dicftus,grygallo minor, 
nec aliud fere differens.Imperiti quidam dC uulgus hominu hjc nomina confundunqfunt quifexU 
tantum differre putent,fed falluntur. Bgo enim ipfe fingula ha:c genera diligenter infpexi, prater 
qtgrygallum minorem , quem nondum uidere potui : & a uiris harum rerum pericifsimis , praicipUe 
claiifsimo uiro Aegidio Scudo Claronenfi , differentias eorum didici. Colores igitur dC alia flngu» 
iis peculiaria,in Angulorum deferiptionibus leges, h!c magnitudines coparaffe fat fuerit. Eft enim 
ad attagenem (fle uoco gallinam coryli uel fi-ancolinum) 
Grygallus minor, cmSpilb4ll, fefquialter; 
Vrogallus minor, eiit 2-4ubl)rtn, duplus; 
Grygallus maior, CinCStUgdbitn, triplus; 
Vrogallus maior omnium maximus,qui etiam anferem qtiandocp excedat. 
In Atheflna regione gallinae fylueftris genus capi audio, quod uulgd Germanice !33 wmbcftrt 
nominetur, forte quod inter frutices Si fentes laterefoleat, uillatica maius.quod ego uel urogallum 
fu minorem noftrum, uel grygallum maiorem efle conijeio. nam maioris urogalli nomen ubitp ideirt 
eft;grygallus uerd minor infra gallinam uillaticam eft. 
V rogalius minor a me conlpecSus multo maiora fupercilia e pellicula rubente, (coerulea quari» 
doq!,ni fallorjquamurogallus magnus,habebat, plumas in uertice nigras. Roftrum nigr3,breue, 
longitudine tantum tranfuerft pollicis. Collum quinq; aut fex digitorum longitudine , coeruleis uel 
Indicis plumis ueftitum. Infra collum in medio dorfo alis plumae nigricant. alarUm tamen me» 
dia: partes candida funqitem interiores. V enter quocp nigris plumis integitur.poft medium dorfi, 
quod nigricare diximus,iterum caudam uerius pluma funt Indica ut in collO.utrobicp tamen non 
totapluma: huius coloris flint,fed margines tantum earum Si extremitates, fere ut in pauonibus* 
Cauda penis fuis nigricat, qua inmedio multa curtai^ funt,ita ut late extendi pofsint; utrincp uerd 
tres longiores extrorfum reflexa, ita ut lilij figuram qualis depingi folet, cauda extenfa quodammo 
do refcrat.Circa orrhopygium Si poplites pluma denflfsima, qua ad digitos ufq,’ peda extendun» 
tur,quafl natura ipfos munire uoluerit ne Ifigoris iniuria ladercntur,ut SC grygallum maiore(nam 
R 4 
