Vulg^rU, 
V^chitL 
L<tfcktU 
safcit. 
Scfo». 
2!fcn, 
Vevii^. 
Vint 
S«Sf«‘ 
Vtlarcmtu 
24 
Dc Aquatilibus. 
baritaauthoreftcftanteStob^o, in Arari Gallfe fluuio nafdtur magnus quidam ptTcts dupaj 
(«Ajiritlijnominatus ab incolis.qui crefccnte Luna albus eftidecrcfcente, totus nigreicit ; &: cor- 
pore nimium audo a proprijs fpinis interiminir. In huius pifcis capite lapis repentur limilis gru. 
mo falis, qui optime facit ad quartanas fimliro lateri corporis alligatus decrefcente luna. Hec qui 
dcraancllipea; in Arari accidant, uiri naturae iiudiofi quibus cognofcendi facultatem flumims 
il ius tiidnitas prxbet,obferuabBt.Ego aliquando an decarpione potius haic intelligenda elient, 
dubitaui, (^udd autem Plinius clupeam minimum efle pifcem fcribit, excufari poteft, ad attilura 
qui maximus eft comparatione.Ennius quocpinPhagiticis clupeam, ut Apuleiusrecitat, uel uC 
nofter codex habeqclypeam nominat. 
^ThrilTam Romani hodielacciamuocant, Veneti chiepam,Hifpaniiabogam,(iaua!um,A« i* 
matus Lufitanus,) Galli alofam uocant, Maflarius. Lafca pifcis genus eft apudDantem. Gal- 
li Sf Campani (& Siculi i alofas nominat.-Hctruici &C Veneti ueteri feruato nomine clupeas, V o 
laterrantis. Alius eft lechia pifcis a Romanis diflus,hoc eft glaucus uetcrum , ut Rondeletius 
docet dc lafcha eidem Italice di(3a,leucifcus eft e genere mugilum, Qui lacciam RomanorS, 
lupum uetcrum efle putarunt, eos longcfalli louitis oftendiqaduerftis Platinac SC Pomponi) Lte- 
ti fententiam. In Aquitania tam frequens eft hic pifcis, litretSe plebis obfonium Aufonius di- 
xcrit.appellatur autem, prtcfertimraaior, Burdigala:, Coulactminor uerd, Gathe,Innominatus, 
fAlaufas opinor ab Aufonio dici pifces,quosGermaniceuulgd uocant 2llfen,quiaduenta ue- 
ris Rhenanis dC Mofcllanis annunciat, In mcnfc autem Maio SC circiter, quam primum toniuua 
audiuerintjin mare fefe recipiunt, adeocp tonitruis terrentur, utmulti ex eis inucniantur in ripa 1» 
Mordla; &iRhenimetuexanimati,CarolusFigulus. Pifcis qui uocatur apud nos halfa.no ap- 
paret (niii)in principio ucris ufcp ad tonitrua, dC tunc moritur , Albertus Magnus. Et alibi,In 
pifcibus quos uocant «Ifc, nunquam inueniuntur oua. Alofam Ebertis & Peucerus interpre- 
tantur Saxonice ^cfril.is pifcis tinquiuntihabet lucentes Iquamas argenteo fulgore; eft^ ex eo- 
rum numero qui apud Saxones alTati gratiores funt.Capitur in Albi. Alaufa, alias alfa dC alfo. 
Germanis 2tl)cn,A£lfeil,Adamns Lonicerus. Inuenio & XIcri4> nomen de hocpifce Germa 
nis inferioribus dC maritimis ufitatum.Iftdorus quidam, Albertus dC Murmellius, Latinum eius 
nomenariftolius uel ariftofus confingunt ; quoniam ariftis innumeris ( inquit Ifidorus ) armatur 
caro eius, ita ut incommode edi pcfsiqSf non fine faftidio,unde pauperum cibus eft,tanqua om- 
nium pifeium uilifsimus. Germanice interpretantur qdem tres feriptores. alij feribunt j* 
"J^crtildiijalij "VClcriitct. Colore dC figura eft ficiit halfa,nifi quod arifias fpinales in carne pluri 
mas habet, Albertus.ego a!iam,idcft aiaufam fine afpirationefcripferim, nec alium piice efle di- 
xerim ,_nifi pro state tbrfan & magnitudine tantum diuerlis nomina etiam diuerfa conucniunt. 
Idem alibi (apud inferiores Germanos puto Galiis finitimos) 'Oint nominatur. Nam'f?int di- 
tftos pifees gregarios efle fcribit Albertus, & litterales. Author eft Auicenna(inquitidcm)uifuin 
fibi quoddam genus pifeium aduenire ad fenitum campanat : & cum is definebat, recedere. Hoc 
quidem apud nos conflat omnibus.inmari Flandria.Brabantite & Germani® infcrioris,pifcem 
pulcherrimum, quilingua accolarum 'Xlltlt (lcgo*f?iiit,ut alibi duobus in locis feribitur) uocaf, 
dc fpinis in corpore abundat, gregatim accedere ad fonitum nolarum^autcymbalorum, aut Cam- 
panarum paritarum. Extendunt enim pifcatores retia circa finem ucris raenfe Maio cum fune +• 
fuper aquam, cui alligant campanellas ; qu® cum fonant, uenithic pifcis cum conflat efle ( forte, 
cum copioib)gregc fui generis in retia,H®c Albertus. Conflat autem ex uetcrum- feriptis fimili- 
ter dc thriflas olim irretitas fuifleridem^ hodie fieri Rondeletius tradit. Alij recetiores idem hoc 
fr ribuntde pifce *lClcri4).Bel;cnius Trichides (quas ab Alaufis State tantum dC magnitudine di 
ftinguit,quod ftnt minoresjin quibufda Galli® traiSibus Fidles uel Fenieftes uocari Icribit. Vox 
quidem Fide ad Germanicam "Xlint accedit, f gie^cuel (5«ltflf4) didi pifces qui cum ftiirio- 
ne in Albim afccndunt dC una capiuntur,aiauf® fint,an cognati, nondum mihiliquet : utnecp de 
illis quos in lacu Suerinenfi dC Oceano uicino (COarenen uulgd nuncupant.Simon Paulus,qui 
nuper de oppido Stierino orationem ®didit:Murenas,inquit,in lacu nominant lingua nobis uer 
nacula pilees haleci ( harengo ) flmiles, fed aliquanto minores, argenteis fquamis, carne dura 8^ 
£fiahili,Ha:cille. Ego huius generis pifces inmari cubitales capi audio, inlacu dodrantales dCme 
lioris laporistinterlautifsimos haberi, & frigidos edi. Fauconerus Anglus clupeam uel chepS 
V enetis didam, An^lice 4 fd)45>6c nominari me doctiit.Errant qui eadem lingua penit inter- 
pretantur,qui pifcis a noftris uocatur eiit 'Crttf4),in Mulieila a nobis deferibendus. fn eodem er 
tore Murmellius uerfatur,qui alofam uertit ctlt qu4pp,ut alij cin dlquapp, quod eiufdem pifcis 
de muftelarum genere nomen eft. 
Harengsc a Germanis did® clupeis fimilesfunt, Maflarius. Adeo ftmilesfunt alatiiis 8i 
thrattis paruiSjUl uix difeernantur, nifi a diligenter anlmaduertentibus , ut pluribus in Harengo 
indicabit Rondeletius. Cltipea pifciculus eftmarinus, fpinofioris generis , minutifsimis fqua- 
mist5tedus,dorfoca:ruleo,c®tero colore argenteo, Maflarius. . 'Caput ei coprefsius in latu ^ 
crafsius.incapitefupra oculos utrinc5uelutigemm®fmaragdincrcluccnt;dentcsnulli:fed labra 
luperius in extremo denticulatum eft leuiliime.linguanigricat.Superiores mandibul® deorfum 
prominent. 
