19 
De Acu. Lib.IIII. 
DE ACVS SECVNDA SPECIE. SIVE DE 
ACV ARISTOTELIS, RONDELETIVS. 
0 C I s aliquot, quos poftea citabimus, JiiPievHs meminit Ariftoteles.Ea uero eft , quae a 
noftris Trompette dicitur. Ab Italis quibufdam Diauolo. Sunt qui ferpentem marinu 
efle credant, fed falfd,ut docebimus, 
Pifcis eft longus, tenuis, cubiti Iongitudine,digiti crarsitudine,oculis,branchi)s hip 
pocampo plane rimilis,necnon roftro,quod tubam zemulatur, unde a noftris nomen poiittim. A 
capite adpodicehexagonus eft pifcis, a podice ad caudam quadratus. Podex in medio ferecor» 
pore,aquo rima oblonga progreditur, in qua oua reponi certifsimum eft. Egocum huiufmodi 
acum hyemis initio cultello aliquando diifecarem , in rima oua permulta reperi , fide^ dignifsis 
lo mis uiris oftendi.Proximo anno quu non procul ab Aquis mortuis locus in mari curri xdificana 
dx deftinatus, undis uacuaretur,illiccp maris purgamenta diligentius pcr!uftrarem,duas acus re* 
peri coloris diuerft:erat enim altera uiridis, altera pulla, in quibus cura rimam illam inipicerem, 
oua nidi in ea excUTra,multoscp foetus iam perfetftos, quorumalrj maiores erant ac mouebantur, 
partes^ omnes perfecftas habebant:alij minores:alrj tam exi^i dC tenues, ut oculi dimraxat dC ro 
ftrum cernerentur.Pinnas duas habet hxc acus exiguas,ad branchias. Aliam in medio dorfi uix 
confpiciaSjnifi dum iuuic,6C in aqua mouetur. Longitudo corporis cum tenuitate aliarum pinna 
rum uicem geric.Cauda in ftmplicem dC tenuem pinnam terminatur. Gulam habet, qua plurimi 
pifces carent. V entriculo eft paruo, oblongo, hepate magno,inteftmis gracilibus retftis, no in fpi 
ras contortis. Nonfquamis, fedferpentum modo integitur cortice pulchre ctelato5^ duro. Ob 
jo tcniiitatem parum carnis habetream^ ob caufam a meniis retjcftur. Sed a plerifcp uenuftatts gra= 
tia exiccata feruatur. Hanc Ri\ovliu efte feu qua fcripfit Ariftoteles, conftamer affirma^ 
mus.Namtefte Athenio libro 7r^(mKwi/cwoJ^sit eile dixic,id eft,{ine dcntibus,quod huic noftrce 
. quadrat:quippe cui non modo nulli ftntdentes,fed ne ulla quidem oris fcilTura, uerum foramen 
folum ueluti in extremo cuba:, tam paruum, ut tum propter eius parilitatem , tum propter roftri 
longitudinem anguftiamTO,ne minimus quidem pifcis hauriri pofsit, fed hac ueluti per fiftulam 
ex aqua alimentum tr,^'t.Iam uerd rima fub uentre,quam Ariftoteles acui tribuit, qua: etiam ei, 
quam exhibemus, prociildubio ineft, omnem concrouerfiam dirimit. Eius hxc funtuerba, qus 
fic conuertic GazatQiii autem acus uocatur, unus tempore pariendi utero dehiicente oua emit= 
tit: habet enim hic rimam qiiandam fub imo uenrre,ut caecilise ierpentes, A partu autem uiuit,5^ 
ULilniis callefcit. Item Plinius : Acus ftiie belone unus pifeium dehifcente propter multitudinem 
utero paric. A partu coalefcit uuInus,quod S^in csecilijs ferpencibus tradunt. 
De acu rurfus Ariftoles: Acus uero appellata fero fcctificat, complurescp eius generis difru» 
pto ac dehifcente utero pariunt,non tam multitudine ouorum quam magnitudine.Ec modo pha 
longiorum proles parentem ofFuia circundat : quippe quam dilcedere ftatim prolis amor non fia 
nac,5^ fi tetigeris, fugiunt.In his uerbis,ft' conuerfionem Gaza: conferat diligens Iccftor cum uer» 
bis AriftoreliSjincelliget poftremam fententiam corruptam efle, aci^ Gazam aliter legifle quam 
nos in uulgaribus noftris codicibus. Qiii enim cogruunt iierba ifta, quippe quam difcedere pro* 
lis amor noaftnit, cum ijs;fcK7Jx7s ^Tr^&siwTiu/VHxcfunt Ariftotelis teftimonia,quseneceirario 
coniiincuiiteam eife belonen fiue acum, quam depinximus. Quarferpes marinus dici nullo mo 
yp. do poteft.Id quod eiufdem Ariftotelis aiitoritate confirmo. Sunt dC marinae ferpemes tcrreftrft 
bus forma fimiles,n{fi quod magis congri fimile caput habeant. Magnitudine igitur, figura cor= 
poris, capite congri ftmili diftinguitiir ferpens marina ab acu. De ferpente autem marina plura 
fuo loco dicemus. His quae propoftieramus confirmatis, non abfurdum fuerit caufam inucfti= 
gai c,cur acui dehiftat uenter. Ac primum non fine caula mirum uideri pofsit Plinium loco an= 
tea c{tato,td ad ouorum multitudinemrefcrre:cum qua: de acu ferip ferit, ex Ariftotele mutuatus 
uideattir, qui tamen caufam rimae fub uentre non multitudini ouorum, fed magnitudini adfcri* 
bar,qiium ait acum ferd fcetificare,complurescp eius generis difrupto ac dehifcece utero parere, 
non tam ouorum multitudine quam magnitudine. Rurfus fi magnitudinem ouorum rimx cau* 
fam efle putes, cur in hippocampi uentre rima non fit, cuius dC plura dC. maiora funt oua ^uam a» 
cus:' Aelianus aliam adfertcaiilam.Marmx acus, inquit, quod funt pr^tenues, minime torfiio* 
fum ftnuofum uterum foetimm^ capacem habent, idcirco catulorum fuortim non fuftinentes 
j,ncrememum,difrumpuntur.nonigiturpariuntcatulos,fedexpellunr,ar 9 erjciiint. Atpermulti 
A 
B 
QttOti hicjle 
acMArijio* 
Celif. 
Libro 7. 
Lib. ^.de Ipi/J. 
animaicap.%}» 
Libr.^.cap.su 
C 
Li^. 6. de foift. 
anim. cap. 17, 
Acum Arifiote 
Usnanejfefcr^ 
pentem mari^ 
mm. 
Lib. 1. de feiit. 
anim. cap. 14. 
Cur acui dehi^ 
fcatuenter. 
Libr.^.cap.^t» 
Lib.v.cap.i)» 
