98 
Dc Aquatilibus* 
!icUe 
L*. f. mcth. faciles, rtifnimefe glutirtoTi funt.Et alibi,molli elTc carnc.nec minus probandos efle quam fixart- 
'• les, atcK cx iure albo febricitantibus effe apponendos fcribit. Quare afini carne quidem funt 
molli, fed non sque ac faxatiles friabili.nonndnqtiam etiam ferinum quid reflpiunt.id quod non 
in hoc tantum pifce.fed in omnibus fere alijs pifcibus & auibus, attf omnibus animantibus quae 
carne foliim uefcuntur,comperias,Idcm igitur afinis accidit quod mUllis: hi enim quSuis in pr» 
ftantifsimis pifcibus habcantur,tamen pro diuerfa uidus ratione, uel meliores, uel deteriores effl 
ciuntur.Iecur afelli delicatifsiffliim ell,»; cum mulli iccinore comparandum. 
^ Latet teftate fi Ariftoteli credimus,longo tempore ; indicio efi quod non nifl longo tempore 
ta, «. ifcHtft. capiatur,noftri tamen pifcatoresomni fete tempore afellos capiunt. 
p]ijiiuslibro9.cap.i7.Duoafellorum-generafunt:Callariaeminores,8irbacchiquinonnifilnl* 
tuafiK.ononct alto capiunturjideo^ praelati prioribus. Et libro ji.cSp.i i. Callarias afellorum generis, ni minor 
omfcon, dliqiu eifet.Et Athenaus,ut initio capitis dixiriitis, «o(< ab onifco ex Dorione differre tradit. Quae duo 
do frodiucrfis frijjcet &C oVi<rio(/,fi quis fcmper confundenda effe putet,faieatur necefle eft afellum , qui uul« 
■f fabmiKdpi. omnibus pro merlucio habetur, neq; «roiijneqj ivirosy dici poffefecundum Ariflote» 
Siifio mlg 6 'em V {aiiwj/, citante Athenaeo libro r.ncque enim merlucius os habet mt^juycs iiuiufnJt 
dido non cote id eft, apertu SC hians fimiliter ac galefid eft, in parte liipina,fed os habet in promptu, par» 
nire quidam i ^ecp primum: obuiathians quidem, fed non ut galei.Praeterea non eft s micx^airsiiuf, id eft, folita» 
Ketnibm pro- ,.(u5.|,oc enim falfum effe apparet, ex magna afellorum captura, quae fitin Anglia, Scotia, alijscp 
wlo in locis, ex quibusper totam Europam fale conditi &: exiccati couchuntur ; necp enim tanta mer- 
arto-fi etiam 'uciorum copia fimul caperetur, nifi gregatim.natafent, '' lam uerd nec illud quadrat, quod 1* 
hiec nomiiu oV» tribuit AriftotelestObruunt arena fefe,afi'nus,raia,paffer,fquatina,cum^ nullam fui corporis 
confuderint. partemnonte(ftamreliquerint,uerbcrantradiolis fui oris quos pifcatoresuirgulasuocant, quas 
vib.^.dcHid. p(f(,,-,-uj,'ciiinafpexerint,adnatit,quafiadalgasquibu5U£fcifolici funt. Has * uirgas ad allicien 
dos pifecs.in merlucio nufquam uideas,qiif in fquatina manifefliisim^ funt. Poftremd netp mer» 
, lucius eft,cum Epicharmus apud Athenaeum mss rmnif^yisvgxs iiocet. Nulla, inquS, 
Uj y harum notarum merlucio qui »©" & oVio-k©' appellatur,inEft,fed ei apertifsime infunt, quem nos 
Dormis onU oriiriof/ capite de acipenfere effe demonflrauimus;Quare OTo(/,&lindehypocoriftlcon nomen ItU 
fcim gaUaria, inop, fateor a Galeno 5C ueterum permultis pro eo accipi pifce, quem hic depinximus,qui^ mer» 
(dalenigaU luc/uj uocatur, Ab altis uerd ut a Dorione oViVusp pro alio longe diuerfo,qui Stf jatatse^as & yfxTAx 
onem Rmdck nominatus fult,multd maior merlucio.Et fi diffentiat Plinius, qui callariam minoa J» 
tiusfentit. rem afellum fecit. Qui «ViVa©' cum in magnam molem accrefeat, uelutfdlminutiuum nomen ab 
w®' in hac fignificatione non c6nfiderabitur,in qua etiam iV©- ab Ariftotele dicitur, quum de ra» 
diolis oris eius loquitur loco paulo ante citato. Ex his perlpicuum eft etiam ueteres nomina ifta 
confudiffe. 
Nerlncim rfe - bfoc tamen capite a viulgarf omnium huius temporis dotftorum hominum fementia non re» 
fr afellum. cedimus, qui merlucium aCnum fiue afellum effe credant,id^ non fine ratione. Primum id often 
ut-4. deling. dit cinereus color, qui cum afinorum color fit, ab co afelli pifces diffi funt. Varro, Alia plfciu uo» 
tatm. cabula a coloribus, ut ha:CiafeIlus,umbra,turdus.Deindelapidesfn cerebro, molis Cmiles.Poftre 
md caro mollis £<: friabilis. Hsce de prima afellorum fpecie, yide mam^mlo ^djl, in %lKjleU uul 
guri altera ex ^ndeletiojt^c, 4.* 
'■ ASELtORVA SPBCtES S E R H V E T AS, AC PRIMVM 
de Marlucio uulgari, Belloniiis. 
Multos pifces deinceps enumeraturi fumustuulgarcm in pleriftp Europs tratflibus denoml» 
nationem habentes, quoru nullum peculiare uocabulum apud antiquos reperimus : nifl quis eos 
fub Afellorum phalange connumerettfic enim omnes tam marinos,quam fluuiales,aut ftagnorS 
pifces, prteter cfteros fegnes atcglgnauos appellauerunt antiquitquanquam hos a cinericio colo» 
re ditffos putet Varro, unde Epicharmus pozcilogaftoras, (nam uenter cS albus fit, a cinereo dor» 
ficolore uariat,) appellaffe uifus eft. 
A Huiusautem nottprimusa nobishocloco recertfebiturqui Graecis onV*©-, Gallis noftrls f# 
Marlucius (quafi maris Lucium ab ipfa fimilitudine dicere uellcnt) appellatus eft ; etfi Lucium 
marinum Improprie Corcyrenfium SC Cretenfium uulgus Sphyra-nam hoc nomine appellent. 
A Genuenflbus autem pifeis hic Nafellus,prima detratfta litera (Afellum dicere uolentibus)nun 
cupa tur. Mollis omnes huius generis pifces funt carnis, quemadmodum Muranx, Buglofsi ao 
nfcrsmoVis PafferesiquibusPhilotimus addit Gobiones, Percas.Turdos, Merulas, ac Lacertos. Hoc autem 
earnis dijfiriit (ne quis uocum affinitate halluclnemr)inter molles, &mollis carnis pifces intereft ; quod molles 
a KaUcijs. abfolute appellentur ij,qui exangues funt,nullamcfi teftam.fpinas autfquamas habeant, etfi carne 
fintin cocjuendo dura ac contumaciiMolIts autem carnis, e reipla nominantur cum langui* 
nei ac fpinofi fiht, tamen habent carnem cotSu facilem ac delicatam. 
Pt oinde Marlucius oblongo & tereti eft corpore, colore cinericio,glabra cutetin cuius tergo» 
f N«n ^psrrt re duas habet pinnas,unicam ab ano ad caudam,caudf uerd pinnam rotundam oftendit.tCirrhS 
Bifidata. - qupijfubmentoteibranchiasutrin^quatuor.Orceftpra-grandij&uelutirefciffotcuiusdentes 
tenue* 
