122 
DeAquacilibus* 
Itoccjies cancros tituudiu» - r • - o - .. 
uulgari maeis quam ufitaco (fcriptonbus)noratnc anctos dicemus, quos uulgus gcncraluer can 
crorappellanoranfa feilicet mollioris teftat animalia,qu 2 multos pedes habent, & retrorlum na. 
tahdOincedunt,ambiilandoaureantrorfum nituntur, Albertus. ^ Putaucrim ego (inquit Mat- 
thiolus Senenfis)gammaros (uulgb diflos) Galeno appellari gammarides.mutuato, cum RomS 
uenilTet, a Latinis uocabulo, quod eo carerent Graeci, Hac ille. Sed Rondcietius a 
Galenonominatas libro iii.dcalim.fecult.acammarisfquillaragenerisnihildifFcrreputat. Sunt 
tC alia pifeium nomina utriufcp terminationis.quae nihil differre uidentur,ni(i fexu forte: ut thyn 
nus,thynnis:perca,pcrcis:cantbarus,cantharis:phycus,phycis:carabus,carabis. fDecancrora 
ab aftacis & locufiis difcrimihe.&Tnominibus Germanicis, lege infra in Cancro, in Elemento C* 
Abundant aftaci fl.in Helueticis £e alpinis regiombus.in riuis, fluuiis, torrentibus, lacubus. 
Suntatitem duorum gcna-umialij nobiles cognominantur,lCt>cltrcb6, maiores nigrioresfe:alij 
0Kttltrcb6,idefi faxatilcsia: Cbfilbrebs nefeio unde dicuntur.rcperiuntur in riuis faxoiis,mi 
fiofes, parte fupina albiorcs,prona nigriores;elixi non undiquac^ rubefcunt,fed partim albicant. 
CDentcsinoreuentriculioftcndunt.fcrratos. f^Repcriunturbinilapilliglobidimidiatifigura, 
in cancrorum (aftacorum) fluuiatiliiim capitibus,Georg. Agricola. Videntur illi ftimmo uen. 
triculo adiundi. Gammarus (Aftacus) lapides candidos gignit in oculis : cortice depolito du= la 
riore.mollcm induit: tunccp lapides fiuntmaximi,abfumpta materia corticis in lapidibus, Carda, 
nus. Puto autem hoc & de fluuiatili & de marino aftaco retSc accipi. Crefeut eis in plenilunio 
globi dimidiati duo lapidum inftar fub oculis interius, Albertus. In fcemellis prxeipu^ cum fy. 
phar exuerunt.Germani uocant IKrebflrtll^Ctl, quod quafi formam habeant oculi, uel iRrcbo* 
flcut,Chrifiophorus Encelius, f In magnis 6C annofis aftacis lapillum aliquando repeririln pro. 
ximo fupra forcipes articulo audire memini. Mares in ea parte, qua corpus ad caudam conti. 
nuatur,iubtus,quatuor longas habent uirgulas prominentes.quibus foemina: carent. Cauda ctiS 
maris.rotundior eft, 8^ planior SC fpifsiortfoemina: autemagis tenuis.Si uacua Klata , quafi cora 
prcira,Albertus. Etalibi,Maresafocminisnondiffcrunt:nifiqudd fceminamerabra maiora 
funt:ac coopertoriorum (iuetunicaru(tabcllarum)incauda,diftantiaeftraaiorinfcEmina,f Ari 
ftoteles in aftacis (loquitur ille quidem demarinis,fed commune hoc eft omni cruftatorum gene, 
ri) non branchias,ut Gaza SC Rondelctius transferunt, fcd dixit, hoc eft partes bran. 
chijs fimiles:re(fte V uottonus, ueluti branchias. Hae os circundant (inquit Ariftot.de hift.anim. 
4.i.) nonfmc liirfutia frequentes, 8( afsiduc mouentur.Ta (Axoix nsA. 
aut.TKsTKt/So^TsAs iiiti!i/.Ego cii ros potius quam branchias autijityxijai/'» has partes albidas dixe 
rim.quid enimbranchtjsfimile habcntcnonlitum,non fubftantiam aut figuram aut ufum. Motu 
dices fimilcm eflc.atqui ucrum non eft quod afsidue moneatur. Aflacum enim fluuiatilem cum 
uitreo uafe maxime perfpicuo aqua pleno inclufilTcm , cirros illos obferuaui moucri quidem SC 
cclerrime,non tamen afsidue,nec femper:fed in commotione aliqua ipfius aftaci aut affetSu, tum 
rurfus quicfccre prorfus.Bellonius mollia laterum additameta,branchias in eis appellat: Tot (in. 
quiobranchiasin lateribus habcnt,quot pedes. Verum nos illa quanquam Ipecie branchijsnon 
difsimiliajnec intra nec extra aquam moueri unquam uidimus.quare alium earum efle ufum pii 
to,forte ne aqua inirorfum penetret, uel ut ad motum progrefsionis natationisuc eis adiuuentur: 
non ad cordis 8( caloris natiui refrigerationem: qui branchiarum in pifeibus fanguineS; corde 
praeditis ufus eft,ut in terreftribus pulmonis. Exanguia uerd omm'a ut in terra pulmone, fic in hu 
more eodem SC branchijs carent. Ad liKc quae branchias habent aquatilium,& aqua fubeunte re. 
frigerantur,extraaquam diuuiuere non poffunticancriuerd plurimis diebus ponunt. ego fine cl 
bo in ibla aqua ad dies tredccim uiuu feruaiu' nuper,menfe Odobri:aqua Ungulo uel altero quo. 
que dic mutata,in angulozets noftrs talefadlac. Sed necp ut aquam ore acceptam reddant, dii 
cibum in humore capiunt, branchijs opus eft aftacis. utrincp enim ad latera oris per foramina que 
dam, aquam remittunt: ut in extrahis ab aquaappareqfi contempleris fupinos. Et hoc Bellonius 
quoqt obferuauit. Ariftotelcs uerd in libro de rcfpiratione , circa finem capitis undecimi ( ut nos 
diftinximus) nec branchiarum nec foraminum, fatis clarc, quibus reddatur aqua, in hoc genere 
meminit, cum fcribit;T«,ailc^/.o:MHS^«i{fl:,orot/e( 'nitftgsirsf 
u^^^t/yftecTiat/.pauld ante autem dixerat, quod non refi'igerandi gratia , ied neceffarid dura 
cibum in aqua capiunt, eam admittanqutSd cete malacia. Item hiftoria: animalium ^..r. T/a/oiE 
(abundat litec pracpofitio) -Twfa/Ttt. kQ/sci ./E u^Aa/.6teev. 
•jw (Gaza Liidetur Icgiffe, itZtCiin cfi udiAceiifiwijiTSIr) ij57 tsts ol «sigxtVoi, d S Hsefu&ii ^et tk 
^fxyyim(C'fiX^tn dt Tiritad « Xffgafiw.C^uac GaZa iic tranfiulit: Mare omnia cius generis 
ore excipiunt fcd cancri parte oris exigua addutftarefputinnlocufta fuasad branchias iranfmit. 
tunt,quas ipfe plurcs quam cattera habent. CJuaii ucro hauflam ore aquam aliunde carabi, aliun. 
dc cancri cmittant.cum in citato loco ex libro de reipiratione, utrofij eadem parte emittere cla» 
rum 
