Phtio-chui. 
15 4 De Aquatilibus. 
mile, ut Oppiahus ST fecum &: cum Aeliano confentiat. (Supeatm ^{ondilewii tipud OfpUmmM 
nxcii kfendtm ««i niHi frohietfarmm dtptd.id ef^ non cra^umMlil & longum ejjc.) 
Quanquam Plutarchu» hunc duaorem paruum pifcem elTe affirmet, Locus eft mlibello, Vtrum 
prudentiora fint terrena animalia aquatilibusils quem gubernatorem {iyiyivu) uocantimagniiu. 
dine formam gobij pifciculus, foris quidem auium quum horruere, propter afperitatem iquama 
fimilis perhfbetur.Et grandiorum cetorum cuipiam femper hseretipraeit^ curfum diriges, ne uel 
in breuia coenumue impingat, uel in anguftias incidat unde exitus non detur.Hunc balena lubea 
fequitur ueluti temonem nauis. Aceseterorum quidem quicquid intra barathrum belua ucnit, a* 
nimal feu fcapha,feu faxum,pcirum it ftatim peritcp,in alui profunda merfum.Hunc autem agni- 
tum ore uelut ancoram recipit intra fauces cius dormiturum, quiefeente quielcittprogredien- '• 
tertirfus utanteaeum fequitur,haud ufquam diunodffiucdelfituens.hoc nifi facit, errareimpin 
gerecR certum eft. Periere mults dum uelutgubernatorecarensnauigium, delatxad terrafunt, 
quod ipfi quoqj circa Anticyram uidimus : ac prius etiam haud ita procul a Bunis ceto eiedo, 8 C 
putrcfcente,peftem inuafilfe narrant. Hic funt dcbalanarum dudore diuerfse ueterum fenten 
tiai.Ego fepe balamarum pifeatores interrogaui,num pifeis aliquis balsnas antecederet, qui fabu 
lofum hoc efle mihiaffirmarunt. 
C Beluahxcuiuoscatulosparit.id quod ex diirediofiecertifsimumcft, habent mares &tellej 
tjumhcrfiti 8f pudendum, foeminicai uterum SC mammas. Qus cum ita fint, ijs quxexPliniolib.^.cap.iJ. 
tr emmdjtm obfjcipofTuntrefpondendum.fic enim fcribitiQiTac pilis ueftiuntur animal pariunt,utpriftes,ba 
vlmij Iocik: uitulus. Et mox ibid. cap. i^.Pilo carentium duo omnino animal pariunt, delphinus dC ui- 1* 
tvmfolipilo ca Qj,a(i uero nulla ex ijs qu* pilo carent, pariant animal praeter delphinum & uiperamt ac 
‘ proinde y.o^KHT&,iie quo nunc agimus,animal non gignat etiamfi pilo non ueftiatur. At turfio- 
itmdpmt. nes, orcic.phyfcteres, pilo carentes animal partum ex femine non ex ouo. Sunt quidem plures a- 
lij pifces ut cartilaginei, galci, fine ullis pilis ex ouo animal procreantes, etiam ipfo Plinio autore 
eodem modo quo uipera. Nam ea delphini modo animal non gignit,fed ex ouo prius conceptSj 
LUr, 1. dc Hiii. delphinus uero ex femine fine ouo.Qiiare utcrej Plini) locus ut in codicibus excufis legitur, fal- 
«pu. fus eftjUeI inemendatus,quem ex Ariftotele ut 6 c multa alia defumpfit; Procreant animal homo, 
equus, uitulus marinus, & reliqua qux pilis integuntur : at^in genere aquatili qiue cete appella- 
jnuSjUt delphini,&: qute cartilaginea uocanturtquorum alijs filtula data eft, branchi® defunt, ut 
delphinis dC balanis. Vides hic balanam ab eorum qug pilis integuntur genere feiunflam,&: ea- 5» 
dem fententia cum delphinis SC cartilagineis comprehenfam,qu® fine controuerfia pilis carent, 
ut fortafle apud Plinium fic legendum fit: Animal pariunt priftes, balana. Si qu® pilis integun- 
tur,ut uitulus. Prsterea illud non fine caufia quis miretur, quod belua ifia pulmonibus fpirans 
fiftulacareat,(;5»icm<»i ‘Bntimnimmdej'mf[it,nDnaUtimal hoc Jdondilitiji:eto,qumtu>nmdeo, tribuit eifrrn^ 
mina duo magna incapite:ferqu«,in^uit,putaturhelluam plurimam a^uam uelutiperfijlulas eieSajfe,) quam ha 
beat balana uera,phyleter,orca.qu® fiftula cum non folum ad rerjeiendam aquam, fcd adrcfpi- 
randum data fit, huius uice mufculus rimas feu foramina habet,quod rofiro fit non oblongo, fcd 
obtufiore quam c®ter® beiu®,quemadmodum teffudines 2C uituli marini. 
Caro muficuli nullo eft in prctio,lingua fola commendatur. 
Pinguitudinis maxima copia ex partibus cuti fubiecftis,& ex uentrecolligitur, qux liquefit- 4« 
<Sa non concrefeit, ob partium tenuitatem, eamad lucernarum ufusferuant. Ofsibus apudich 
thyophagos populos tetfta fepiunturtnecnon horti in Aquitanico litore, ubi frequenter capiunt, 
maxime ad oppida illa qua:' lingua ucrnacula Biarris SC Capreton SC S.Iean de Lus nominantur. 
Capiuntur illic circa brumamtnon linea Si hamis ualidifsimis utfufius deferibit Oppianus,&cx 
eo Aclianus,fcribens balatnas duce fito orbatas,& carnea mole oculis imminete,oculos tenebris 
circunfundi,idco ad fcopulos Si litora facile impingere.T um robuftos pifeatores primum belua: 
■ magnitudinem cdniedluris aflequi.fi enim uertex extra aquam emineat, non obfcura fignificatio 
eft beluam ingentem efie: contra fi dorfum extra llimmam aquam appareat: deinde robuftifsimu 
hamum ad catenam ferream alligatum proijcere.Belua ut efcam uidet,fine mora effreni auiditate 
eam rapit,fimuli^ ferro guttur transfigiturteuius dolore incitata,catenam exedere & coficere co j"» 
natur,quod ipfum pofiquam diumultum^ conata eft,acerrimis doloribus affetffa, in pelagi pro- 
fundum demergiturteui funem omnem relaxant, tum quod nullis uiribus retrahi pofsit , tum ne 
pifeatores una cum nauigio deijciat:fied utribus uento plenis funibus appenfis in imum defidere 
prohibitam,& fluitantem ali) haftis.alij tridentibus,alij fecuribus cadunt , & plagis multis euida 
tn litus pertrahunt. Sed in locis illis qu® paulo antenominaui, eodem modo capiuntur balacn?, 
quo modo circa Scyllteum tradum capi folitos olim xiphias, qui Si galeotae uocantur,narrat Stra 
tii.t.Grejra. bo:Manentibus inflatione multis biremibusfcaphulis, binorCiin fingulis, alter remigat, alter in 
prora fiat hafiam tenens. fignificante autem fpeculatore galeotam fupereminere (nam belu® ter- 
tia pars e mari prominet) Si propinquante fcapha,ille e manu coniedo telo uulnus infligit: dein- 
de relido ferro haftile extrahit : ferrum enim hami figura fadum eft, & leuiter haftili aptatum de j , 
induflria.cx co appenfus cfl funiculus longus, quem uulnerat®belu® laxant, dum difcruciata,&l 
effugiens mortua fuerit, tum uel in fitus trabunt, uel in fcapham recipiunt, nifi omnino grandis 
fuerii 
rillula loft 
quid hubcut 
^jlicetus. 
C 4 f>turd. 
L(6.5.4xi%rn« 
iMi.to.cap. 
