De Cancro manno. Lib.I III. 175* 
DE CANCRO STAGNI MARINL 
rondei,etivs. 
htgt dtmotauimus ni iconem priecedcntis capitir, 
■ %i A potifllmum cnifiatorum genera m flagnis noftris uiuere comperid , prarter h»e 
nulla fere aliamempe Squillam gibbam SC paruam. 
Terriitm genus cfi Cancer nomine uacans , magnitudine media , fimilis marino. 
Chelas duas habet.pedesquaternos.Fccmiiiat intus elt pars quiedam crocea qua mares 
carent, qUam ouorum materiam efle puto. Quo tempore ouis turget, optima eft. Cetera; partes 
* internas alb^ in foemina SC in mare omnes. Moc Cancrorum genus inter marinum & fluuiatileni' 
medium eiTecomperio.ut in marini a: in fluuiatilisuicem ururparepofsimus; ftagnorum enim 
aqua partim marina, partim dulci confiat. Quando igitur fluuiatiles defunt, ftagni Cancros aqua 
hordei abluendos cenfco,utin eafiquidfitralfugims deponant, quibus tum foeliciterutemurin 
his affecfiibus, quibus fluuiatiles ualde prodefle pratdicantur. Atep hoc expertus profiteor, phthi. 
ficis multum auxiliari.illis enim,ita ut diximus,lotis,8C in iure capi,uelcum cremore ptiffana co 
«Sis phthificos diu fummo ualetudinis eorum commodo alui. Ex ijldcm cinis pulmones exulce. 
ratos mire reficit SC recreat,fi in aqua adianti,uel plantaginis lotus cum latSe afiha , uel cum cre. 
more ptiflana hauriatur. Ex eodem cinere medicamentum fit, quod a cane demorfis maxime 
^ fuccurrit. Quare minus reeSe faciunt Medici quidam, qui fluuiatilibus uel fiagni marini cancris, 
fluuiatiles Afiacos fubfiituunt, omnibus dotibus Cancris de quibus loquimur , inferiores, illi e^ 
nim molli prahumidacp fubftantia conflant,& qua facile diffluat ac diflipetur , neqt corpus fatis 
mitriat,neque peculiarem uim ad pulmones iuuandos infitam habeat. Cancri uerd fluuiatiles dul 
cifunt fucco,tempcratam fubfiantiam indicante;quem perlibenter amplexatur natura, quo refi. 
citur a: fouetur, qui haeret,, Idifsipatucp facilis non efi , &: natura fua pulmonum malis fuccurrit. 
Cancri fiagm' marini figuram capiti prafiximus,uc melius a caeteris eiufdem forms difiinguatur, 
coroexAriym de cancro marino 
fimpliciter dieSo. 
y» CARCINOS Graece is eft qui rotundo cofpOte habemr: quem nos uulgari nomine dici- A 
mus Granchio.isVenetijs.ubimarinorum numerus propeinfinitus habetur, ubi cruftam exue» 
rit,a corporis mollitie utilgd uocatur Mollecca. Equorum genere funt etiam qua: appellantur 
Macinettc.nam & hx fuo tempore cruftam exuunt j Matthiolus. Plura ulde inferius inPagu/ 
ro,quod nomen pro cancro fimpliciter Graeci, pratfertim recentiores aliquando ponunt, f Can 
cer marinus Anglis ST Germanis inferioribus uocatur Tkrnb / Ce4bbc ; fuperioribus dici poteft 
dn(?3ectEMbb.Vide fupra in Corollario Cancrifluuiatilis A.SlinferiusinPaguro. 
. CancrimariniinfaxispafcunturSChabitanfiOppianuslib.i.depifc, Quod autem Pliniu/ c 
dixit cancroslocis mollibus uitamdegere,haudfatisuerumiiidetuf.SuntenimPaguri,cancri, 2«: 
tamen n(:n nifi locis faxofis capiunturtec Cmiliter cancri illi alij parum minores, cibo non idoneiV 
♦0 pracipiie mares,pra:cerquam cum exuerint fenedutem.quos tam petrofis quam terrenis locis ul 
tam agere perfpicuum efitquod ex Ariftotele elidi etiam poteft, tam otftauo de hiftoria , ubi can» 
eros faxatiles ftercus deuorare inquit : quam etiam quarto de partibus ammalium , cum cancris 
caudam inutilem efle tradat , quomam uitam agere terrenam cauernas^ fubire foleant. nec de» 
fendi fatis poteft Plinius,nifi quis in Plinio hon cancrfifed aftaci legendum exiftimauerit, ut dii 
dium eftex Ariftotele,undeh£ccmutuatur,Maflarkis. f Oftracoderma omnia cruftafuamexu- 
unt,Oppianus.ergo Mazanetas etiam Vertetijs didias fuo fpoliari corio probabile eft , quod SC 
Matthiolus approbat tetfiBellonius e uulgifententia fecus tradat, f Coiicaua fittoreo fi demas 
brachia cancro, Cactera fupponas terra: , de parte fepulta Scorpius exibit , caudam minabi» 
tur unca,Ouidius Metam, ip. Vide infrain Paguro c.dC fupra in Cancro in genere, 
f 0 Quieun 9 perfpexerit qua machinatione cancer Oftrea capiat, illius laudabit ^diliget foler» jj 
tiam.Oftreum interea fuas conchastccsni SC aqua: defideriolcum patefacit, is fiiis brachijs fubla» 
tum calculum in concharum hiatum inijeinquo intcrpofito,Oftreum teftas claudcrenon poteft, 
quare a Cancro exeditur dC conficitur , Gillius ex Oppiani de pifcib, lib, a. cuius uerlus Grtecos 
recitat Rondeletius in Cancro parito qui in alienis teftishofpitatur,tanquam de illo fenftritOp» 
pianus,quodmihiitonuidetur:finipliciterenimrancrumhocfacere ait. Vide PTi/|i!Wtapud 
V arinum,uel fupra in Cancro in genere H.a.Meminit etiam diuus Ambrofius , ut in Oiifeis re» 
citabimus. 
In Boiphoro Thracio cum uentus ingruituiolentus, Cancri aduerfiis fludus nituntur : circa 
promontoria uero uenti uis maior eft, ita ut omnino repulfi auerfiep Cancri, impetum fequi un» 
darum cogerentur. Hoc pr^uidentes illi.ubiiam propead promontorium appulerint, finguli in 
finuofo aliquo loco fe tenent,fimul SC reliquos expeiSanuDeinde in eundem locum congregatis 
Adrepente* per praecipites cr epidines in Ccc6afccndHnt,St fluCluu uimCqua parte uioletior eratj 
i- ■ p 4 
