A 
BtpnwMW 5 , 
f\tmedmmtcY 
ajiacos cr cdtt 
V I rancclli figuram di!ig«ntiusihfpexerit,aflads annumerandum.duxericqui canrd 
li nomen audierit, cancrorum potius generi : nam Galenus «cancris mimmiscoparat. 
Alius locuftis fubijciendum effe contendet, quod fimilem cffe-TWSWfttfM-''»" dicat Arf 
ftoteles lib 4 .dchift.anim.cap. 4 ,alio loco idem cumteftaceis recenfet.NosThoc.l(X 9 
j /ic funt corpore (hos eram Wf « W«t 
tUmctu:. 
^AriHoteleslib.C.cap.ifdSe cancros, inefienlmineo, qiiod &locuflis&cancrisfimileCt, 
luemadmodumalit 
t« ordincm n-o amndo 5C rpOngias,ft quando toramen m ets capaxnancnci poBit, cum Ariftoteles «¥«<>'«1' 
r..n.u;^,u 2 c bernard 1’ ermitc. eremitam qmdcm,quod alios fugichs,m tcfta pcrmdc ac in lolitu 
™nd*fnVe7oftracodermauAdreferrinonpoteft,quiatefc.snonfua,ingredfafur:™ 
s fi quando foramen in eis capaaLnancifd poisit. Eum Ariitotelcs 
feru^UUUM^ iJocat nolTl'1 uchisu^j* --'j"-— ;>-j ■ O' - ^ * < r JT 
dine uiuat,bernardum autem, quod plebs nollra bernardos etiam uulgari jprouerbio fatuos elje i* 
di(Sitct;fatuumcB effe cancellum,qUi crufta tetSus, chelas habens,qu* ad uitam tuendam laus ef. 
fe poffent alienas domos quaerat, in quibus latens uiuat.Qiidd fi non ha:c folum, fed pofieriorea 
etiam canAlli partes ipcAauetis, prudentem effe iudicaueris, qui nudas & iniuriac ualde oppor» 
tunas pattes dura 6C firma refla mumat.Ligures brancha uoc5t uel branchna,ProuinciaIes biou« 
cambus. Nos primum feftam uacuam,deinde cancellum nudumreprxfentamui, ut melius par. 
ticulx omnes perfpici pofsintitum cancellum in tcfla.parte priore exerta,altera latente. 
B Huius deferiptione quam maxime dilucide poterimus,proferemus ex Ariftotele, qui in mi. 
U'}.4.*Hift. nuto animali explicando diligentior uidetut fuiffe.qUamin multis alijs explicatu alioqUi dignifsf 
4nim.c^.4: (^anccllusjinquiqquodammodointcrcruflata&teftacea animalia ambigit, natura enim rjs 
quafpcciclocuftarum funt, flmilis eft,ee ipfeper fe nafeitur: quatenus uerd teflas ingrediatur 11- i» 
licqj iriuat teftaceis flmilis efl. Quare cancellus inter liKC anceps uiderar effe.Forma autem ara 
neif flmilis efl, prxter partemcapiti &: pedori fubieda.quatin canccllomaior efl. cornicula duo 
rub tenuia gerit.fubiacent oculi duo Iohai,qui ramquS intus conduntur, netp occluduntur uelito 
ti in cancrisjfed femper eminenf.ijs fubeit os.circa quod ueluti capillamenta quadam plura. His 
fubiundi funt pedes dlio bifulCi,quibUs ori cibum admouct;hini alq utrinq; harentlateri , St ter. 
tius paruus.Tboracis inferior pars mollis tota,« diffeda pallida efl intus.abore meatus unus efl 
ad uentrcm:excrementi,nullus efi,qui appareat, pedes & thorax duri funt, minuS tamen guani 
in cancris.Nexu nullo teflisadharec purpurarum modo & buccinorum,fed libCrc & facile hinc 
X. A -a rttigrat. HacAriftoteles,quialioeriaminlOcohacdecancello:Initiogighiturextcrra8tflmo 
W.t.* ^ji^-eiius.deinde in uacuas teflas ingrediturtubi cdm accreucrit, in ampliorem teflam fubit, ut. J» 
^ ’’ delicet aut nerita aut turbinis, & aliorum huiufmodi,fape etiam parua buCcina. ingreffus^ eam 
tircumfert,ibidem nutritur 6C augetur, deinde capaciorem petit. 
* Obfetuandum efl Ariftotelem alterum hofpitis alienarum reflatum genus facere. Longiot 
tiS .4 * Hift. eft,inquit.qui in wrbinibus,quam qui in neritis Uiuit. GenUs igitur illud diuetfum in nerius ha» 
«p. 4 . bitans.catcra quidem flmile efl, fed ex pedibus bifidis dexter paruus cft,fimfter magnus, quo ma 
ano potifsimum graditur.Idem genus in conchis repcritur,quibtis ut cancelli adharet. Id genua 
uocant Et paulo pdfl: Quibus finifter pes grandior cft,ij nunquam turbinatorum ho 
fpites funt, fed neritarum duntaxat. Libet e dicam quod diu multum^ obferuaui,fola corporis 
longitudine duo htec cancellorum genera differre puto, ut cancellus turbinatoru hofpcs longior 
flqquia eorum teflalongiorfitineri tarum, breuior;quianeritarStefla efl Ixuis, ampla Strotunda.+tl 
’ C^uantum ad pedum bifulcorum longitudinem attinet, in omnibus cancellis quos plurimoi 
uidi,fcmper flniftrum pedem crafsiorcm dextro perfpexi.quod non fortuito fed Certa ratione mi 
hi uidetut contingere. Cum enim uiuant in tefta circa corporis medium complicati, quantum 
dextra: parti compreffac alimenti ac proinde incrementi decedit, tantum Cnifltie liberiori 6 : 14 . 
xiori accrelcit. 
Prteterea uiderar Ariftoteles tertium genua cOnfiituere.quumdicitiSunt inter cochleas, quj 
Intra fe beftiolas habeant aftacis paruis fimiles,qui uel in fluminibus gignuntur,fed ea differetia, 
GcmtcrtiK. utprsmollem intra fuam teflam carunculam habeant. Forma qlialcsnam fintex diffedrionlbua 
contemplare. Qua quanuis ita fint.unicatamcn deferiptione contentus ea trianon admodum 
GeMi alterum 
m neriiif, tre* 
uiui. 
ihidem. 
differre fenfiffe uidetur,earum 9 paucas & non iniignes differentias effe. 
In mitulis , pinnis & oftreis cancri ualde minuti nafcuntur, de quibus nonnulli 
eaquapriKS 
Cdnm pmik Ariftotele protulimus, intelligenda effe opinantur ; uerum toto calo aberrant. Nam cancris 
caiKcUis dijlm quadrare h jc nullo modo poffunt,fct!lcet cornicula duo tenuia, rufarijs enim prorfus carent. 
oculi femper cminentct,cum in cancris modo emineant, modo condantur.prater pedes duos b< 
iKW. ‘ fidos, dlio alij utrincf, & tetrius paruus; thoracis pars inferior tota mollis. Hac inquam ptruis 
cancris non conueniunt. His & illud accedit, quod cancelli fine tcfta nati in alienam iiigrediun» 
turideinde grandiores faeSifubinde teflas mutant, in ampliores fcilicetmigrantes. Cancri pariri 
eodem AriSoteleautorein teftis nati nullum perfpicuum accipiunt incrementum, ut fubinde te. 
fias mutareijsneceffeCt corporis magnitudiniaccommodatas. PofiremocancelliSf cancri par 
uiinuarijs(&e^t)teftishabitant,uteodeminlocotradit Ariftoteles. Abfurde igitur facifit, qui 
paruos cancros, quos in oftreis uiderint^ Ariftotelis KUfumx effe putant, Phmus etiam pinno* 
ifift ' theris flue pinnopli ylacis nomine flC cancrum pat uum, 8i y xa/miei/, id efl, cancellugi Ariftott» 
" ■ lis 
