# 
A 
Thdttm. 
Vcukthitn. 
2JO Dc Aquatilibus. 
c O R o L L A R I V M. 
De Cetis in uniiierfum hoc in toco prxter inftitutu qu^dacogefsimustquod 6^ jpauca ez (infi 
hac occafione de cecorS nonnullis fpeciebus tum apud ueccrcs memoratis,fed anonymis, tum 
aliis dc quibus breuifsime quadam recentiores tradiderunt, mentionem deinceps facere oppor- 
tunum fic uifum. Cctaceo generi comunia quxdam,in Balanis etiam prxdida reperies. f Ce- 
te plurali numero genere neutro Latini iieteres fere dicunt,^Gr^cos imitati,ncc alium fere cafum 
Gr^ec» declinationis apud Latinos repcrias:CeIfus quide cctos,in fingulari numero genere neu- 
tro dixit dc fimiliter Plinius accufandi cafu fingulari. Graeca declinatio 
jBfcA^.nam Latine fic declinari non poteft, Seruius. Plautus &Fefl:uscCtum in accufandi cafu 
fintJulari genere mafe. dixerunt, declinatione fecunda, Latinorum more , in qua cafus formari o- i* 
mnes poil'unt: 5 ^ nos etiam ita utemur. Si quis marinas belluas Caut I.fimplici beluas) pro cetis di- 
cere malit, nonimpedio.nam cetarium autcetaceumpifcemjno tam de ceto proprie ditfioS^pu! 
monibus fpirante,quam de maximo pifee branchias habente, ut thunno dC fimilibus acceperim» 
Thunni quidem & altj maximi etiam cete uocantur ab ijs qui minus proprie loquuntur ,ut Ron- 
deletius docet pluribus,tum in ijs uerbis qux proxime pofuimus De cetis in genere , tum fiipc« 
rius in Cane uel Lamia, Plautus quo(^ cetum cum trygone , fcombro dC molli cafeo nominans, 
thunnum aut alium pifeem magnum, non cetum proprie didum intellexilTe uidetur.Iam cum o- 
mnes pifees maximi fiue ouipari fiue cartilaginei ceti nomine communius fumpto comprehen- 
dantur, peculiariter tamen inter ouiparos thunntis libi ad fummum perueniiTet incrementum ««- 
T©- appellabatur. Inter cartilagineos longos Canem fiue Lamiam magnitudine pr^cipua cfle pu 3 .® 
to, inter planos eiufdem generis fortafle bouem. quanqiiam dC alius bos eiTe uidetur generis ce- 
torum proprie didi. Cete maiores in mari funtpifcesperfedum animal parientes,utdelphinf, 
bala:n^,prifl:es,& csctera huiufmodigenera:m quoquidem uidentur haberi dC thunni magni, no 
animal fed ouum parientes, cx uerbis M, Varronis fiiperius allegatis, Archeftrato , Athenaeo dC 
Paulo Aegineta dc tuenda ualetudine, tradente cetacea,ut bal^na,uitulus marinus,libeila,delphi 
ni S<f thunni pr^grandestqua in fententia dC Galenum fuiiTeuidco.Ariftoteles uerd his tanto an- 
tiquior cui maior fides adhibetur, eos tantum pifees qui animal par{unt,iit de1phini,bal^ns, dC 
tera id genus cete appellauir,IVIairarius. Pifees maiorcs,qui in 7ift«x?,id eft tomos feu Tegmen- 
ta fcifsi uenduntiir, nominant Grarci, ut Phauorinus feribit : licebit^utem cofdem fere 
cctaceos appellare, ^ Q.uoties Aratus kht®' habet, a Cicerone femper ucrtittir piftrlx,Perio«= 5® 
nius. Omnibus maximis beluis dux eft cxiguus,oblongo corpore, cauda t^nui : xwre 
j/Ao)? tTKif©', Oppianus lib. 5’.ubi xwt© generis nomen pro ipccic pofuit, balena 
forte.nam 8i^ Feftus,Bal5enam (inquit) beluam marinam, ipfam dicunt efTe piftricem , ipfam eiTe 
dc cetum. Et uulgd quidam cetum pro balxna accipiuntjKffT quod hxc in cetaceo genere 
fere maxima fit. f Beluam pro ceto Plinius dixit,Feftus beluam marinam, Horatius bellua Pon 
tijOuidius feram Metam.4, Grarci etiam Swgnes aut Ssew uocant.ccte,pr^fertim homini noxia, 
ut feras etiam quadrupedes dC ferpentes qusc homini nocent.To tfi 5 »ewf/ 
m «Kxvdfi «« Varinus in dfdione AW^,quam interpretatur fpinam dorfi in ceto, Pau 
fanias de fluuijs quibufdarafcribit,0«e^,id eft, noxios homini pifees feu beluas (ut filuros, glani- 
des) alentibus. E»:&«g(X7rpV7i(j{/,hoc eft in beluam marinam, Cxtat epigramma Grgcum,quodre*4® 
feremus infra in Capite de Cetis diuerfis cx ueteribus. Monftra V ergilius dixit pro cetis rarae 
dc mufitatx formae. Et quae marmoreo fert monftra fub afquore pontus. 
Thannin uel thannim,'\in,rj'in, Hebraica didio,Munftero eft draco, coluber, fpecies quxda 
magni ferpdis marini.item pifeis magnus,fpecie ferpentina, qui dC Leuiathan, fiue cete, ut Kim- 
hi exponit, Ezechielis 39. in pluralithanninim,Gener.i.& Thannot (gen.fcem.) Malachia i. dC 
thannin Threnorum 4. ubi interpres' uertic lamiae, Hacc ille. Thannim Datiid K-imhi author 
eft, in terra eflegenusferpentium, in aquis uerd pifees magnos ferpentibus afsimiles. Hierony- 
mus Efaiar 17. cetum interpretatur. Occidet cetum quiinmari, 5 »:!c. 6 ^Efai^ ij.iirenas: quas nos 
(inquit) autd«emones,aut monftra quaedam, uel certe dracones magnos interpretati fumus : qui 
criftatifimt&Tuolantes. Septuaginta id eft hericij. Aquila, Symmachus diCTheod.firenas^’# 
interpretati funt,fignificanres uel beftias aliquas cfie,uel d^mones iuxta errorem gemilium,dul 
ce cantanceSjStT decipientes homines. Eodem nomine (inquit Aug.Steuchus) uocatur dracones 
terreftres ate^ marini.nec enim cete dC maximi pifees aliud in aquis funt , quam dracones dC fer- 
pentes in terra.Genefeos i.Chaldxus interpres habet tanianiah, Arabs tananin.Peria agdehaan* 
Leuiathan,ueILiuiachan,(tribusfyllabis,uf liu prima fyllaba fit, ia fecunda,) ^n’'’\V5lob j.Abra- 
ham EzrajLeui ben Gerfon dC Mofes dC Prizol ex magiftrorum fentetia, V-t<,ebel, id eftlucftum 
interprctantur,ut translatio Hierofolymitana ni’^^,kina, ploratum dicit liuiethah. Hieronymus 
leuiathan. Septuaginta ««r^^jhoc eft cetum ingentem. Sed recftius Abraham Ezra lob.j. dC 
Pialmo 74. & 104, daggadol, quod eft, pifeis magnus. ita&RabiMofesPralmo 74,commenr. 
dc Kimbirlianningadoljhoc cft,cetus magnus. lob 4o,bciluam marinam aperte fignificat. Pfal- 
mo 74. Arabs conuertit althannin. Septuaginta c^«H9t'T©',Pfalmo io4.Chaldseus ucceHebraia 
camreliquit. Arabs pofuit quoduitiofeferiptu uideturpro althannin, H^c ex ob* 
feruatio- 
