De Chalcide. LibJIII. 
folitariosjfed gregales efle arguit. Qiiod fi ita eft. Sii chalcidcs rede ab Ariftotele fiifaneis adnu= 
nicrantur,utpote iigiiu,id eil confertfi^ frequerttes Oppiano teftc:&ino rctfic a Vuottono feri 
bitur,atherinam e folitariorum genere efle:quoniam rhy^ as ita interpretetur Gaza lib.6.hift.ca 
pite ly.neqt enim tanti interpretatio Gazae eft, certe atherina folitaria non eft, fed ut reliqua: fere 
apua:, quarum generi fubfcribitur, gregalis pifciculus.Et Arifloteles ipfc exprefsius alibi (fi bene 
memini) gregales effe atlierinas feribit. Idem folitarios Gralce alio uocabuld, (twifas nominat, 
ut de citharo ex Ariftotele citat A thenteus. Non eft igitur quod fufpicetur quifqua cum Vuot 
tono omnes Ariftotelis codices corruptos efie libro 5-,bift.ubi chalcidcs inter fufancos nominan 
nir.quin & Athenjus eundem locum ex Ariftotele fic redtaqut Codices noftriretfte habent. A= 
lo riftoteles uocabulo rhyades genere mafculino utitur, ut libro 4.hift.capi 8, Rhyades quoties pi< 
fciumlottira uel nauis femina eietfta eft,ftigiunt ut odorem fentientes: tibi Gazaflutas conuertit: 
cum alij ex anguillis SC muratnis qua: fupernatant fole t(i!rrefa<ft*,5rt»«t uotam Graci, flutas red 
diderint, Ca:tef Um libro quinto ubi rhyades per a:ftatcm parere Afiftoteles tradit, Gaza fpar« 
gos tranftulit.Spargi etiam (inquiqcap.iy.) peratftatem pariunt, mugilum labeones , fargones, 
mucqnes,capitones. ^ Deniqjlibro 6.cap,i7,yucc£fec? pilcium genera dixit Iblitariaiid eft, quplb solitirlj, 
litaric uagantur. ei Jt -rmsi ymvnu ots iMpin re “iiy®-. Hanc Gaza interpretis inconftanuam, 
Vuottonus quQcp obferuauitifcd deledum non probe fecit. Rondeletius fparum, fpargS, afpar. 
gum,cundem pifcem fu<e fpecici facit, qui Grxee dicatur rhyas;cum mxf®- nomen huius fpeciei 
apud authores legatur,rhyas uerd Ariftoteli generalis differentia: uocabulum fit. Hoc poftre= 
»o moaddiderim,pifces quofdam inter folitarios S( gregales ambigere,utfcripfi in Congro c. 
Chalcis quodammodo ftridet,*l-fl4a «oj/ s&yieoy (lego Tel^^iiof/.nam dC proxime r&rttie dixerat,) ChdciittnfonU 
Ariftot.hiftoriae 4.9. Chalcis fibilat,trvei^sf, Aelianus lo.ii.Ego pro y^?\tue repono )^Kib's, id 
eft Faber pifcisiutdeprauatum in Ariftotelis codice uocabulum,qualereperit, dcfcripferit Aelia 
nus.Sed integrum hunc Ariftotelis locum audiamusiPifees uocis quidem expertes funt ; fed fo. 
nos quofdam ftridorescp mouent,qui uocales elTe exiftimatur,ut lyra, ut chromisihts enim quali 
grunnitus quidam emittitur, aper etiam pifeis in Acheloo uocalis habitus eft, SC chalcis, SC cucu. 
lus.alter enim quodammodo ftrideqalterperinde ut cuculus auisobftrepit.CJua omnia crecftta 
illamuocem emittunt, aut attritu branchiarum,quas horridiiifculas continent ; aut fuis interiori^i 
bus quie circa uentrem habentur.fpiritus enim inclufus in his eft.Hgc Ariftot.atqui chalcidi bran 
jo chia horridiufcute feu Ipinofe (nam xKxeSleJ^as uerbo utitur Ariftoteles)non funtiin chalceo uerd 
branchiarum operimenta foris horrent,flcutinIyra SC fimilibtis pifeibus: ipfs uerd branchfein- 
tus an ipinofe finqnefcio : qui pifcem ipfum nondum uiderlm. Chalceum prarterea Mafsilienfes 
Trueie uocanqquia dum capitur litum more grunniat. Hoc igitur SC uevx letffionis apud Arifto« 
telem SC Aelianum reftituendxiSf pifcem quem diui Petri uulgd nominanqchalceueffe, de quo 
multi antehac dubitarunt, argumentum efto, 
Chalcis ter anno parit, Ariftot. 61 Plinius. Alibi uerd (ut in A.recitaui) yyrt7s eam adnumerat 
Ariftoteles,qui femel anno pariant. Oua fiia gregatim gurgiti altiori mandat congefta, Arifto:* 
teles. C^iamuis carne palcatur,non uagatur tamen, Idem, fed hic quoque locus mihi fiilpedlus 
eft,ut addubitem ad chalceumne potius referenda fint haec uerba.nam chalcidem edentulam efi 
40 leputo,8£l minime carniuoramtVidemoxin E.uagari autem eam, necftabilem habere in mari 
fedem ex Oppiano retulimus. ^Pediculi quibuldaminnalcuntur, quo innumero chalcis accia 
pitur,Plinius. Vide fuprain Chalcide altera Rondeletij,in A. elemento, in hiftoria Agoni, 
Oppianus thriffas capi feribit nafla in mari fufpenfa,cui inclufa fit efca, maza uidelicet de er. b 
uisfridlis Simyrrha uino odorato exccptat&fimiliter chalcides.unde conijeimus hos pilees car^ 
niuoros non effe. ^ V elpas hoc modo comprehendunt; Ante carum nidos nairam,in qua prius 
P^tuulam maenam, aut membradem cum cbalcide imponi conuenit, appendunt, SCc, Aelianus* 
^Efca tacentium (pilcium,pallerum uel concharum genera uidetur intelligcre : loquitur autem 
de pifeinis) mollior effe debet quam faxatilium.itacj pratberi conuenit tabenteis haleculas,&:fali3 
bus cxefam chalcidem, putrem cp fardinam,&:c, 
fo Chalcidem falc exciam Columella dixittqui etiam inter mollis carnis pifces cum fardina ha F 
lecula eam numerat. ^Chalcides,tragi,acus SC thrilfe,pilces lunt 
Hicefius apud Athenaeum, quaeuerbauna cum illis qutein A, retuli exDiphilo, Vuottonus fic 
uertit : Chalds trichiSi atep thrilfe fimilis eft, pifeis ariftofus fpinofiisue: aut ficcus & fqualidus, 
hoc eft «xosuicBstnetp multum in fe pinguedinis continet, necp fuccum copiofum in alimenta pre= 
bet; tacile tamen in corpus digeritur. Acum quom pifcem fupra ex Hicefio ecyvei>J'ii SC am?isy eft 
le diximus. 
or, (alias iOj«aV«t,quod non placet,) Epicharmus apud Athenaeum. Bsj-anwtprKua 
TUO 8»f*, j(9a >isii'i'uo’,C^uidam apud eundem, Eft SC chalcis accipitrum generis ritem Ia» 
certorum, ubi philologiam huius uocabuli requires, 
Etrurfus,XitAKictl<!r, f< 
CHAi.ciDiBVS,aut ferdinis , apuarumue generi cognatus uidetur pifeis , quem Ger» 
y 4 
