De Aquatilibus. 
V»fux. 
Concha, 
272 
^ «frtrrtrM^xfnedeuruseftprseter Ciceronem libro fecundo de oratore, Sae 
tinorum.quod ,p femperfcre cum Scipione folim 
pe cx ocero m , , 5 j cpuerafcere efle folitos, cum rus ex urbe tanquam ex uinculis euo 
tame’„ira folet narrare Sc^uola, Conchas eos 
n srf raietam SC ad Lucrinum legere confueuiffe. Neque fum nefcius doflos homines 
Vmb "fd^liplapillosa^p^ 
1 5 „el ad Concham.uel ad herbam referunt. Verum ad herbamreferre ineptum eft, 
cdm Vmblhcus herba in umbrofis & prtehumidis locis proueniat. Qqid lapilli parui fimilitudi. 
nis cum V mbilico habeant, non uideo. Qiiare cochleae fpeciem per Vmbilicum mielhgendam 
puto, quodfacilcfibipeiCuafcritis, qui eaquae de Vmbilicia deinceps dicentur, attente legerit, 
COROI.I.-ARIVM DE COCHLEIS IH GENERE. 
Cochlea; inter teftacea funt quae fanguine carent. In eodem genere funt cochleae aquatile» 
terreftrescB Plinius. MafTarius aquatiles proprie flrombos dici putat, terreftres cochlias ud 
cochlia-fedeius fententiam fatis redarguitRondeletius. Concha uocabulum generale uidetur, 
(etfi ad biualuia magis proprie uideatur referedum:) huius fpecies aliae turbinatae funt. Si cochieg 
dicLintufidcR uel hebetius,qua; generis proximi nomen feruaqaut etiam fuperiorisniel acutius, 
id eft longiore magismfaftigiato uel mucronato dtiau,&: uocantur llrembi. Alite turbinatae non 
limt quxSC ipfe communi uocabiilo adhuc concha dicuntur, fiue in orbem fere aequabili ac pia a» 
na fuperficici curuatione fe colliganttut Venereae 8C Porcellana: didfanfiue biualues, fiue uniual- 
ues finfut conchiE uocabulo genus totum teftaceum comprehendamus : ficuti cruftaceum, can. 
errquonim utrunq; uel ueterum feriptorum teftimonijs comprobari poteft: uel certe eft permit- 
tendum ut de rebus ipfis commodius uerba faciamus. V uottonus tamen aliter accipere utde- 
tur-Turbinati generis (inquit) alia in anfratSum intorta funt,ut Cochlearum generaialia in globS 
circumada utEchinorum (uide neConcharum potius) genera : fic & Maflarius habet, qui citat 
Ariftot 4 de part.animal. Cochleas de terrefiribus pleruncp intelligo, cum fimpliciter profe. 
runiurtfepe enim de utra loquantur authores exprimimt, terrena; aut marin^ difcrimine expref. 
fo Ariftoteks quidem etiam pro mannis aliquando fimpliciter cochleas nominat, fed ubi argu= 
mentum eiufmodi eft,ut diflindfione opus non fit.Eft quando generis inftar ponitur, 8C commu 3» 
nem aouatilibus pariter ac terrenis naturam indicat. Et nos hoc in loco quae authores in genere 
de cochleis prodiderunt,collegimus:aut fi qux etiam magis fpeciatim diCta funqgcneri tamen to 
ti congruere pofflmt. rax''**' Theodorus nonnunquam umbilicos uertit;quafi fitum 
bilicus aenus quoddam teilaceum aliud a cochkis,utifencit etiam Maffarius.ucrum quod umbi 
licus quem Theodorus pro dixit libro ^.biftoria animalium, idem Iit quod cochlea, uide. 
tur ex Afhentto libro J. Vuottonus.cgo curo Rondeletio fenferim, Vmbilicum Ciceronino tos 
tura genus cochlearum marinarum, fed fpeciem aliquam fignificare. Confunduntur apud Gr{ 
cos uelipfura Ariftotcleni,KSx.A©'&:«!>X'“'‘«:f^“'=‘"’^"*‘''*°''’^™‘^*’’°® umbilicum, id eft, co. 
chleam marinam fignificat,cochllas uerd terrefirem cochleam, Cochlos nonnunquam etiam ge- 
neraleeftjut Paufanias in Laconis,Ko'xA« ad purpura tindluram maxime idoneos ferunt Laconi. 40 
ca maritima Vuottonus. Eft cochlos apud Ariftotelcm animal teftaceum, & aliud quam lima 
ces.a Theodoro diflum Vmbilicus. hoc & cochlian eft ubi Ariftotcles appellet , ficut limacem 
quocR cochlon Maflarius. t* litc « « «sxA'”. « WX*®'- ™ 
(il.*lsi.M,Ariftot.4.4.hiftorfe.Gazaucriit,Vt umbiiici,coclilcat,purpura:,(quodnoeftinGr? 
cis codicibus noftris,) SC omnia qua ofirei aut concha nomine appellamus. Et paulo mox,Qi»(< 
it5xAii“;i(^ a? SitAtt-ifs c xsxA©',K<» TttAAa: f Ajjellas Lacedamonios ait 
(forte nnAs|/,de quo intertcrreftrescochless agetuo^i/ wxAi'"' At^/sj;, Athenaus. Cancel- 
Ius incolit teftam uacuam Ncrita,buccini,aut ftrombi.qua ubi ipfum iam audii capere amplios 
non poteft, ii&Toa iiiijv-rS^oy hsxA»»''’-®' K(.iie/&:Aii»Kt,Oppianus. Concham pro cochlea (fed ma= 
rina.pro terrefiri enim uix,quod fciam,aliquis concha nomine ufus eft, nifi in carmine forte, ut 
Columellatimplicitus concha limaxtubitamen concham pro tefta dixit) genus pro fpecic, dixit 
Plinius : Auditum in quodamfpecu concha canentem Tritonem. Item Vergilius fimiliterde 
Tritone, Sed tum forte caua dum perfonat aquora concha. Cochlea grammaticis recentiori* 
bus,proprie tefta limacis eft, licet quandoqjproipfolimacequi teftam habet, accipiatur, eft auie 
proprie limax (inquiunt)qua fine tefta eftjcochlea uerd qua teftam habet. Cochleas Si teftudi 
nes Albertus a: aiij indodi confundunt. 
Cochlea omnes equinam, feu potius bouinam, effigiem praferunt. quapropter Veneti ab e. 
iufmodi fimilittidinc eas bubalos appellant,Mafrarius. Sunt qui cochleam Italice interpreten. 
tur,la maru2a,lazameruca. Germanice cin GdpnccB uel Gcjmcgg, communi ad terrenas SC 
marinas nomine. Anglinonpropriedicendascochleas,fedconchasbiualuesquafdam,ut pe. 69 
dunctilosCoHcoappcllant. ^SchablulHebraicamuocem,cochlcam transfcriinqalijlimacem, 
ceram uermem uide in Teftudinc A. in libro de Quadrup.ouip. Arabicum eius nomen eft 
Halziun, 
