De Conchis mgcnerc. Lib.IIII. -^07 
COROLLARIVM. 
Conchae uocaluiliim commune efle ad omnia malacoftraca, contrahi itero plerimt^ adbiuals A 
uia.fcripfifuprain Cochleis in genere A. Conchae iiomcn (inquit Vuottoniis) unam fpeciem 
lignificat,nenipechamcn,utapud Ariftotelem libro quarto hifloriteanimalitim: fed & priuatim chmf. 
chamen tracheam, ut libro apud Oribafium libro r, Plinius conchas appellauit, non quae te= dumctrjchfit 
ftaadcb fragili claudiitur atep cochleae, pedJines,digiti; fcd qua firmiore, utpurpiTrac,buccina,pin 
na.Concha etiam quibufdam non minus generale eft,quam olirciim , continet enim omnia qu3c= 
cunqj tefta inteflafunt.Nonnunquam etiam pro tefta ipfa accipiturnit Columellae in Horto, Im> 
p\idtusconcbx]imsiX,(deteJiafmgidarutemdedH^lm:-) ut Ciceroni libro fecundo de nat. deorum, 
10 de pinna, Duabus patula conchis:&:,Comprimit conchas. Polypi ucfcuntur conchylioru car^ 
ne, quorum conchas complexu crinium frangunt,Plinius. Firmioris iam tcftac {de jmlinjdam fra 
gilii teftic dixerat prms,nemf e unguihM,feHinihm,cuhleii, echinis & cancris) murices Se concharum gcne= 
ra,Plinius. Theodorusin translatione Ariftdtelis hiftonfe anim.4.4. oftrei & concha: nomi» 
ne utitur,prouniuerfo genere teflato. Conchylq quoq; nomen quandocp generale cftadom. 
nes conchas: Vide Rondeletitim inConchylio,S«; Corollarium noltru. Conchx dicuntur qua 
teftam latitem habent ac politam, fiue uniformiter rugatam, fiUC denticulatam : oftrea iierd, quie 
afperam,fcabramcp.quamuisgenerali nomine ofirea qitoqt condite nocentur, item qtix ex uno 
tantumlatere teftam habcnt,alierofcopuIis,lapidibus aut alteri materia: adha-rent.Namtcfteipfg 
duriores,proprie concha dicuntur, quales funt coclearum. Ouidius, Oftrcacg in conchis tuta fu« 
■16 refuis. Cicero de pinnaloquenstDuabiis grandibus obiitaconchis,Perottiis. Et riirftis, Itaque 
purpura inter conchas potius numerabitunmurices inter oftrea, ob fcabriciem corticis , Htec il« 
le.Scd fcabricies teftarum diuerfa eft.alia fcilicet in oftreis,per totam tcftat fupcrficicmtalia in mu 
ricibus purpuris, eminentibus quibufdam aculeis. Concha omnes celerrime crefeunt, pra> 
cipitc purpura:,Plinius. Concharum ad purpuras Si conchylia eadem quidem eftmateria.fed 
diftat tempcramento,Idcm. f Koy.tjJt', riii nayyltu^idw j^»(i!ii/;Galenus in Glorsis,Si Varinus. He Chmi. 
fychius etiam S<; Varinus conchas interpretantur Auguftintis Niphus diferimen quod= 
dam inter coneam SC concham ridicule fomniat. Vbicunq) (inquit) conca feribitur c.exili,id eft Conci. 
fine h.fignificatgenus,id eft omne teftatum. nam conchacum h.fpeciem unam eorS tantum im> 
portat : qus fi fit canaliculis diftinda, dicitur etiam concha, fi' fit Isuis SiT plana , chama uocatur. 
|,$= f Concha Lucrini delicatior ftagni, Martialis de oftreo in Erotion puellam. Et alibi. Tu Lu= olWcm, 
crina uoras,me pafeitaquofa Peloris. ^ Concharum generis Si pinna eft, Plinius. Gaxa ali= Pitiiw. 
cubiexTheophraftopro pinna,fimpliciterconchamtranfiuIit. f Populatiomdrumatqjluxua 
ria non aliunde maior,quam e concharum genere proucnit,Plinius:dc margaritis nimiru Si pur 
puris fentiens. Inter conchas principatum tenent margarita:, Qiiidam ex Plinio. Imperito 
nonnunquam concha uidetur margaritum,Feftus ex Varrone, f Ltcuis ab aquorea cortex Ma 
rcotica concha Fiaqinoffenfa curret arundo uia:Martialis de conchaVenerea uel Ijuigatoria, 
f Concham procochlca ueteresquidamdixcrut.fed marina pr;ecipue. Vide in Cochlea A. Au. 
ditum in quodam ipecu concha canente Tritonem, Plinius. De terreftrirarifsime:ut Epichar. 
mus hoc tierfii , -n^ dtnAuf/ otrmy lUr tpSo^e^. Kcyy ^ , nsyAtse , Helychius Si V arinus, 
40 fConclu-c genera complura faxis affixa uitam omnem traducunt, Ariftoteles interprete Gaza. 
^Plinius Si Apulcius conchulas forma diminuuua dixerunt:& Grsci fimiliter ioy)(i'it,Strabo Si 
Diocles. f Conchylium quandoq) in genere pro quauis concha a Plinio ufurpatur. f Anima Conchylium 
lia iacentia pro generibus concliarum Columella dixiffe uidetur 8. 17, aut fc. te pro foleis & hu. 
iufmodi planis, f Conchaltaliceadhucdiciturconca:ut& Hifpanice concha. Nichioetiam 
Tufeis concham fonat. f Galli circunIoquuntur,Toutc fortedepoilTonacoquille. fGcrma 
nis ( 50 uj' 4 )cln;Flandris dDejjTelniconchas omne genus, fed pracipue pedines, chamas,8f alias 
biualues fignificat.Sd uidetur ea uox a mufculis uel mytulis fada, fpecie una concharum. Coch- 
leas uero & turbinata © 4 >ncctc» appellant, K 1 Kinctb«tlt,utdi(Sum eft. uclQcbdll, 
tefta cft,fiuefimplex,fiue ex binis ualuis altera. Vnde ^belfifb Angli nominant omne tefiatiS 
ijo animal, nos Qd) 4 lfifq) profcremus,uel Scbcllfifcb.fed priori nomine uti praftiterit ad uitandS 
Immonymiam. quoniam afelli quoque fpecies.qtlam a Rheno inferiores Germani denominant 
3 \b)>nflfd),alio nomine Scbtl!f*f<b dicitur a fluuio Scalda uel Scaldi,qui iuxta Antuerpiam in 
mare profluit, f Poloni concham Czafzka interpretantur. ^Sadaf eftconchula marina. Ve- 
tus gloflbgraphus Aiiicennac. Haly medici Punici interpres Sadephum feribit, In Atiicen 
nat animalium hiftoria,qu3m ex Ariftotele magna ex parte tranftulit,prO concha, alzun eum di* 
xilie inueniotinterpres pofuit alzun uel oftreum. 
Silicum duritia teguntur oftrea Si concha,Plinius, Speufippus in libro Similium fimiles S 
inter fe facit purpuras,ftrabelos,conchas. 
Differentias concharum quod ad teftas graphiceelegantifsimeqj Plinius defcripfit, K ex eo Conchirmcf 
.60 reperijt Rondeletius.Nos eafdem hic Graceproponemus,ut Athenaus libro tertio recitat. Ari* cejiatorumm 
ftotelcs (inquit) in libro de animalibus fic feribit; Oftrea funt, (id eft teftata,) utpinna,qftrcu (|pf = 
tiatim didum,) mitilus, pedien, unguis, concha patella, tcthos,halanus. Grefsilia uei d, buccino,^ 
'■ C 4 
