De Cyprino. Lib.IIIL 571 
InlacuSuermenflciimalij pifces abunde, tum cyprini capiuntur, f Carpaeplctun^nonminus 
latae quamlongae funt. Crafsiores funt quam longiores fecundum proportionem , Albertus. 
Carpo pifeis elt magnitudinis mediocris, decem interdum librarum , Adamus Lonicerus. In 
unguibus egregij accipitris uidentur efle ueluti linete quaedam aut fciffiirte, fquamte tanquam 
in cyprino pifce, Demetrius Conftantinopolites. A fquamarum quidem magnitudine lepido 
tus alio nomine uocaturiquas etfi xfyvifas, id eft argenteas Orpheus dicat : non tamen necelTe eft 
albas elTe;cum de coloribus poetae faepe loquantur improprie, SC epithetis aliquando abutantur, 
dixeris autem commune hoc fquamarum epitheton effe. Squamas habet quafi aureas, Author 
de nat.rerum. Carpa plus fanguinis habet quam caeteri pifees,pro fua magnitudmetideom mi 
IO nus eife frigidi temperamenti probabile eft , Greg. Mangoldus. Lapillum in capite iuxta lin. 
guam habet,candidum,durum,ad minimi numifmatis magnitudinem, interdum paulo maiore. 
Habet SC in medio capitis fubftantiam quandam maiufculamjcralfam, cordis fere figura , duram 
fed tenacem di flexilem dumrecens eft,fub dentibus mordentis: tanquamin acetabulo quodam 
repofitam:fimiliterutleucifcus fluuiat.qtiem Gardonum uocant Galli, De hac forte fenfit Ence« 
lius,S^ improprie lapidis nomine appellauit , his uerbis:In carp* faucibus reperitur gemma feu 
lapis,forma triangulari.magnitudine pro portione pifeis, coloris candidi extra, intus flaui. Lin 
giiam(utuocant)fef)aratam a palato.inparua etiam carpa duos digitos latam uidi, linguxin qua 
drupedibus proprie ditSae figuratfubftantia quocj 8f guftu fapore ue fimili, ufum quo$ eius & fa 
cultatem guftandffimilem efle dixerim.quare linguam appellari nihil prohibet, netp enim ut lin 
lo gua uel fit uel dicatur proprie, locus K litus facif.ctim alite etiam partes fitu diuerfo nomen idem 
retineat. Cxteriim quod apud Athenteum legitur de hoc pifce, tIui JiyfmifxD iyim Lingu. 
«ni vOT msiiut Natalis interpres Latinus ijmiliter ad uerbum tranftulit, linguam ei non 
fub ore,fed fub os eifeiineptedicfrum dC deprauatum apparet, legi poterat, tIuij yMHJxv littstm je 
^ ri/ixn, ivdiat; v siiut hoc eft , linguam non inferiore parte oris , fed fuperiore habet. 
Dentes etiam cyprinum habere dixerim sit -coii wso.»*; hoc eft , non inore, fedDctifff. 
fubtus.intra fauces enim dentes ipfius latenqnecp uel oculis diduiSo ore , necj tatfttii immiflo di. 
gito apparenttlicut di balero.a: alijs quibufdam. Sunt autem in maxillae recurux medio den- 
tes quini fere accumulati, chotradum inftar , fitu di magnitudine inxquales , tres maiufculi , duo 
cxigui,pr:cduri,caui, fuperficie fumma lata, fiue plana, obtufa, fed lineis quibufdam exafperata, 
jo unus tantum 81 canidior exteris , ^fuperficie Ixui eft in mucronem breuifsimum faftigiata. 
Hxc de cyprini dentibus ftudiofius tradere uifum eft , quod Bellonius nullam eorum mentione 
feciat. Carpo di alfj quidam pifces in lateribus gutturis mandibulas habent, fub branchijs, nec 
ullum in ore dentem, Albertus. uide in Barbo b. f Cyprino quaCernx funt branchix,duplici or 
dine,nouifsima excepta, Ariftoteles.ego quaternas in eo reperi, fed omnes duplices, f La (Ses 
in carpa circa calendas Nouembris reperi turgidulos. 
Cyprini pifces litorales funt, Oppianustgregales, 81 in arenolis locis uitftitant , V uottonus. C 
Decarpa fertur,qudd cum focmina eius grauidam fe fentit,8f tempus pariendi inflat , motu oris 
(ore innuens piilju lenitUt adiuuet parieuramitune illum loco j eminis lac emittere, quod feemtna fujet^ies ore ,flatim 
'>unfarMtmfoklemprofutura,Authordenat.rerum:mi&etjmologiamquoq,ridiculamaddit,carferamapj!el- 
40 Un,quodcarpens,mdeUcetma]culi ye»!en,^ari«f)ma(culum excitet, ut lac lpargat;2il ita demum eam pa 
rere.Efl autem Iac(genitura)huius pifeis ualdeipilfum. Quod autem quidam dicunt fcemina lac 
ore fufcipere,&r inde futura concipere oua , omnino falfum di alibi a nobis improbatum eft , AI. 
bertus. ^ Cyprinos, tincas, anguillas, apuas,e putredine , feu abflg femine generari certum eft, 
Cardanus in V arijs. Audio in pilcinis leu uiuarqs quibuldam carpas reperiri , in quibus neu. 
trum fexum agnofcas,in cibo fuaueis.Quxrendum an hx frnt qux ablque femine procreantur, 
^ Cyprinus, balerus,S<l exteri fere omnes uadis intrudunt lefe cum parturiunt, Ariftot. Pari, 
tura carpa ad ripam, ubi tepidior eft aqua, fe recipit, dC oua emittit, fcquuntur autem eam mares 
duotquigenitura fua tanquam linteolo oua excipiunt, di ad loca tuta commoda^ educationi leu 
cuflodix deducunt, Greg.Mangoldus. Cyprini quinquies autfexies anno pariunt: partum^ 
yo fyderum ratione potifsimum faciunt, Ariftot. Soli quinquies anno pariunt,Oppianus;fcxies,PU 
nius. Carpxnoftrxfublunium S^inipfolunioparcre folent. Cyprini poft glanin tardifsime 
augentur,ouacpxditaamare leruantur.Ouum eorum, 81 reliquorum eiuldemgeneris,codcdie, 
di poft, magnitudine milij fit, Ariftot, Et alibi , T um folum oua fua cufiodit cyprinus , cum ea 
congcftarepererit. Cum autem cyprinushoc faciat.quod K Ariftoteles teftatur, flfexperien. 
tia pileatorum in carpa noftra obferuatum affirmaumireris Plinium Icribere, lilurum folum om= 
niumxditacuftodire oua. ^Carpx cerebrum ad augmentum 81 decrementum Lunx crefeere 
uel decrefeere dicitur.quod etfi omnibus pifeibus accidat, huie tamen prx cxteris:licut inter qua 
drupedes lupo di cani, Author de nat.rerum. ^ Cyprinus canis exortu potilsimum fideratur.S^ 
tonitruo fopiturmagno.fed hoc leuius ei accidit quam glanidi, Ariftot.8. 10. Quem locum Pli= 
4o ttius fic tranftuIit:Fluuiatiliumlilurus(riaKfrfi:We(if^sfr)caniculx exortu fyderatur,&l alias fulgu 
rect»aifrao)fopitur.hoc 81 in mari (Ariftoteles nihildemariifedexprofefo deflimiatilihmhiec firihens agit) 
accidere cyprino putant. Semini(d okli)cittpetx nonnunquam in anno primo nauuitacis niger 
