De Cyprin.clauato.Lib.il II. 575- 
[ Mediolancnfibus Pigtis uocatur pif<;/s,GrKcii Ueteribus ut arbiirot iricognitiis, quS= A 
lobrcm nomine Graeco atcp etiam Latino uacanetiamli Plinius huius mentionem fece 
I rit,ut mox dicemus, nullo tame ptoprio nomine impofito. V ulgi ergo appellationem 
I fcquentes Pigum nominare polTumus ; tiel, quia ex CyprinoriJ cft genere a dauis qui 
e mcdijs fquamis exiftunt Cyprinum claiiatum uel aculeatum retSe uocabimus , ut hoc maxime 
diferimine a caneris diilinguatur.Hunc optime expreiTum Pifis mihi dedit GuiniisMedicus. 
Eli igitur Pigus ex Cyprinorum genere, qui in Lario & Verbano lacu tantum reperituf , ut b 
alTcratMediolancnfesiCyprino ita fimilis, ut demptis aculeis Cyprinum effeaffirmes. Eitenini 
eodem corporis habitu. Pinnas totidem eodem in loco (itas, os, oculos , palatii eodem modo car. 
15 nofum, interna omnia fimilia habet. A branchijs linea curuadutSa ell , pundis notata, colore cft 
glauco, uentrerubefccntc.Squamis magnis tegitur, e quarum medio oriuntur aculei acuti uelu. 
tt cryftallini. Vita, moribus,(apore,fucco, Cyprino fuperiori ftmilis.nifi quod paulo melior eft. 
Pigum eftccuiusmcminitPliniuslib.^.cap.iS.duaecertifsimacnotatdemonftrant.Plintjucr. a 
ba primumfubijciemus, deinde notas declarabimus.Duo lacus, inquit,Italfe in radicibus Alpi. 
um, Larius SC Verbanus appellantur, in quibus pifces omnibus annis Vergiliarum ortu exiftiit, 
fquamis confpicui, crebris atep praacutis, clauorum caligarium effigie , nec amplius quam circa 
eum meniem uifuntur. Nots funt ha:, prior quod in Lario Se V erbano tantum lacu reperiuntur 
hi pifces, teftibus omnibus horu lacuum accolis, reliquis^ Italitc populis. Altera fumitur ex clas 
uis e medijs fquamis enatis, ut pitftura oftendit , quos clauis caligaribusxomparat Plinius. Sunt 
»5 autem caligae calceamenti militaris gemis ad mediam ufqi tibiam , ut in antiquis marmoribus, Sd 
numifmatis perfpidtur,unde claui caligares, qui caligis afflebantur uel ad conftringendum uel 
ad ornandum,quales T urcac etiam hodie calceis fuis affigunt. 
COROLLARIVM. 
Egofimilemhuius pifeis piefturam Comi ad Larium expreffam olim accepi: fed caudp pinna 
maiore quam Rondeletius pingat.-Se uentre albo, non rubefcente,propter fexus diferimen forte. 
Pigum appellatum conijeio, quod clauis fiue aculeis fuis pungat , quafi picum, nam Sd aiii pico 
toftro pungenti inde nomen eife fatftum arbitror. T olofani rolirum olim uocabant beccum, un« 
de beccaffatjid eft gallinagini,apud Gallos nomen.Et noftri uerbis bccEci» Sd bicten, pro tunde, 
re uel pungere, ut aues roftro folent , («iafaj/ dicunt Gr*ci,) ufurpant. Circa Verbanum pic a 
Jo uulgo nuncupatunalijs pigo uel picquo. Albertus hos pifces Vergiliades uocattquoniam, ut 
fcripfit Plinius, Vergiliarum ortuapparcnt.Hipi(ces(inquitidem)pulchras habentfquamas, a« 
cutas ut claui, in capite autem funt paruitSd pofteacpoft capuCcaligarum modo dilatantur: atque 
hoc ridicule, ut ex Rondeletfj feriptis apparet,neplura addam. ^ Qiii Larium lacum accolunr, 
Aprili 8d MaiO menfibus pifce hunc florere dicunr,nempc cum clauos emittit duros, prominen. 
tes pyramidis aut claui caligaris inftar, ita utdimidium lati digiti c corpore extent, (utiFranci. 
fcus Niger ad me fcripfit:)eos^ turbinaros,nullo ordine. A udio 6d cyprinum,uel cyprini ge. 
nus candida capi aliquando in Athefi,(imilibus perfquamas dorft aculeis,frequcntibus. Et huic 
rurfus fimilem eife aiunt pifcem , cui Germanicum nomen eft tJitficn, Eft apud nos lacus pi. 
fcoftis nomine Gryphitlstin quo pifeium quos bramasCuulgd!S»44iflttcn)uocitant,genus pecu 
liare reperituninam innoftro lacu nulli funt,) quod @tembt44))lltcn (ut in Acronio etiam Lin 
dauia:,alibi C^()«:nb; 4 d)fmcn)appellant:lautius ac delicatius Catteris , 6d fub tempus quo gene, 
rationi uacat,aculeatum,ut fertur, Sd albius euadiumares duntaxar , quanquam Sd alij cyprini la. 
ti quum generant, fquamis exafperantur , Sd alij forte plericp pifces : eo^ tempore ad cibum mi. 
nus probantur. Quod fi hoc cyprini genus,cyprinus clauatus non eft: Germanice tamen eum 
pifcem fic appellemus licet,ciit Ct>otnbM4>fme eber ©ttmbtdijjfnict*/ «bet ©ttinfttrpf Vp 
^en« IKumer fec/ «bcr vp bcm %angen fce. 
DE CYPRINO LATO SIVE BRAMA, 
RONDBI,ETiyj. 
f» 
