iiB.f.cap. 9. 
386 ’ De Aquatilibus. 
quantumuisufrfbusprseflansdelphmumhacparteretinerepoteft. 
C Quum deorfum contendit , caudam ftirfum mouet , contra quum in lumma aqu* Ule efFeit; 
»• fed ea celeritate, ut nullum eo uelocius animal effe dicatur Ariftoteleslib.9 de Mft.anim ca^8. 
Omnium tum aquatilium tum terrefirium animalium uelocifsimi mihi uidentur elle delphini; 
fuperfiliunt enim nauigiortim magnorum malos: quod maxime faciunt , quum pifcem quempi, 
am cibi catifa perfequuturitunc enim fi is fugit, ad fundum ufq; fame urgente infequuntur : quod 
filongior ftieritreuerfiojfpiritum contincnt,quafifpatium apud fe reputantes, 6 C conuetfi fagit. • 
vc modo feruntur, celerrime itineris longitudinem emetiri uolentes refpirandi caufa , quoimpe5 
tu nauioiorum,quj forte illic fuerint, malos fuperanuHoc idem urinatores faciunt, cum fe in pro 
fundum demiferunt.prO uiribus enim conuerfi enixius efFeruntur,ut fpirent. Qiia Plinius ma i» 
iore ex parte exptefsit. V elocifsimum omnium animalium non folum marinorum delphinus, 
fed ocyor uolucre,acrior telo.Nam cum fame concitati,fugientem in uada ima perfecuti pifcem, 
diutius fpiritum continuae, ut arcu dimifsi ad refpirandum emicant , tanta^ ui exiliunt , ut ple- 
DeMmiUm runm uela nauium tranfuolent tiento euntium. Vnde qui hieroglyphicis literis res fignificabat, 
wHiiToebf W uelocitatem per delphinum expreflerunt: quod indicat celeberrima illa 8f omni Principe dignif 
(ima fententia car^'Jt %<iiia5,id eft,feftina lcntc,quae Odauio Augufto adeo arrifit, utnon infer 
monibus modo quotidianis crebrius ufurparet, uerumetiam epiftolis fuis frequenter infereret; 
admonens his duabus uocibus,ut ad rem agendam adhiberetur fimul Sf induftriat celeritas iC di 
ligentia tarditas.Eadem Tito Vefpafiano adeo placuit,utnumifmatis infculpferiqqua: altera ex 
parte faciem Titi Vefpafiani cum inferiptione pracferrent,altcra ancoram,cuius medium ceu te 1» 
monem delphin obuolutus completfritur, ancora tarditatem , delphino celeritatem defignante. 
tii.i.iMMii. EandemdelphiniceleritaiemcomparatfagittatOppianus: ,, , , 
Ab hoc delphini innatando impetu ortum eft prouerbium, tlxuSl Mxnm , delphiniJ 
nare doces,in eos competens,qui monere quempiam conantur in ea re,in qua cum fit ipfe exer» 
citatifsimus, nihil eget dodore, 
D Veruntamen delphinus etfi uelocifsimus BC fortilsimus (it,aduerfario non caret : amiae enim 
VchojlitiKdcl cum eo pugnant, Sf expugnant, ut capitedeamia fufius expofuimus. Idem crocodilos n«at in 
phmi Miijs o' Nilo, ut tradit Plinius lib.S.cap.iy. Verum in crocodilo maior erat pellis, quam ut uno enet ei= j* 
erocedilk, hofte natura contenta.Itacp 8f delphini immeantes Nilo , quorum dorfo tanquam ad hunc u- 
fum cultellata inefi: penna,abigentcs eos praeda, ac uelut in fiio tantum amne regnantes , alioqui 
imparesuiribus ipfiaftu interimunt.Callent enim inhoccundaanimalia,fciunttp non modo fua 
commoda,uerumetiam & hoftium aducrfa,norunt lua tela,norunt occafiones, partes^ difsiden 
tium imbelles.In uentre mollis eft tenuis^ cutis crocodilo , ideo fe ut territi immergunt delphi» 
ni,fubeuntes^ aluum, illam fecant fpina. Superius annotauimus delphinum non in dorib tanttf, 
fed &C in toto corpore fpinas omnino nullas habere, quamobrem pro Ipina , legendum opinor, 
pinna uelpenna,quemadmodum ante cultellatam pennam dixit. Sednonfinecaufadubitauerit 
is qui delphinum crocodilum diligentius infpexerit,qui fieri pofsit, ut delphinus dorfi pinna 
crocodili aluum dilaceret. Nam crocodili cutis minus eft in aluo dura quam in dorfo, non tame 
ita mollis, ut cultro etiam peracuto penetrari pofsit; delphini uero pinna non ufqueadeo dura eft 
netpacuta.cuitamenuimmagnamaceleritateaddinonnegarim. _ .artu 
A Non defunt qui fturionem noftrum,uetcrum delphinum efle crediderint , ob dorfi cultellata 
mrionem ali' ofla.qu* clypeos refcrunt,quibus etiam ligna ueluti fetra fecari pofllin t. At<| in ea fententia fuif 
9“ fe fcio uirum dodlifsimum.cuius iudicium his in rebus plurimi facio. 
f Vulgus pifcatorum ait delphinum balamae prxire , & iter ptKmonftrare , quod ueteres mU. 
Detphinm m ^^eilo tribuerunt.Sed eius opinionis occaitonem inde ortam arbitror,quod ubi balanae funt , ibi 
prentUm. delphini Sf lamia frequentes fint , a quibus balaenae dilacerantur. Delphinos fama eft, fipompi- 
Ium aut urgente fame, aut cafu aliquo deguftarint,fiupidos fieti fubito, BC uiribus deteaos nullo 
poftea negotio maris aftu in litus eijci,ibi^ a mergis, caeterist^ auibus maritimis dilaniari ab. y» 
fumi. ^ r r,- a -n r 
C Tricenis diebus latere circa canis ortum , occultaricp incogito modo , feribit ex Ariiiotele 
Occultatio*!. Plinius lib.9,cap.8.quod eo magis mirum eft,inquit, fi fpirareinaquanegueunt. Netj ego idue 
phiitorum. rum elfe crediderim,nifi in fcopulorum fpecubus lateant,in quibus libere fpirare pofltint, quem 
Eruptiomter= admodum faciunt & tiituli marini. iSic & MxJJariufjemit.') Solent etiam in terram eriOTp^e, 
rm. incerta de caufa,ijfdem authoribus:fed id oefiro diuexati faciunt,ueluti thunni BC gladij. Prs do. 
lore igitur in terram exiliunt, cuius rei oculatus fum teftis.reperi ipfe oefirum fiue afilum ddphi. 
no , qui in litore iaccbat , inhterentem. Idem eis accidit mugiles ueloces admodum periequenti- 
busiquumenim citatumcurfura inhiberenonpoflrunt,intetramufcjimpelluntur. Statimtel. 
TnT.e c5tafl«luretaflamoriuntur,aitPliniuslib.9,cap.8. EtOuidius; - j n- ■ 
nijlaHmmri Quempoftquambibtilisiniecitfludusarenis, Vnda fimul miferum uita^ deftttuit. ^ 
e«- Ex eo natum ftnlle prouerbium author eft Plutarcbusidelphini in terra uis,de_ijs didum, qui la 
in quo 
C* 
