is.; W 
45*2 DeAc|uatilibus. 
CUdij pilei) rofirum exprejfumefi,ad figuramaloan.Caw Mgh 
miis mmm ( cui») dejeriptionem m Conilam pofmmus,) corpus 
^‘kmixhtlimmejl. 
m. - \ i rri: 
tT’ n 
p#' ’ 
hti.i-dehijl. 
ap.)]. 
r 
cSiD 
Xiphias pifeis eft cctacetis, aliquando decem cubitorum magnitudinem attingens in noffro 
mari,rollro mucronato, maxilla fuperiore ad duorum cubitorum longitudinem accedente, ual. 
de dura &f oijea , gladij figuram referente, qute ob id fiV®- dicitur,id eft gladius, unde toti pifei 
nomen. Inferiore maxilla breuifsima, trianguli forma. Dentibus caret fupm, fed horum uice 
quatuor ofla oblonga Si afpera in palato habet. Oculi rotundi funt 6f prominentes, ante hos fo* 
ramina. Pinnas habet duas ad branchias,in medio fere uentre unicam. Magnam aliam in me. 
dio dorfo,8ii paruam non procul a cauda. Extremum corporis priufquam cauda incipiat, latum 
&: planum:in cuius plani medio erigitur tubcrculum,unde incipit cauda crefeentis luna: figura, 
thynni modo, fed latior. Reliquo corpore eft roiundo,cute afpera,fi a cauda furfum manus duca 
tur:fin cotra,l:nii.Dorfum nigricat, fplendefcit^ panni ferici inftar. V enter candidus eft plane^ 
argenteo et fplendcnte colore.maxime in aquis.Branchias otSonas SC duplices habet,tefte etiam 
Ariftotele.Ihterna: partes ea:dem cum internis partibus thunni. 
Carne eft longe candidiore quam thunnus,no infuaui,fed cocoeSu difficili, multn nutriente, 
Aeftate ab celtro ita diuexatur,qucmadmod5 Si thunnus, ut in terram Si naues infiliat. Sub j, 
pinna uero haret exiguum animal; quia ob pinna articulum cutis illic mollior tenerior^ Iit, 6= ’ 
cilius^ illinc fanguinem exugere pofsitiSf ita tenaciter hare£,ut nulla corporis agitarione poisit 
cxcutr Roftro xiphia tantum ineft robur,ut eo naues perforentur.Trebius Niger, ut refert Pii. 
Uk Ji. cab.s. nius,xiphiam,id eft.gladiumroftro mucronato effe tradit,ab hoc naues perfolTas mergi in Ocea 
'no ad locum Mauritania, qui Cotta uocetur non procul a Lyco(Lyxo,Vuottonus, alias Lixo) 
flumine. n. r e. 
j Pifcem hunc maxime pertimefeSt pifeatores noftritft enim in retia inciderit, roftro,fumma^ 
ui omnia difrumpiqut multo plus damni adferat § lucri, quod ex eius captura fperarepofsint, 
COROLLARIVH. 
Gladius non cetus eft,fed pifeis cetaceus. Graece xiphias dicitur Si infleditur, ut Aeneast 
non xiphius,utlupus,ficutrecentiorcs quidam imperiteufurpant:quanquaminHefychijdi<3io 
nario, in quoinnumera funt corrupta, legitur:gi(el«,<xfer"“c,its“'i»^^!,|‘4’'««t‘«<®s. Apudeun 
dem profferibitur etiam pro ©-, /i?©-, « fsSi ■n tyxavUiep, (c»w SlattKuiSiKV. 
Athena:its quoq; ex Epicharmo a-iwlijxii nominat. Aelianus de animalibus ij. 4. ex Meflenia 
Menandri hos uerfusrecitattEtti/titxrfs,^ tfuip^ldiu XWacrui/, aScro-if (tem, 
Gladij,atuscaOd-d^cpi!o,pvei<^p9}i!<uwls.yer{usqmdf:mpo{lrcmiis apparet corruptus, f Atl^nSiiPixWtteKsV» 
ttescUdu rBoojL uusuosuax A6A.j)ri'c(ff7c,Kvt'cts'JS,i(gas7iT9,(4a^efffcAsej K«T©',tIomerus Odyflete M.de Scyl. 
la. Thynni (inquit Polybius, ut Strabo recitatlib.i.) cum gregatim praeter Italiam adielabun. 
tur,St: Siciliam attingere prohibcntur,in maiores incurrunt belluas, utpote delphinos, canes, a. y» 
Gikota. h'os9 cetaceos pifces. Ex quorum uenationegaleotas,quos & xiphias_aiunt,& canes nominari, 
(s!i(^|i;5l«!aixs*»K^s“"»!?““''iStrabo.Mi(S“f®Mt‘f«‘r<,i(fliKciasi(!eAieip,Euftathius)pinguefce 
re ferunt. Latinus interpres ineptius haec tranftulit. Scribiturautem Grace yitAiiT»t,utXe>' 
cst.primainflexioneparifyllaba.CjiianquamManarius galeos etiam in redo proferri putat,un« 
de genitiuus galeotis formetur.Huius pifeis ( inquit) Plinius meminit libro xxxij.cum dixiuNi 
hil eft uenenatius ufquam quam in mari paftinaca, utpote cum radio eius arbores necari dixeri. 
mus. hanc tamen perfequitur galeos, idem & alios quidem pifces, fed paftinacas prxeipue. Nam 
Si Opptanus trygona,id eft paftinacam:8f xiphiam, hoc eft gladium, fitie galeotc, diras pugnas 
inter fc comittere fecundo uolumine tradidit: quod quidem retulimus, ut errorem Sipontini,a. 
liorumm refelleremus.non enim galetis.hoc eft muftelltis, fequitur paftinacam,&alios pifces ut 
ait Plinius,ctim fit generale, non fpecialc nomcn.tit autor eft Arifioteles & Galentistfed gaRoSj 
quem xiphiam fitie gladium uocari diximus in hodiernum diem Graecis xiphiam, SC noftrft pi. 
4 » 
