DeHarengo. Lib.IIII. 435* 
poH autumni tequinoiSium in acies fe diuidunt, loca^ mutant, 5C gregatim per Oceanu uagana 
lUr.Quo fit ut multi fiitiul capiantur* 
lan Harmgi ^artim ad ?^ndeletij,farnm ad "Bellmij iconem exfrejfa ejl. 
t 
A 
C 
1 
Condiuntur,arin muria feritantur, Alios modice filitos fuipenfos^ in flimo exiccant. Illos 
Iiarcngos albe*, hos nigros Gallice forez appellant : flue harengos nofturnos, uel a nigrore, uel 
quiaqusnoflu fit captura feIicior,Si ijs diutius feruandis accomodatior melior^ iudicatur. 
Citifsime extra aquam moriuntur,ob magnam branchiarum feiflitram. 
Pingui fimt K molli carne, Tam flmtalofisparuis thrattis^ paritis itmiles, itt eas in craticula 
co(3as, butyro^ immerfas Normanis apponi iubes,eis impofuerim, credentibus harengos efle; 
adeo figura, faporCjfpinis flmiles fitnt, ut uix difeerni queant, nifl a diligenter animaduerteniib, g 
Sunt tamen harengi dorfo fpifsiore,maculiscp carent, quas alofe parus habent. 
Quare itehcmenter errat,qiii mediterraneo mari harengos nafei aflerit, fe^ Romte uidiflein ^ Cotra B* 
foromam formte flmtlintdine decipitur. Qiii enim harengi fpecie , non folum Romie , fed etiam hiiimn, quii 
Mafsilfe & Venetijs tiidentiir,harengi non fiint, fed thrattat paruae, harengis &lardinis adeo fi> mneapUntur 
miles, ut eas pro harengis facile accipiant etia Galli,quibus hi notifsimi fitnt.Sed his notis diftin» 
gituntur.Thrattis & alofis Ipina: multo afperiores uentre firmant,harcngis minus aiperte : quam "™j f,)'’ 
ob caufam fl paulo diutius alferucntur, difrttpto uentre inteflina procidut. Prxterca fpinte in his Tcithrijiis(ip= 
’ tenuiores.S; edendo minus moleii», in alofis dC thrattis SC chalcidibus multo moleftiores, fe mbne.tfdM 
BELhONil de Harengoicripta in Chalcide fiiprapofui, pagina 1C7, tutut^msin 
COROLLARtVM, ^ 
t5cJg3e,Menapi) oc vjermani aleces iiocaiit pifces quofdam fale inuctci'atos> harengas di<!las, cidib, differat» 
clupeis fimiles, MalTarius, Gaza m^nas diiieribs piices cx Ariflotcle aleces interpretatur» a 
A uthor de naturisrerum,8ir Ilidorus, deinde Alberrus dC imperita pofteritas barbaros authores 
fccuta, alec uel allec pro barengo dixerunt, nos Germanicum nomen ad Latinitatem deflexum 
ufurpare malumus,quam antiquo alecis nomine longe aliud figmficatCjC ut in A^elemento, &!in 
Garocopiofe docuimus,) abuti. Germani pleric^ fcribimc & efferunt, e,obfcuro,8C 
4-0 ada.iiel4accedente;FIandri;:^4rtnc&- Galli afpiratione,utfepefoIent,omifla, per a,un areng. 
Vnde Latmum uocabulum aliter formant, afpiratione uel addita uel omiffa, fecunda fyllaba 
per e. uel per i.fcripcatterminatione uero alij marculina,alij fceminina , arenga, aringa, Haringa, 
ArenguSjHarcngus, Ego quoniam Germanicam dieff tone ede agnoii:o,& Gallos quot^ a Ger^ 
manis accepiffejHaringus uel Heringus feribendum putarim, iit SC genus mafculinS, quo Ger* 
mani proferunt, feruetur, & orthographia reliqua magis fiiam originem fateatur. Arengam 
louianusPontanus dixitiniibro dclibert.utquidam citat; Vnufquift^fiiam manibus contredlat 
arengam.EgohuncIouiani libru inter opera eius no repcrio:necp in libro de liberalitate,qui ex* 
tat, hunc uerfiim. Harengi Bellonio uidentur didfi ab ordinibus, quibus in dolijs condunmr* 
rengus enim Gallis eft ordo:ad quam uocem accedunt noftrte cin tcy /citt Ego potius a 
SoGvstco^&X&dcd uxerim,quod falfamentum dgnificac : t in fpiritum couerfbjUtharingus qua* 
fi harichosjid eft tarichos appelletur.niillum enim falfamcnti genus ufitatius per omnem Germa 
niam reperias.quamuis aut proprie partes ipfie pifeium maiorum conciforum falfe dC in* 
uererat^ nominantur, tamen iplos quocp minores pifces inueteratos eodem nomine uenire, in. 
SaUamentorum mentione oftendemus, Haringa pifeis ex Cimbricis ac Dacia: dC Noriiegiac 
Borufsiaec^ lictoribus ( qua omnia ad Germaniam^erthient) uafis incitifiis & fale conditustautfalefu* 
CMo7?nl5uc^ind nominant, Saxones 
appellati^ , cratibus aut fpormlis impofitus ad nos perfertur, loannes Langius, 
Arenga paffa feu infumata, Germanice Aliqui rufeupam ne* 
Icio quoidiori^te appdlant Arenga muriata,cin pictclbenitd/cin iiojcberincf. Arenga mace* 
^0 rata, cin ^cmcjjcrtcn !St4tbcriit^,Ge.FabriciiTs. ij]" Illyricum uerpolonicum eius 
nome eftSledz, uel SIiedz,Infumatiuerd,PIatanfj Sliedz. 4j]' SigifmimdusGelcniusinLcxico 
fymphono Gerraanicu nome a Gr^co deducit, quod ego hoc tepore apud nullu aiithorein* 
S j 
