5-12 
DeAquatilibus. 
momentihucodoris adfcratfceditas. f Cohftantmus Afer de morbis nofccndis Sf curandis;,,, 
praeter ea qii;e cum alijs fcripioribus comuniahabet; Hirudo ( inquit ) ft in palato aut uicinis par, 
tibiis ore ad Solem aperto uideatur, forficibus extrahi debet. Si uerd non apparet , garganfmi 
a alia remedia idonea adhibeantiiriAlfeaus aquam hebibat.Mittamus uafa uitrea in Sole aqua 
plena qute mOueamus ante os infirmi. Tragacanthae pollincm inflemus ori, ( icem ) carbonu ( tj, 
«er» ) nisellx uel ablinihij. Gargarifmus fiat e fapa uel aceto : uel lotio caprino cum fale. Quod Q 
reietSis diis fanguis adhuc nimiu fluat,aftringaf remedijs in capite de fanguinis fcreatu traditis. 
Si fanguifuga ( inquit AlbUcafis libro t.chirurgia:, cap. apparuerit in gutture alicuius ad 
Solem lingua inftrumcnto deprefla, extrahe eam uncino paruo, aut gefti (.injlrummtis) fubtilibus 
&idoneis.Hoc fi fierinequitjCahnulaniconcauam in guttur immitte, 8<lperc0ncauitatem can- lo 
nulx ferrum ignitum infere.Fac hoc multoties,8f abftineat infirmus ab aqua die tota, deinde ac, 
cipiat Uin-caiam ( fdteram uitreum ) plenam aqua frigida j & aperiat os fuum in ea j Si fimul colluat 
os eadem, nec inde quicqua deglutiat, flC moueat aquam una ati^ altera hora manu fua. Sangui, 
fuga enim illicd cum fentit aquam cadit. Si autem hon egreditur hac ratione, fuffiatur cimicibus, 
atu afa inftrumento de quo dixi in mentione de fuffitu uute.Hoc fac multoties,a; cadet. Stiftitus 
autem comode fiet per ollam,in qua lint prunat ignitae, 8C ollaflt claufa operculo fuO per medium 
perforatO.fbramini inferatur extremitas inArumentiialterim extfemitatem recipiat ote affecflus, 
&■ os claudat,ne fumus egrediatur.donirc ad fanguifugam peruenerit. Impatiens enim illa fumi, 
cadet. Quod finon cito cadat, perfeuerandB in fuffitu,quahdiuinftf mus ferre poteft.In cibis con 
ucniunt falfa S>C allia:abftinendum autem aqua. ( Tofi hxc uerha ielineuttir extrahitur lo 
fnguifuga,fi tn conpSum ument.) Et eft fimile,inquit,forcipibus,nifi quod curuum Cft ut pofsit in, 
tromitti ad guttur.Extremitas eius eft fimilis roftro ciconiae, limae inftar exafperata ut, 
quod apprehenderit, nullo rttodo iremittat» 
Si QVADRVPES AtlcQA HIRVDINES HAVSERIT. 
Eadem qu« homini qui hirudines hauferit,remedia SC obferuationes, quadrupedibus etiam 
conueniunt,quae tamen in quibufdam,pra£fertim iumentis,efficaciora maiorlue copia dari opor 
tct. f Ruta quadrupedum quocp morbis in maximo ufu eft, &c. fi fanguifuga exhauferit, ex a» 
cetoi&f quocuncp in fimili morborum generCjUtinhomine, temperato, Plinius. De hirudinis 
a boue haufti pernicie in Boue diximusiitem a cane, elephanto, equo, oue, in fingulorii hiftoria, * 
litera C. AbfyrtusequorefUpinato, oleum calidum uino mixtum, per cornu infundit, aut ci« 
mices prope nares eius urit,aut in ipfis naribus eius occidit, fic enim ( inquit ) ftatim uel excidet, 
uel morientur, idemcp auxilium bobus quotj SC alrjs animalibus utile eft. Si bos aut alia ejua- 
drupes haiiferit potuhirudinem.contundens cimices animali eos olfaciendos apponito,ftatim^ 
illam abijcict,Anatolius in Geoponicis ij.17. Cruciatum elephantes in potu maximum fen« 
tiunt haufta hirudine.hsc ubi in ipfo animat canali fe fixit,intolerando afficit dolore,Plinius, 
aha ex hirvBinievS remedia; et Prihvm ex eis 
crematisadpfilothra:deindeinuinouelacetopulrefa(?lis,&;c. 
Sanguifugarum in olla combuftarum tritus delica tifsime cinis,&; uulfis pilis palpebrarum im, 
pofitus uel infperfus,renafci eos non finiuMarcellus Empiricus, SC Aetius 7.67. Sanguifug* 
toftx in uafe ficflili ( nouo ) SC ex aceto illitx, pfilothri contra pilos ( palpebrarum euulfos ) ha= 
bent efledum , Plinius duobus in locis, IdemKiranides tradiqaddit^ non amplius renafei. 
Et Samonicus his uerfibus,fub lemmate Si Ociili ihfeftentur pilis palpebrarumiNec non SC fta, 
gnis ceflantibus exui hirudo Sumitur, SC uiuens Samia torretur in aula. Hatc acidis ungit 
permifta liquoribus artus. Probabile autem eft non in palpebris folum, fed in a’iis etiam cor, 
poris partibus eandem uim ualerefimiliter. f Capillum denigrant fanguifuga, qua in uino ni, 
gro diebus fexaginta C altas ptdraginta,m "Marcellm^ui^, hakt ) computruere. Alij in aceti fextarijs 
duobus fanguifugarum fextarium in uafe plumbeo iubent putrefeere totidem diebus, mox illi, 
ni in fole. Sornatius tantam uim habere tradit, ut nifi oleum ore contineant qui tingunt, dentes 
quocp eorum denigrare dicat, Plinius. Idem remedium Marcellus Empiricus his uerbis tranferi 
pfit : Sanguifugaru fextarius duobus fextarijs nigri uini mifcetur,8c 4o.diebus in uafeulo pium* 
beo diligenter claufo maceratur,poftmodum cum ipfo uino conteruntur hirudines, SC infoleca 
lido capiti derafo,ad permutandos capiIlos,earumfuccus imponitur,oleo,ne dentes inficiantur, 
donecficcetur medicamen,in ore detento, f Sanguifugas quomodo naturalib. adhibeant Ipon 
fementientesuirginitatem, Arnoldus Villanouanus defcribitinBreuiarioj.6. 
Sanguifugas fuper tegulis urunt quidam, &: mifcent cum alrjs quibufdam aduerfus tineas ac, 
cipttri'i,ut locos afledos illinant,ut fcripfi in Accipitre E. Eafdem in cibo datas per fe,uel cum 
carnibus,uclpulueremexeis,mutationem pennarum inaccipitre accelerare aiunt, Alberius. iu 
jj g Hirudo,qudd ad profodiam,primam breuem,mediam produda habet.Non milfuracutim, 
nifi plena cruorishirudo,Hotatius. Per translationem ufurpatur pro exhauftrix. Accedit lU 
