5*50 De Aquatilibus. 
centra, id eft duritia clauo fimilis , inimica ferris, Plinius libro i6. Ab eodetn libro i?.centrora 
fcobs dicitur,id eft limamra admodum dura,ueluti centrum quod in marmore uel iunipero inue 
nitur. Facit cum coniecftura noftra Aelianus lib.i .de animalib, cap. Ji, ubi dipfadem alijs noa 
minibusmelanurum,ammobaten,Sfcentridem,>iy(7j»iVit,uocarifcribit:utprobabilefit, cumam- 
mobates etiam centris dicatur;ammodytCn quotj, etfl diuerfum d dipfade, alio nomine fimilitcr 
centridemcentriamue nuncupari. Idemlibr09.cap.11. Afpis( inquit) uel folotaduinterdum 
interimit SC afflatu quoqt,ut SC centrites 8C rubeta, «tnrtf s;/ « sjvtjoitss ibk « 9150!/». Albertus Lu- 
cani carmen recitans, Et femper redo l.l.c.pro cenchris, legit centris, quod non probo. Idem 
Hilims. miliares nominat,cenchrinas intelligens.'ut &: Auicenae interpres 4,t.j.44. Serpentia ( inquit ) 
huius generis color propter citrinitatem fuam eft quafi color milij.Et accidunt ei quem mordent is 
accidentia malarum uiperarum. Et cura eorum eft eadem, peinde capite 46. quod inferibitur. 
Serpens Aracis uel Afpis,habens colores diuerfos : Quida\n ( inquit ) dixerunt quod eft malig- 
nus interficiens in dic fecundo, cum corrofionc hepatis, iionfradlone inteftinorum. Et cura- 
tio eius eft curatio uiperarum prauarum. Videntur auteiri hsec qubij ad Cenchrinen pertinere, 
nec rede ab Auicenna diliunda effe. ^ In Sicilia audio repcririfefpcnte, qui uulgd dicatur fer- 
Serma uulgi pa Screnatqui an cenchrines ueterum fitiConfiderandum cft.accedit enim nomen fere, &C longi- 
insicilia. * tudo dC crafsitics corporis.Eum Hieronymus Maflarius V icentinus,mcdicus eruditus, his ucr- 
bis mihidefcripfittScrpa Serena, eft ferpens uenenofus, albus, uel potius fubpallidus, in Sicilia 
frequens,longitudinis aliquado corporis humani, & crafsitudinis brachij circa Carpum, Alij 
funtapud Ifidoru Syrens ( alias prima per iota feribitur,) ferpentes in Arabia alati, qui SC equis lo 
Syrnif. uelocius currere , SC etiam uolare dicuntur ; tam uehemends ueneni, ut morfum ante mors infe. 
quatur quam dolor. 
coWrr.' A coLVBRVja etiamfi ucteresuideantur aliquando pro ierpenteingencrenominare, alias 
tamen fpeciem peculiarem hoc nomine denotant, ut ex fequentibus teftimonijs patebit ; Gaza 
pro aquatico accepilfe uidetur. nam cum Theophraftus hiftoriae plantarum 1. 6. feribat hydrum 
ftagnis exiccaris marcefcereiipfe pro hydro colubrum ttanftulit. Deceptus eft autem forte Ga 
za,nonintelIedis Plini) ucrbistColuber enim (inquit Plinius ) eft in aqua uiuens, 8Cc, ubi certe 
colubri nomen tanquam generis, non tanqua fpecici pofuit. Et alibi, Enhydris uocatur a Gra: 
cis, coluber in aquis uiuens. Vuottonus etiam uir noftro feculo in Anglia eruditus, de colubro 
inter aquaticos ferpentes agit:& colubri nomine pro genere quofdam abuti feribit. Certe uiri ja 
eruditi pro comuni Graeco ferpentium nomine o<2K, colubrum aliquando reddunt Latine. Eraf- 
musRot.Ka!ij. 
Difce SC odoratam fiabulis accendere cedrurrtj 
Galbaneo^ agitaregrauesnidorechelydros. 
Saepe fub immotis praefepibus, aut mala tadu 
Vipera delituittcoelumcp exterrita fugit. 
Auttedo affuetus coluber fuccedere.Sf umbrae, 
Peftis ticerba boum,pecoricp afpergere uirus, 
Fouit humum, cape faxa manu,cape robora paftofs 
Tollentemcp minas, & fiblla colla tumentem ^ 4 « 
Deijce.iamcp fuga timidum caput abdidit alte: 
Cum medi) nexus, extremscp agmina caudae 
Soluuntur,tardos^ trahit finUs ultimus orbes, 
Eft etiam ille malus Calabris in faltibus anguis, &fc. ^ ^ 
Vergil, tertio Georg.ubi colubrum uidetur Ipeciem ferpentis facere, eam quam Dos fupra oro* 
phiam SC myagrit nominauimusteam^ ab altjs fpeciebus, chelydro, uipera SC cherfydro,( quem 
angue in faltibus Calabriae nominat ac deferibit in fequentibus,) diftinguit. In anferum ftruen 
dis cellis feruandafunt eadem quae in alijs generibus puIlorum,ne coluber, ne uipera, feles^,aut 
etiam muftela pofsit afpirare, lecur aquatici colubri,item hydri tritum potumcp calculofis pro. 
deft, Pliniustac fi coluber aquaticus alius quam hydrus effettego no feparmm. Coluber ab eofo 
didus eft, quod colat umbras ( qmfiad hoc aUuferit foeta tam reatato carmine, Am teSo affuetus cokher 
Juccedere,&umira:) uel quddinlubricos tradus flexibus finuofis labatur, nam lubricum dicinir, 
quicquid labitur dum tenetur,ut pifcis,ferpens,Ifidorus. Gelenius nofier Latinum nome de- 
ducit a Grateo xsAo&i/j©-: quod ubi ipfe legerit nefeio, ego necp apud authores, necp apud gram* 
maticos reperire memini.fignificat autem mutilum cauda. CJudd fi de origine huius uocabulidi- 
uinandum eft,a chelydro uel cherfydro,n6 magna literarum mutatione, colubrum aliquis dedu 
xerit.etfi pro uocabulo uel comuni, ut didum eft, uel fpeciei diuerfat aLatinis plerunip ufurpe- 
tur. Domeftici quidem angues,fepe cuadis per homines mutilatis reperiuntur, ac uiutit, potius 
quam fylueftres, f ColuberaScoppaItalicercdditurlofcorzone,fcorfoni. colubra, lafcorzo- 
nara, 1 afcorfona.Gallicoleuure,Hifpaniculebraproferunt. Nsjiiais Grtece hodie uulgodidus 6 » 
ferpens,ab aliquibus coluber uertitur, Coluber, gen.mafcul.efttquandocp femininum etiam 
colubra in ufu eft.Lucilius Satyr.lib.io.Iam difiumpetur medius, iam ut Matfus colubras Dif- 
. rumpit 
