De Orca. Lib. 1 1 11 749 
knas, phocas, aliascp beluas capiunt. Orca enim truculentis dentibus beluas alias impetentes, 
risVurgites coguntrelinquere,S<: ad litora confugerc,quas illic fagittis tcliscp alijs interficiut. 
Ex auo colligere licet ucrumid efre,quod de balanatum dC orcarum pugna Plinius lib. ^.cap.t, Orcjrti pugnd 
literis roaridaiiit BaltenarCinquitiSCinnodra maria penetrant. In Gaditano Oceano no antebru“UaMfiMf, 
tnamconfpici eas tradunt.condi autem tcftatis temporibus in quodam finu placido 8 C capaci, mt 
re gaudentes ibi parere. Hoc fcire orcas infeftam his beluam , & cuius imago nulla repraefentai 
tione exprimi poIsitalia,quam carnis immenfa!,dcntibus truculenta. Irrumpunt ergo in fecre. 
ta ac uitulos earum 5 C foetas,ue! ctiamnum grauidas lancinant morfUjincufljcp Ceu Liburnicaru 
roftfis fod/unt.Illa: ad flexum immobiles, ad repugnandum inertes, SCpondcre fuo oneratae, tue 
IO auidem utero graues,pariend'iue poenis inualidx , folum auxilium nouere in altum profuge, 
re SCfe WW defendere Oceano. Contra orca: occurrere laborant, fefe^ opponere, &: cautium an 
eufins trucidare, in uada urgere,faxis illidere, SpedantUr ea pralia ceu mari ipfo fibi irato , nui» 
bsiniinuuentisjfludibus uerd ad anhelitus iflus^ quantos nulli turbines uoluunt, 
Abiniius beluae fimilitudine puto praegrandes Occani naues ourchei: uocari, H.a. 
Fuit aliquando in ea fententia uir quidam dodus,ut eam beluam quam depinximus , xiphi» A 
ara cifecredideritifed xiphias roftrum prxlongum habet enfis fpecic,non dentes! haec uerd den» ‘*1“« 
tes infeftifsimos 8C maximos, quare xiphias efle non poteft,id qtiod etiam ex tjs qti® fuo lOco dC 
xiphia diximus clarius fit. 
Rtirfum hic turpiter impegitautor libri de aquatilibus, qui orCam 8f orcymtm confundit ex Cotitra BrUoni 
lo Oppiano lib.i.aAiil/TjTOf/. quod falfum efle docet Oppiani uerfus, qui orcynum cum thunni s nu 
merat. tumtjfc,Sori 
Sedin Thmni hijioria,Ehmento Orcyniif,lipido affareiit. 
ce ea'd'eisI, BEtLOfJtVS. 
caheUuatituert 
fum. 
Orcam (oj Oppianus uocat) inde didam aiunt , quod eius capitis ac cauda extrema in A 
ualiseiufdem nominis figuram gracilefeant, corporis autem crafsitudo uafte per medium intu» 
melcat:VuIgusnoftrum(fortafsis ex eodem argumento) unemuocauic, une Ouidre. Dubium 
eft an Strabonis 5 je| huic refpondeat.Conftituit enim Orygem inter cetacea maiora, qui ab Ory 
ge Aegyptio quadrupede Gazella litilgd dido,fuUm fortafle nomen mutuatus eft. 
JO Csterilm Orca , pifeis eft cetacei generis , craffa admOdum Corporis compage , reliqua qua # 
adnosperueniunt cetacea,praterBaIanam, facile excedens: ut alteram Cqua minor erat) odin. 
gentarum librarum pondus,alteram uerd plus mille libras excedere aliquando uiderimus.maio 
rem pedes amplius quam ododecim longam, craflam autem per medium decem & ampliustal» 
teram porro duodecim tantum pedes longam,craflam autem pedes fex. Amba Umhn) Delphi» 
no acTurConiitafimileSjUtnon folum Marfuini nomen fibi uulgd uendicent, fed&l pro Mar» 
fionepubliceexponantur.Orca, cute quafi corio integitur, admodum glabra acpolitifsima, ad 
dotfum liuente,ad uentrem albicante.Pinnas habet utrinij unam,pu(illas quidem,fi citm corpo 
ris magnitudine conferantunquemadmodum oculos etiam paruos:tertiam gerit alam (.diam) in 
dorfo ercflariamjDelphini ac T urfionis more,caudam lunatam, acmultum latam, ut mediam uj 
40 nam diftenta excedat.Roftro cftfimo,furfum repandotcuius labri inferioris tanta eft crafsitudo, 
uta fuperiore feiungatur,dum pifeis pronus eft , id^ quadraginta truculentis dentibus armauic 
naturatquorum anteriores obtufl graciles, pofteriores acuti 6f crafsi funnCaetera Delphino fi» 
nilis eft.mafculus^ pudendum in medio uentre reconditum gerit : quod Ii unguibus primum, 
deinde digitis cxeras,(exfniW,)duorum pedum longitudinem excedere cOmperies , in mucro» 
nem attenuatum. Fcnminac pars uerenda.ano uicina,muliebribus refpondettad quam utrinq; ad 
duorum digitorum interuallumCquemadmodum Delphino acTurfioni) quaedam funt forami» 
na, in quibus mammarum papilla: delitefcunt. Caeterum de interna huius pifeis anatome multa 
perfequerer,nifi ea ad Delphinum ac Turftonem accederettdempto liene tamen , qui contra ip» 
forum formam, unico orbiculari globo in placentae formam effitftus , neqj ullo patfto diftinifto 
yo milis eft, 
COROLLARIVM. 
Petrus Gillius Capitoleum uulgd di(ftambelluam,bal3enam potius quam orcam (Contra Io» A 
uij fententiam)efle arbitraturtRondeletiusuerd eandem nec orcam,neq) balaenam, fed phyfete» 
rem. VidefuprainCorollariodcBalaena A.pag.ijB, Suntqui marinas orcasa Strabone o» 
rygas uocari rentur,HermoIaus:fuam tamencuiqt exiftimationem relinquo, MaflTarius. Me» 
minit autem orygum Strabo libro j. In mari extero (inquit) cete 8^ plura & maiora fiunt : circa 
Turditaniam uerd imprimis, ubi fluxus atep refluxus augentur : qits caufa nimirum niultitu» 
dinis QC magnitudinis eft, propter exercitationem 1 ut oryges, ( in Graeco eft genitiuus pluralis 
ofi/y4>(/,)batenae,&?phyfeteres. djt/y| pro pifee apud Hefychium Varinumfcribitur;ego fine 
to^.nialim. f Capitoleum uulgd diefium aliqui Balatnam ueterum putant,Ioiiius orcam, Rondcle CapitolaU^ 
tius phyfeterem. Vide infra in Phyfetere. ^Bcllonius Gallicum(fed originis Germanicte) Mar» 
fouin nomen, commune phocaenae, delphino SC orcaeiquam tamen Galli priuatim Oudrc nomi» 
Rr j 
