858"' De Aquatilibus. 
Thocmam quidem eandem ejjerurfioni^robahile e^^quod utrmc^ animal delphino compare^ 
tur,& Tlinh^ fic tranflulijje uideatuu 
Q^V A M Ariftoteles (faKiuvcw^Gz%z Latme turfionem fine tyrfionem uocat, quemoucrepo* 
tih. 9.cap.$, tiu’t(ucre(f^e cenfec HermoIaus)quod Plinius dixit, delphinorum fimilitudinem habere, qui uo» 
cantur turfiones. Ariftoteles uerd phocaenam delphino paruo fimilem efle fcribic. Sed ea notafa 
Ihidancdp. tj. tis mihi efte non uidetiirifimt enim dC alia delphinis fimilia utplatanifta.PIinius:In Gange Indi^ 
plataniftas uocant,roftro delphini QC cauda, magnitudine autem quincp cubitorum. Mulco maio 
re ratione is quem proponimus turfio(|^iwmj>/>of<c«4)dicetur,quem marfuinum,id eft, maris fuem 
Galli Liocant a corporis crairttudine,(oieyirrfre;)delphinoenimfimilis eft, fed differt triftma afpe- 
dusudeftjtrifticorporishabicugeftii^eftjSCabeftlarciuiaillaimaxime uerd roftrum canicula^E* 
' tum roftrisfimilehabetjUt in galeis uidere eft. 
non rft Fuerunt qui ftiirionemfloftrum turfionem cffe dixerunt, nominis ftmilitudinc , ut arbitror, 
turjio. impulft.tranfpofita enim ex medio in principium litera s.exturfionefturionemcfRcies.cuiusoa 
pinionis autorem ferunt efle Gazam : quod uerifimile non eft, nam phocaenam Ariftotelis tur* 
ftonemnon conuertiflet, cum phocarna 5 C lac habeat, catulos delphinorum modo pariat; ftu« 
rionem uerd oua parere non ignorauerit. 
fhocut. 
COROLLARIVM, 
p H 0 c AE N A binos magna exparte,uel fingulos procreat, Ariftot. Nomen ei a phoca fa 
cftum coniccerim,qudd fimiliter utilia prarpinguis fitjlardo^ abundet. Vide fupra in Phocs Co 
rollario H.a, In Ponto nulla eft fera pra:ter phocaenam dC delphinum, Ariftoteles: quo in loco 
Gaza quoque phoc^namlegit,uertit enim tirfioncm.Plinius autem & Aelianus phocam.Ego et 
phocas &phoca!nas pifcibus maleficas elTeputo. VidectiamfuprainDelphino b. circa initi- 
um, pag.589.itemin Phoca b. Legendum omnino inPlinio,inquic Maflarius , praeter uitulos 
(id eft phocas)nonphocaenas.nam filegeretur phoctcnas,fuiffec utique mentitus, cum phocaena 
non intret Pontum, fed nafcaturin Ponto, ex Ariftotele fexto dehiftoria, ubi ait;idem &rphoc^* 
nae,id eft turftoni partus, qui delphino ftmilis eft,naicens in Ponto. At Plinius non ineft, fed nui 
la intrat beftia malefica in Pontum dixit. Ariftoteles uerd qui non intrare, fed nihil in Ponto ma- 
leficum efle dixit, quando Phocaenalegi etiam debereqfecundum ueritatem dC ipfe locutus fuif- 
fet.Item per paruos delphinos,ueros delphinos paruos Plinius intellexit, non phoctenas ut Her 
molaus ambigere uidetur. Nam fequitur ibidem in Ariftotele, unde hac Plinius mutuatur : nec 
delphinus hic magnus eft,quanquam extra ubi aliquantum proceireris,magni habeantur, Huc* 
ufqiie Maflarius, Epheflus locum Ariftotelis hiftoriK 8. ij.enarrans,(firecftecitat Auguft. Ni- 
phus,)philofophi uerba de pifcibus Pontum intrantibus dC exeuntibus, non probe ad delphinos 
dC phocxnas refert. ^ Delphinorum^fimilicudinem habent qui uocaniur turfiones.diftant dC iri 
ftitia quidem afpecftusiabeft enim illa larduiatmaxime tamen roftris , canicularum maleficentis 
(aIiasmaleficentia)afsimilati,PIinius. cuius uerba ita accipiunt louius dC Rondeletius , ac firo* 
ftrum turftoniSjCanicula: roftro fimile effe dixiflet:ego uerd ut re ipfa longe alia phocaEn»,alia ca 
niculae roftri fpecies eft, ita Plinium quoc^ aliud dixiifeanimaduerto. phoca^nam ille delphino 
alias fimilem,diftareab eo inquitprimum triftitia afpedusjdeindeff ccieroftri.Plinij uerba Grc-f# 
ce ita protulerim; a» epuucuvM tos t«?Ax otioicu , t» 5 ^ c^sh^o^hti , ftaA/sa^ 
/vyx'tcn.qudd fi poft roftris diftinguas, clarus erit fenfus : non quidem roftris , fed maleficentia 
tantum caniculis eas comparari apparebit. ^ cetus eft marinus, delphini ftmilis, Hefy* 
chius. ^ Galli Germanicp non aliud fere phocaena nomen, quam delphino attribuunt. Vide ili 
pra in Corollario Delphini A. pagina 589. E Medulis dC Baonenfi)pr:etura uxnumhuc aliqua* 
do afferuntur delphinftMarfupas minores uocant. alios Marfuinos,quaft' marinos fues. Duoge* 
nera:alteri roftrum porredius:alcerumminus,ft'mum:quos turfionesPIinij,phocaenas Ariftotes 
!is arbitramur, lulius Cafar Scaliger. In Oceano circa Roftochium Germanix ciuitate(©tcr 
f4)wyn appellant animal, quod multi delphinum efle putant, fed roftro eft reftmo , utSalmofa* 
minatego delphinum effe non dubito. 
De uocabulis tirft'o,quo ufus eft Gaza:ite turfio,torfto,thurio,thurlio, (Svf«&)f/)aphd Athenj 
um)tomus thurianusilege fupra in Corollario de Gladio A.pag.45’j. Non probo quod quidae» 
tiam torfyo fcribic,& tirfyoidenic^ mirfyo quO(^, ut ad Gallicum Marfouin deflecftat : tanqii^m 
uel Latini a Gallis, uel Galli a Latinis detorferint, Gallicum certe Marfouin a Germanis 
eft, qui (^DccrfchwyUjid eft maris fuem, appellant. ^ louius inlibro de pifcibus capite4.pd^^ 
quam Longolij Galli, fturionem uulgd dieftum elTe torfionem Plinrj , fententiam cum fuisargu* 
mentis expofuiflet;mox eandem refellit: QC necp Gazam torfionis nomine fturionem atcepiffe, 
neque fturionem effe Ariftotelis phoesenam indicat : torftonem uerdPlinij 5^ Ariftote/ispho* 
caenam, eundem effepifcem. ^Ephefi;usuirdo(ftifsimus,phocanaminterprctaturparuumdel* 
phinum, Niphus. . 
Bellonius in libro Gallico de pifcibus, fobolem phocaenae defcribitlibro 1. cap, n. Phocaena 
<inquitidem)circa Oceanum Gallicum fi-equentius capitur quam delphinus; communi tamen 
cum 
