pio De Aquatilibus. 
propf«/dP/;s 
nif Herba. 
* ^«Aa-Tjuii: fle interpretor, aliter quam Gillius, Phoenices captis purpuris teflas Cmul ar carnei 
tundunt, Si deinde condiunt (ftk nimirum uel nitro jnnisi ndmixto) ut color firmior ac tenacior fiat, 
&C fordibus aqua ablutis, (/rimiit» «ideturut tundantur, fecundum ut lauentur, tertium ut flos eximatur, con 
ExPlim. (iMt«r,raj!(a«r,) in lebete ad ignem coquunt. Eadem de re Plinium audiamus. Capieaspoft 
Canis ortum, aut ante uernum tempus utilifsimum; quohia cum foetificauerc fluxos habent fuc 
cos. Sed id tinoentum officina: ignorat, cum fumma uertatur in eo. Eximitur pofiea uena quam 
diximus, cui addi falem neceflarium, fextarios ferme in libras cetcnas.Macerari triduo, iuftum, 
Qiiippe maior uis tanto quanto recentior.Feruerc in plumbo. Angulis tp aqua: amphoris cente. 
nas atque quinquagenas medicaminis libras aequari, ac modico uapore torreri , dC ideo longin» 
qtite fornacis cuniculo. Ita defpumaris fubinde carnibus , quas haefifle uenis ncccfleeft, decimo ,, 
ferme die liquata cortina, uellus elutriaturo mergitur in experimentuiSt donec Ipei lausfiat, urt 
turiiquor. Rubens color nigrante deterior. QiiinislanapOtathoris,rurfus^mergitur carmi. 
nata, donec omnem ebibatfaniem. BuccinS per fe damnatur, quoniam fucum remittit. Pelagio 
admodum alligatur, nimite^ eius nigritia: dataufteritatem illam nitorem^, quiquteritur cocci. 
Ita permixtis uiribus alterum altero excitatur aut aflringitur. Summa medicaminum in libras 
uellerum,buccini ducentae, Pelagij cxi.Ita fit amethyfti color eximius ille, AtTyrius (color aut fit 
cus) pelagio primB fatiatur immatura uiridi^ cortina:mox permutatur inbuccino.Laus ei fum» 
ma,color fanguinis concreti, nigricas afpetfiujidemcp fufpedlu refulgens: unde & Homero pur 
pureus dicitur fanguis,Haec ille. In recitatis iam Plinij uerbis MaiTarius uaporem interpreta^ 
turteporem, ex aliquotalrjsPlintj locis, ubi fimiliter hocuocabulO ufus eft. St cuniculum pro lo 
uaporario fornacis, cortinam pro uafe srco,quod uulgo caldarium appellant,inquO Uellera tin* 
gi folent. nam & alibi aereas cortinas nominat. Pro uellere elutriato, ipfe (inquit)potius legerem 
uellus elutatum,hoceft luto fordibus depurgatum, uel qUod prius aquam foris tranfmiferit. 
nam elutriatum dicitur ab elutriare, hoc eft,de uafe in uas transferre, qUodLatine,quanquam ra« 
rius, dicimus tranfuafare. Deinde fuper his Plinij, uerbistTyrius pelagio primum fatiaturim» 
matura uiridim cortina,fic fcribit;Quid uelit modo Plinius fignificare per cortinam, haud fatis 
intclligo ; uerum fi diuinare fas efl, quoniam dixit immatura uiridi^,plantam aut certe ff uiflum 
intellexifle arbitror. Plinius enim libro uigefimo fecundo inquit, Tranfalpina Gallia herbis Ty* 
rium atque cohchylium tingiqomnestp alios colores.nec quarit in profundis murices. qUid igi 
tur fi legeretur immaturo uiridiqj cotino t Eli enim cotinus ex ipfo Plinio libro decimofexto in jo 
Apennino frutex ad iiniamenta modo conchyhj colore inflgnis,aic.Cytino quoque,hoceftflo. 
re iatius punies legi pofle monuiflem, ni PliniuSipfecatteris autoribus aduerfari uideref. nam 
flores in cytino erumpentes tingendis ueilibus balauftia appellauit, 8e pomum ipfum immatu» 
rum se primum partum eius cytinonicum Diofc0rides,GalenUs,8t Paulus cytinoninfatiua,£(: 
balauftium in fylueftri punica florem appellauerint , Haec MaiTarius, Ego in Plinij uerbis nihil 
mutarim,cum nihil ex authoribus teftimonij folidi proferri pofsit. nam cotini fruticis folus Pli« 
nius,et femel memihit.Licet autem immaturam uiridem^ cortinam interpretari fuccuffl ipfum 
fiue pelagium qui in cortina decoquitur, per fynecdochen , antequam plene fit codus.cocSione 
enim quodammodo maturefeit. Viride quidem non de colore folum dicitur, fed de immaturo 
etia recente. ' Purpurarius pifcator, fi pofiquampurpuramnoninhominumcibum,fcdad4a 
tingendaslanascomprehenderit,inexhauftum,conftantc&genuinuuelitfiericolorem,a;per> 
fetSe timfiujUno faxi idlu purpuram unacfi tefia interimit. Quod fi leuior plaga inferatur, SC etia 
nuncuiuens relinquatur, atep iterum lapidepercutiatur,adtintfluramfilinutilis. nam ex eodo« 
lore tinduram amittit,fiue illa per eius corpus difperia imbibatur, fiue aliter effluat. Qtiod qui* 
dem ipfum prsclare Homerum intellexifle dicunt. Idcirco^ uno idu celeriter morientes pur* 
purea morte affici ait,peruulgatu iuis uerfib.illtid canens: u^ccfcuHi 
Purpurea illum mors.uiolenta^ Parca peremit, Aelianus de animalibus i6. i. Sed purpuream 
mortem fimplicius cruentam interpretari liceqhoc eft uiolentam. Athenxus libro li, in icenp 
Alexandri defcriptionc:Pra:cepit (inquit) Alexander Ionicis ciuitatibus per literas,6e primum 
Chfjs ut purpura adfemilterent.uolebatenim focios omnes Holis purpureis ornari.Elcum epi y» 
ffola Chfjs prtelegeretur in pratientia Theocriti illius lapientislnunc primum, dixit,intelligo car 
men illud Homeri, Tej: tat fiofax©' ugu iio7fx Eandem hift oriam ex Athenao 
repetit Euilathius in Iliad.Y, & addit Theocritum mortis purpurea: nomineinfinuaffe.ucluio* 
Ientam,qualem purpura concha propter tinduram patiuntur : uel quod purpurarij fi quo dolo 
uterentur, morte multandi eflent, Hacille, fed mortis nomine inopiam, &C paupertatem fortafi 
fis intellexit Theocritus, ad quam redigendi eflent Chfj, purpuras, id efl res prcciofifsimas quas 
haberent, Alexandro dare coadi;nifiparerent,morituri. Vide etiam infra in H. a. Non eft fa- 
tis abftulifle gemma nomen amcthyftum, rurfum abfolutus inebriatur T yrio, ut fit ex utroque 
nomen improbum, fimtil^ luxuria duplex : Sd cum confecere conchylia tranfirc melius in Ty* 
rium putant.Poenitentia hoc primum debet inuenifle, artifice mutante quod damnabat;indera> 
tione nata, uotum quoque fadum e uitio portentofis ingenijs, SC gemina demonftrata uia luxu- 
ria ut color alius operiretur alio, ftiauior ita fieri Icniorm didtis. Quin 2C terrena mucere, coc- 
coiftin* 
Morspitrpm 
rea. 
Iliad.E. 
