98 o De Aquatilibus. 
n^Ei locum 3 quo Pancratcs dicfc faJpas nominatas fuifFe boues , fi fequutus eft PbauorinuSj 
cum fcnbu,xaA;r« «j(^5t/s7r5«5, o£/n5K.fla!'HPJA9V(;jj/,ideft, Salpa piTcis quidam eftjquembouem 
uocannfi etiam eundem fecuti funt,quiGr^calexica concinnarunt, apud quos hsec reperias. 
ffrcATrw pifcis genus eft, qui bos etiam dicitur, facisredeannotarunt.finralpam eundem piTceeii 
Boj alias car^ fe crediderunt, cum eo qui bos proprie dicitur ab ijs qui de pifcibus fcripferunt, uehementer er=* 
tiltgincus. rant.Eftenimbosexplanis&Tcartilagineis. Exiftimant quidam falpam piTcem eum efle, quia 
sdpamii c^ Germanis ^ttocbfifd) dicitur,ea moti ratione,quod baculo tundatur, priufquacoa 
Plinius Libro ij.cap. 1 8 . de falpa faciendum cffe fcribit. Alrj (inquic)alibi pifces prin 
pZribus pifci= cipatum obtinent, coraanus in Aegypco:Zeus,idem faber appellatus, Gadibus : circa Ebufum 
bus planis apud falpajobfccenusali^ui,& quinufquam percoqui pofsit,nifi ferula uerbereturXedhcec ratio mi=: 
Gerwdwscow nime conuincit, 0cocffifc{) Germanorum , noftram efte falpam : quod baculo tundi, falpx 
manefit. multis commune flt.Etenim Germanorum lingua eft pifcis baculi,id eft, piftis 
qui baculo uerberatiir,priufquam coquatur.Quo nomine pifcem omnem iale conditum,et in fti 
niOjUel in aere exicca tum appellant, ut raiasjioleasjpafteres, rhombos, (Geftna7ii hos otfines pTopnjs 
nominibus appellant)non ©wcffifiji : mmenajelUst(imum,quanquam dimrfis tribuitur^) alios^ pera 
mtiltos.Qiiorum mirabilem copiam Antuerpix uidi,in aliquot tabernis mercatorum, qui hanc 
mihi praparationemnarrabantjtitquonia ficcifunt,&pra:duri, baculo primum uel malleo con. 
tundanturtdeinde aqua aliquanditi macerati dccoquantur.Huiufmodi pifcibus, fciltcetplanis SC 
Ap-Ui l^ccics, tenuibus illic abundant,qiu facilius exiccari poflliht : quos exiccatos in Germaniam conuehen= 
quibugm pro dos curant. Non eft igitur ©toc^fifd) pifcis fpectes,ut Germanicae linguae periti mihi indicarut, 
prie&toch Non defiint tamen, qui fpeciemquandamafellorumexiccatorum proprie ©tocBflfti) dtcipu= 
fi,* diUi: A 1 „., ..m. j... .n. Salpam igitur ex hac 
fd ‘^'''■^"'^^Ipa noftra efte non potefttoblongus enim SC rotundus eft* pifc 
fitjl 
^ deferiptione agnofeemus. 
Lii.7' 
Pifcis eftmarinus,litoralis,fquamoltis,lblitariUs:aUrat:c,Uelpotiusboopifimilis,pcdaltma« 
gnitudine.Roftro quali mugilem referc.Capite eft parito dC obtufo,lineas multas aurcas,d bran» 
chljs ad caudam dudas, habet parallelas, a quarum multitudine TnAvyfxitp^, (Sf ab Oppiano a«i= 
a colore uero ^ri/hrele , ^rbenao drantey)dtciwr,Pinnis,3CiAoiSjhi%chijs 
aurat* limilis. cauda,fargo. Oculis eft aureis, fupercilijs quodam modo uirefcentibus, ore par» 
uo,dentibus ferratis. Peritonaeum nigrum habet , uentriculum magnum: & inteftina laia,alga, 
alijs^ excrementis fetidis refertalHepar rubrum, Sf in eo ueficam copiofo femper felle diften. 5» 
tam, fplenem nigrum, corangulatum. 
Alga uelcitur Stl ftercore, unde (nigtTt^xyot t{^ UciiAegoi dicuntur, ab Epicharmo apUd Athe=. 
nxum,td eftjftercus edentes, & fedt exeerandi^ odorisiquo loco pro MAtjjm, reponendi} du« 
ximiis SAAvqxL.nam £C obfccenus pifcis a Plinio appellatur. Id confirmat Ariftoteles (Lib, 8, de 
hift.aHtm.cap.i.Etlib.4.cap.8.)Nutritur falpa, ftercorc & alga.porrum (VfdGp hic nimirum fuerit 
tih . !. de hifi. herhx marinx nomeri) etiam depafeitur. Capitur etiam fola pifeium cucurbita. Eandem inter pifces, 
ani e.s.cr 'I. qui optime audtunt,rccenfet,&l femel autumno parere fcribit. Oppianus Libro i.autor eft in fco 
j pults (circa Jco^ulos)a\gz SC mtifco refertis habitare.-nequaquam tamen dicemus cum uere faxatilt- 
Uhro.s. bus conferendam efte, Salpa enim eft ir>tA»e<i.SM(i©', inquit Atliensusttd eft,dura SC infuauis, SC 
Archeftratus indicat malum efte pifcem. Eft proculdubio plane inaratus palato SC uentriculo, 40 
fuccum malum gignit, ideo Ullis eftijs etiam qui cum nouerunt, SC apauperibus folum emitur. 
Ub- 9 . ap.tS. Mefsis tempore melior eft , autore Archeftrato , SC ex Mitylene : fecundum Plimum ex Ebufo, 
Sunt qui autumno captam praeferant , fed male, nam cum pifces omnes uterum ferentes rnelto= 
res ft'nt,falpa aeftate grauida melior dicenda eft; parit enim autumno, & femel duntaxat, ut prius 
difltim eft. 
G Eius nullum ufum in medicina comperto.Nam quod citatur a quibufdam ex Plinio : Salpa 
Li6.ji.Mp.to. litte falpes expurgatulcera in linteolis concerptis. Id non de falpa ptfce, fed de nominemulieris 
sdpa o6&= obftctricis, cuius etiam eodem capite bis fit mentio , & alfjs in locis, intcliigendum puto, ui loci 
huius is fit fenfus:Salpe obftetrix falfametis (de ijs enim eo loco uerba facit) in linteolis coceptis 
expurgat ulcera. Athenteus etiam ex Nymphodoro Syracufio fcribit Lesbia fuifie Salpen, qi» j-* 
Ptegnia condiderit. His addir, ideo quod uarius lithtc pifcis, Locrum fitie Colophonium Mna« 
feam,qui Pagnia confcripftt,a uarietate falpam appellatum. 
Oppianus fcribit falpas alga delecftari,& ob id nafsts dtfpolitis inlocis algolts capi, 
iKpxAiOls pld>«ei epvKWti 
ic/lx-dP Catera pete ex iplb autdre. 
A Pifcis eft in noftra Gall/a Narbonenli,qui perappofite V ergadeile dicitur,td cft,utrgis ftue H 
Aliuspifcisfal’^^'^ diftindius.Virgas enim appellamus tenues &; logos ramos flue baculos, quas Grad/afifiis 
pamimr, nominant:undeil'>'{i?fi/'it,duabus uirgis ftue lineis di&inSia:SC OTAe/f(ifs7e,que pluribus, utfalpa, 
SC pifcis de quo hic loquimur. (Jiiem non inepte uirgatum nominabimus a uirgis,quas habet fal 
pa omnino limiles. neque cum a falpa genere differe puto , fed atate tantum,ut uirgatus minor 6a 
fit, neque in eam unquam magnitudinem accrefeat, in quam falpa accrcfcit. Praterea tenuior 
SC rotundior: falpa uelutt compreflli extenfa,(pifla^, reliquis omnibus limilis, (Plura lege mox in 
Salfa 
Libro 7 . 
Libros. E 
