ioio De Aquatilibus. 
5 c V N C dca 1 iaScotopendrad{cemusqueexfnrediscft,tcrrcfinfcol<?pchcfra;(jmiIis,d€ 
Hiftar(«z.»4. |^®|| quahxc Ariftoteles prodididit.Scolopendr^emann^afpeduterrems fimilesfunt,ma 
||(^y 1 gmtudine paulo mferiores,gigniintur in faxofis locis, colore magis rubro funr.pedum 
numero terreftres fiiperantjfed cruribus funt gracilioribus, ferpentum more nb in altis 
gurgitibus naicuntur. 
B Nos fpecies duas hic proponimus. prior minor eft,coloreplanerubro, dodrantali magnitus 
dme,in faxofis locis degit. A capite ad caudam urrinc^ pedes habet plurimos, in flexus dC uolit- 
mina fefecontorquet,nunclongior,nunc brcuior,nuncgracilior,nunc craisior efficitur. Altera 
eft fuperiore multo longior,utpote quae ad cubiti longitudinem accedat, tenuior, colore ad can- 
didum uergente. A capite ad caudam utrinqj pedes habet plurimos, ueluti fupcrior, {q 
15 Q Huius generis fcolopendras in uentriculo Lacertorum marmorum & Acuum fjepereperf, 
eeficpe ex ore extraxi: quod maximo efl: argumento huiufmodi pifcesijs uefci fine pernicie. 
C Prxtereaeas non inlitoribus,autin litorum faxis,fed inalto mari, ut Lacertos dC Acus,uiuere* 
COROLLARIVM. 
A Scoldpendrae terreflribiis fimiles, quas centipedas uocant, Plinius, unde apparet terreflrcs 
tantum fcolopendras Latine centipedas appellatas, quod nomen etiam hodie uulgus Italorum 
feruat.de marinis quidem cum loquitur Plinius, femper , fcolopendras appellare folet:fed etiam 
terreftreSjCenripedae tanquam uulgad nomine relieflo: id^ facere prteftat, quoniam aliud etiam 
terreftre infed^um,quod aliter afellus dicitur^cent/pedam millepedam ue aliqui uocat. Apud Pii ±6 
nium alialedio habet centipedesjtanqiiamarecflo centipestmeliores uer6codiccs,centipedas,a 
tidgmtt(d9 recflocetipeda.^Cxtcrum cum Arifioteles feribatmarinasfimiles efleterrefiribuSj-^c/feVfc^.tS©- 
ft/xgw feAa'^2f5:hoc eft:,niagnitudine autem paulo minores , quserediim efi: quse nam fitterreftriiim 
magnitudo. Brafauolus ex Italia olim piefluram fcolopendt^e ad me mifitjduos pollices longam: 
apud nos fpecies duxreperiuntur, quarum maior uix ducis digitos aequat, altera unum. atRon- 
dcletij minor fcolopendra ad palmum accedit, maior ad cubitu. Scolopendrx marinse tcrreftrib* 
magnitudine aequales funt , aut paulo minores, V uottonus. qui fufpedum fibi hunc Ariflotelis 
locum eiTe ait.Albertustamen,Auicennaeinr€rpre£em fecutus,fi'militerlegit minores, cuius uer 
ba Libro a.traifl.i.cap. ultimo de animalibus, haec funnSerpentes dC piices ucreditflinon habent 
pedes. In mari tamen eft animal, qiiod44. uocatiir, propterea qiiod tot pedes habere uidetur.&T 
fimilc huic animali eft aliud, quod moratur interra,&eodemriomineuocatur.fed quod eft in 
mari, eft minus quam agrefte,(j«rtm terreflre,) & relicua ut AnJloteUs, Scolopendra marina quam 
uidi ad digiti longitudinem & crafsitudinem accedebar, Gr^ci Scolipetras corrupte nominant, 
-Gillius.qui cum marinam tantam faciat,paul6 ante tamen fcripfcrat eam terrefiri minorem cfTc, 
Marcellus Vergilius Diofeoridis interpres,marinas terreftribus longiores faCit. Qiiales terren^ 
(inquitlfcolopendrac funt, tales QC marina::longiorcs,tcreti corpore, & infinitis pene pedibus in« 
tornid, gredientes.Ha;c de magnitudine. Eftautcra quodcirca formam quoq? addubitem. Marinaz 
Ariftoteli fpecie forma^ confimiles funt terreftribus , r^etTrAmeu Ego in terreftribus ca- 
pitis caud^^ formam longe aliam uideo : qtiam inmarinisRonde)ertj,qtTarum caput fiCcaiicfa, 
nihil ab ijrdem inlumbricis partibus differunt. Marinae Rondelctfj lumbricorum modo fe con= 4« 
trahunt explicant^, quod etiam terreflres facere audio,ut modo longiores, mOdobreuioresap» 
parcannfed ipfenondum fatis obferuaui. Haec equidem notanda cenfui, fion ad cbuellendam 
Rondeletq opinionem : fed utinquiratur,fit ne alia quaedam marinae fcolopcndrae fpecies, qua 
cum Ariflotelis deferiptione melius congruat. Hocaddedum;fi marina minor fit terrefiri, quo» 
ihodoglutiethamum utcuncp exiguum t quorum utrunc^ de marinis Arifioteles fcribiuqtiod^ 
contaiflu urant, quod an fua: etiam faciant, non omittere debuerat Rondclctius.^Scclopcdi am 
mar. Germanice nomino cift fvDcernrtIfcLuide fupra in Corollario de fcolopedra cetacea. ^Sco 
polendra marinae uulgb dicuntur pulices marini:nam infcftant pifces,ur nos pulices terreni, Ni 
phus Italiis.nos fupra ex Rondeleiio ueros pulicesmarinos dedimus, a fcolopcndris toto gene- 
re diuerfos. 
B De Scolopendra mar.magnitudinc corporis^ forma, iam in A.dfiftum eft. Similis eft ma- 
rina terrefiri, quod ad corporis fpeciem,IOppianus dC Aelianus. 
C Rondelecius fcolopendras putatnon in litoribiis, aut litorum faxis, fed in altomaridegcre. 
Quibus inhcisSCc. Ariftoteles ucrbhiftoriar 1.14. T 07 nit/ 5 ,j( 5 ue ^Sa&sj.hoc eft locis pe» 
in mari degXt. troiis,8<f non admodum profundis.in petris quidem commodius reperent, ac in ijfdem delitefce 
rent. Idem Ariftoteles hiftori^9.57,intefprete Ga2a:Pifces (inquir)qui iiulpcs nuncupatur, 
cu fe deglutiffe hamu fenfermt,fibi opi£iilanf,ut centipcdac.longius nanc^ fefe efferentes, lineam 
abrodunt, capiuntur enim locisnonnullis hamo multiplici, gurgite prtealto 2^ fluduofo. Gr^ 
ca fi’c habent: </t 1 '^Cb}^ caoveiicc^cfjtSUfCukAuTrifcdlryOrui/ ax.^covTca^oTivxyKi^oiJ ii^TiXTTiTraHSiffijBoH^icn 
Uc^H crKS?{ 07 r’^c^x,wit</}oxiiZ<rcuy^ u^ttoAv tIlu ofiit«^yC(:f}TpBoyvi 7 j[Jcd^T^$.KA:i<yu 3 V'TtU </i (ya 
71 ^ ^/»5 •nTrasTTcTAois kyui^ots^^ TDTivig^ Vbih^c uerba capiuntur enim locis nen» 
nullis hamo multiplici, ad uulpes ne an fcolopendras refereda fintjdubitari poccft.fi ad fcolcpcn 
dras 
