■■ .JJ 
DcSpongijs* Lib.llll. io6f 
fcorideSjE Spongijs mares appellauere,inquititenui fiftula, fpiflas, quarum duriores tragosno. 
tainarum, feminas aut,quje concrarias dotes habenti Ariftoteles quatuor SpongiarS difFeren 
tias conftituit.Nam alia rar*,aUs fpiffaialfe tenuifsimaCjfpifsiTsimae.ualidifsimscp, quas Achil 
Icas nominabant. Mollitudinis,duritfe, magnitudinis earum differentiae a loco &: fitu fumun= 
tur.Quac primi funt gencris,magnitudinc amplifsima fiunt,ut circa Lyciam, quat fecundi gene* 
ris.mollifsimac.quxtertij, duriores, (sj$foTi^ji.)Omnes quae in altis tranquilliscp gurgitibus funt, 
molliores efRciunturtqua in fummis faxis,& ab undis porcellis^ agitatis, duriores, flatus enim 
ac tempeftates,Spongias,&: eaqute in mari nafcuntur duriora reddunt, & incrementum impedi 
iint. Qiiartum genus earum eft quas aplyfias uocant,quia nunqua lauenttir,quafi illotarias uo= 
to ces,aitGaza.hteamplioresquidcmmeatushabent,fed reliquo toto corpore denfe funttnihilo 
tamen denfiores fuperioribus,fed lentiores, Sf omnino pulmoni fimiles.Eadem tradit Plinius ex U6.5.c4.4ji' 
Ariftotele.Colore difFeruntmam illot* nigricant, quteda croces funt fine fuco. Arte candidae fi= 
unt,ut tradit Diofcorides.e mollifsimis recentes per sflus (sftate)tin(!Is falis fpuma , qutc petris 
cohaeret, infolatur iniierfae,hoc eft parte cauafurfum fpecftantCjSiiqua abfcilTs fuerint deorfum, 
iviiSti hsiMi/ m-fS'' twa.wToi jj n fct^rfis.atqui caua pars, eadem mihi uidetur,qua amputat; oppoftta 
ucrd,gibba.) Sfuero xftiua ferenitate , (etia) ad lunam fternanf perfufe falis fpuma,aUt matis a= 
qua,maximum candore referunt.TingebanturetiaindelicijsaliquadoS«:Purpura,tefte Plinio, Lii.p.cap.n, 
Tria Spongiarum genera nobis nota haec funt,Primuni earu eft qute rarae funt , patentifcimas^ 
habet fiftulas,quas nulli alteri rei aptius coparare polTum, quam hepati humano membrana fua 
io fpoliato,8i: per mediu difle(fto,in quo tum cernuntur inlinitaru uenaru fiftulac,quarum aliae funt 
maximte, alite minores,aliaeminimte,tamenfenfui patentes. Vocat a Gallis grofTeefponge.EiuL 
dem generis aplyfias efle puto,fcd prope limum & fordes nafci,qua obeaufam tam fordid jfunt, 
ut elui non pofsint. Secundum genus eft denfum,quod parttas adtrlodn fiftulas habetlK tenud 
qd ad crafsitudine corporis attinet , Si molleltantucp mollitudine differt a primo genere.quantu 
ftupa crafsifsima afperrima%,a delicatifsimo SC tenuifsimo lino, Noftriefpoge femelle appellat, 
a; eft colore mali arantip T ertiu genus eft denfifsimu,fpiflum,ualidS ,cinereiS, alcyonio tam fi» 
mile,ut uix nili guftatu utriuftj diferime agnofcas.Hoc fiftulofum non eft , fed faepius cauitatera 
tinam,&: eam amplam habet,in qua Cancellus hofpitatur. 
His fpongiaru generibus explicatis, nunc de ufu dicemustqui apud ueteres frequens erat, K e 
joualde multiplex. Martialis: Hatctibi forte datur tergendis fpongiamenfis Vtilis, expreffo 
quum leuis imbre tumet. Praeftabunt Si ftrigilum uicem,linteolorum^ affedis corporibus. Et 
contra folem apte protegunt capiia,Plinio tefie.Eadem ratione nos qui coma non alimus ad de= 
tergendum caput comode utemur,maximeafperfo fale bCne contufo, Galenus aliquando noua, (j 
aliquando anriqua fpongiautendu cenfet,fepius lota in libris ad Glaucone Si methodi med. Vt 
cura reficcandu, digerendum^ in oedemate,in febribus, in alijs calidis affetftibus ipongia nou 4 
SC lotatrecentibus enim plus falfuginis ineft. Corpori adhibentur modo ftcca;. modo cum aceto, 
uino,frigida,aquacaelefti,cera, pofca, meile. Hisfanguis rapitur in fecando, utcuratiqperfpicl 
pofsit.fic quum corporu difletftione tta(Samus,fpongijs utimur ad ebibenda fanguine e uenis af 
fatim profluentc,5C partium confpetftu nobis adimente. Ad canum morfus utiliter cocife impo 
nuntur,ex aceto,autffigida,aut melle,abunde fubinde humetftandac.ait Plinius. Sed necp luc frl 
gida,necp acetum mihi placet: ab his enim intro uenenu pelleretur , uerum mcl prodefle poteft, 
tum uenenu digerendo,ta attrahendo, Circuligantur Si hydropicis ficc:e,uel ex aqua tepida poa 
fca ue,utruncg(af,»tci(Kj)blandioribusopuseft,operiri'ueautficcaricute.Nosfummacum utili 
tate uentri tibqs hydropicoru fpongias impofuimus,cute tantum acu perforatattum enim faci 
leper carnis inaniafpatiaaqua effluit. Chirurgiin ulcera fiue uulncra capitisK thoracis utiliter 
fpongiam mollifsima immittunqutfanies defluat,»: afpongia exhauriatur. Eade & ad ulcerum 
oras dilatandas utuntur,uel filo alligata,quB ftrieSi funt finus,uel cera liquida denfata:uel fine fi« 
lo Si cera,qun magna funt ulcera,& parum profunda. Cum cera uero fic pra:paratur. A lapillis, 
conchulis, alqscp qus in fpongiaru fiftiilis latere folent diligenter expurga ta,cera liquefadfa per= 
co fimditur,tum inter tabellas duas exprefla,attenuata9 in fr uftula dilfccatur. Prafterca fanguinis 
' profluuiu fiftunt ex aceto,autfrigida.Non alia quidequam cxiccandi facultate Spongte id facia 
untiquibus SC illud accedit,quod ferofo SC tenuiab ijs exhaufto.quod ci afsius eft fpifl'af,uenascp 
tunc obftruendo fanguinis impetu inhibet-Idem eade de caufaefliciunt falicis Si cannaru flores, 
& pili tenues leporis. Rurftis ulla fpongia ueteres in multis ufi funt. Vritur aut ut alcyoniu , au V#a^s/igia, 
toreDiofcoride,id eft,cB fale in crudiSfiCf ile mittendo,»: oblinendo uafis fpiraculum luto,itam uj.t.Mp.ijS. 
fornacimandando;&cumfiglinuperco(Sufuerit,extrahend6,IdemPlinius.Et oculorum caufatiJ.n.wji. in 
comburunfin cruda olla figulinioperis,plurimum proficiente eo cinere contra fcabriiiasgena= 
rum,excrefcentes9 carnes,&:quicquid opus fitibi diftringere,fpilfare, explere. V tilius in co u= ‘ 
fu lauare cinere. Cremari etia cum pice prodidit Plinius.OmniB,ait, cinis cum picecrematarum 
io fano-uine fidit uiilncrfi. Crito ufta utebatur ad coferuandos capillos, ut iiidere eftapud Galenuli 
bro^^.decopof.med.iif? Wst.Idemuerifsime tradit ufiam acris effe & digerentis facultatis. Lat» 
tera petes ex libro u. de facultate fimplic.medic,- 
■bC- 1 
