spongia an Jii 
animaljCrc. 
Anfcntiat. 
ve motu _^o«= 
giarunt. 
No fentire eas. 
(Aplyjia.) 
(Pulm}nar.) 
Gradus natus 
Yte, 
1066 De Aquatilibus. 
C O R O I. t A R I V M. 
Spongiam non fentio efle animal; imo uix zoophyton: quoniam tamen e uulgo quidam ceti 
animal quOddam marinum eam elTe putarunr,cacp occaiione Rondeletius quoque & Bellonius 
de ea pertraflaruntin Aquatilium animantium hifioria; meo etiam Corollario ipfam dignabor, 
^fEquidem &; his ineffe fcnfum arbitror.qu® nec animalis, neq; fruticum, fed tertiam ex utrocp 
naturam habent, urticis dico bC fpongijs,Plinius;iic autem circuloquitur ea,qU£e zoophyta Grte 
ci uocant,plantam'malia Theodorus. Et alibi; Animal elTe docuimus, etiam cruore inhgrehte. 
Sanguinem Oppianus quocp, Aelianus & Plutarchus ei contribuunt. Spongia non eft inani. 
ma,necfanguinis experstfed partus maris animans faxisinnafcitur, quemadmodum & alia quj 
dam animalia, Aelianus 6(1 Plutarchus, Oftreorum generi capita nulla , nec ipongtjstnec aliis 10 
fere , quibus iblus exieniibus tadlus eft, Plinius* Aliqui narrant 6C auditu regi eas, contrahim 
ad fonum, exprimentes abundantiamhumoris,necauelli petris pofle, ideo abfcindi&faniem 
emittercjldem.fed in quibus de fenfu tadus dubitatur, illis auditum adfcrib ere abfurdum efhno 
minus quam quaternariu alicubi conftituere, ubi an omnino iitunitas non conflet. Etrurfus; 
Intelledum (Jen/sm) inciTeijs apparet,quiaubiauulforemfenfere,connadjmult6difficih'usab^ 
ftrahuntur;hoc idem fludu pulfante faciunt.uiuere efca manifeftd conch* minuta: in his reperte 
oflehduht. Et Ariftoteles librO y.hiftortetSenfum &: fpongijs elTe aiunt, argumento, qudd ad 
euulforis accefium contrahuntur,ita u t euelli difBcile fit; quod idem etiam faciunt quoties flatus 
tempeftasm urget, ne fua de fede pellantur. Sed funt qui de hoc dubitent, ut qui circa Toronam 
incolunt. Narrant enim proculdubiobeftiolasquafdam, uelui tineas lumbricos ue,e<:eiurmodiio 
alias confiftere intra fpongias.atcf alitquas & euulfis fpongijs pifciculi faxatiles deuorenttqui ucl 
radices abfumunt totas qute inhsrentes faxisremaferint, & aliter uerti fefum-iiide infra in Z).) 
Si euenerit forte ut fpongia abruropatur,reltdiio item nafeitur & completur. Item libro i.eiufi 
dem operistSpongia fenfum habere aliquem ctedituttargumento, quod multo difficilius abfira 
hatur,nifi clanculum agatur,ut referuhtauulfores. f Suum etiam quendammottim habet fpon- 
giatuerutamen animalculo (beftiola, qute araneo fimilis in ea degit,) ad fe fenfu alBciendam^tcS 
illud admonendam quod fit animata, eget, (6<:c.ut in D. referetur,) Aelianus & Plutarchus; tan. 
quam non per fe animata fit, quod ad fenfum motum 9 ,fed per accidens, uti caro fere animalium 
per neruos. In aqua dilatatur QC conftringitur,CKi#7iirtuw dum^etrts adharet^quan^nam hoc etiam aut 
falfum uidetur,am non nifi per accidens fieri:) extra immobilis eft, Albertus. Quatdam immobiles funt r» 
afaxistquxdam autem funt mobiles de loco ad locum.Tdcm,fed falfo. Ariftoteles enim hiftoria 
y.ifndeuriicis SC fpongijs fcribens;non his,fed illis hoc attribuit, f Rondeletius libro 4 ,cap.io. 
fpongias fenfu omni carere liquidta ofienditlcum neqj uifctis in eis, nec nerui ulli fint.-ar amputa, 
tce renafeantur ex radicibus reliflis,quod nulli animali competittnec fanguinem ineife dicendu, 
fed fuccum duntaxat hunc efle quo aluntur dC accrefcut;6<: animalia quatdam non tam eis efearn 
eire,quam intra eas uiuere.Contrahi autem eas per accidens, cum qus in eorum cauis animalcu 
Ia funt contrahuntur. fiC Ariftotelem non ex fua, fed uulgi opinione fenfum eis attribuere, addit 
enim Hs (fenptex fua uerd fententia alibi dicere, fpongiam omnino plantis fimilem clTe.HtEC fere 
illic Rondeletius. ^ Sed forte aplyfia: ditSi fenfum habent aliquc.de quibus fic Ariftoteles quin 
to hiftoritejCap.it.OttcasyeCTttttil otkvtojp earundem lubftantiam aq 
ab alijs differre fcribit,6<: in uniuerfum cfle.hoc eft, fimilem pulmonffiue uifcus,fiue^ 
zoophyton marinum,(cui proximum uita: gradum habent fpongia:)ut dicetur,intelIigens.Hoc 
genus(inquit)mcatus quidem magnos habet: nifyUvwi 
■rtfjij/ (Ih Ttsi (ro-oj5,3i/,i(sa ^ rai/oAs;/ yail,iu:y£Ma,Gaza uertit ; Nihilo tamen denfius, quam qua ante 
enumerauimus genera, quanquam lentius , 6C ex toto pulmoni fimilius cernitur, quafi legerit, 
nAli Sii,&c.mihi locus fufpedus pro i<K^{oize mhv legendum: 
aut fiiiaSj/ redie lcgitur,pro copula nfii proximefequente,uel i®(i,ut Gaza, uel eJi ponendum,ut 
fententia tota & comparationis ratio melius conflet.fed pra exteris placet pro iJiy legi mixi : ut 
aplyfite fubftantia multo tu denfior tu tenacior iit, quam Ipongis proprie didactea^ ratione etia 
oritdbiuviiAs , (ut cmwAsp, id eft,uno uerbo comprehendatur, quod iam duobus dixerat, ) id efte® 
pulmoni marino fimilior.qui&ipfefubftantiatfalteexternaldenfatenaci^conftafCorioenim^ 
duro integitur,Ccuti holothuriaSl ftelltc.ut Rondeletius docet. Hinenimiru fiqut propter den- 
fitatem tenacitatem^lauarihocgenusnonfitaptu. Vetus translatio non eft mihi ad manum; 
Albertus quidem hxc uerba omifit.Pulmo quidem uifctis, hoc eft animaliu pars, nec fpilfus ne. 
que tenax dicendus eft. Ergo fuerint gradus aliqui natura:,ut alibi,mirificefcmpcr nfii 
IwaitcjoTtifi^orwappetcnos.itaintrafituafrutice ad animal. Poftinanimatacorpora.mediaqueda 
forte fequuntur : tertio animata ut plantae. In Plantarum fine,zoophytorum initio fpongix fiin. 
to.primilm proprie didx.-deinde aplyfix,pulmoncs,holothuria,tethya,ac multa deinceps zoo. 
phyta.alia ferealijspcrfetSiora,uf<pad conchas, quasfuperantcochIee,a;c. Hanenoftramepi 
nionem propemodum confirmat philofophus, quarti de partibus animalium capite quinto, his io 
uerbis : Tethya parum fua natura i plantis differunt, funt tamen fpongijs uiuaciora, HmnL-rdpcf. 
id e(l,proptus ad animalium naturam quamjfongiis accedunt.) quippe cum fpongtx omnino utres habeat 
planta:. 
