DeThymallo. Lib. IIIL 1175 
tcbnRantjUt fn pifdbus mannis dfdum eftjquibus cibum recipit , quem in ftomachum demittat. 
Multa pinguedine omnia eius inteftina obuoIuuntur.Cor tam exiguum habet, utne quidem cor 
ci ineffe credatur.unicus eft hepati lobus, ftatim ubi gula finit ftomachum ampledens,in quo ext 
guum fcllis rudimentum uix apparet. 
Vefeitur non auroCut pleric^ putant)fedcut approbat Aelianus)mredis aquatilibus, deteda; c 
mentis, millepedibus, pediculis, caridibus, pulicibus aquaticis ac terrefiribus: ego fcarabeum ter Cibu^ 
reftrcm alias in eius uentriculifundo reperi, ^ 
Apophyfes plures ex pyloro dependent,a quo ftatim fequitur inteftinum unum gracile, roa 3 
tundum,quod ad redumtendit,in quo excrementa recipiuntur, 5 :^ ad anum deferuntur. Lien ei 
10 tam magnus fere eft,quam hepar:quod in nullo alio pifcc unquam uideram: oblongus, rubra pin 
guedine mixtus. Folliculum uerd pifeium natationi accommodatum plenum perpetuo uidi in 
hoc pifce,ac per fpinam delatum. 
COROLLARIVH- 
Gillius ex Aeliano Thymum pifcemnominat,non rcde.nam Aelianus de animalibiislibro A 
t4,cap.a.x.Thymallum appellat, Pifccm thymallum (inquit) fic nuncupatum T icinus 
fluuius Italiae procreat, is ad cubiti magnitudinem accedit, lupi cephali que communem dC 
mediam fpeciem ftmilitudinemquegerit. Eius capti odor non indignam admirationem habet, (Odorthymu) 
non enim utcateri pifccs pifculentumquendammittitodoremtimmduerd exiftimes te eius 
40 gentilem herbam , recentem ex terra ledam manibus tenere. Tanta fane odoris fuauicatc fra=» 
gratjUt qui eum ipfum non uidet,gratifsimam Apibus herbam , unde nomen duxit, in manu la« 
tere putet. De eodem diuus Ambrofius Hexaemeron lib, y.cap.a. Neque te (inquit) inhonoa 
ratum noftra profecutionc T\\ymz\\c{Erafmi*s ^t.ex^mhrofio legit 'Timalle) dimittam, cui a flore 
nomcinoleuitjfeu Ticini uada te fluminiSjfeu amoeni Athefts unda nutrierit, flos es.Deniqj fer- 
mo teftatior,quod de eo qui gratam redolet fuauitatem,didum facete fit, Autpifcem olet aut flo 
rem:Itaidempronunciatuseftpircisodorefle,quifloris. Quidfpecie tua gratiusCquidfuauitaa 
te iucimdius c* quid odore fragrantius c’ Quod mella fragrant, ( Mludit ad hoc Eergilij, ^doUntque 
thymofragrantiamella^)h.ocxwcor^ox^l\.io^i^ix^s, Branchijs thymum olet,Cardanus. Adi» 
pempifeatores rerLiant,quemfuaue quiddam olere teftantur, Gilliiis, Pifcatoresjnodiiprse» 
jo fertim , cum in ripis aut nauiculis fune , fiiaiii quodam ^ fingulari odore haufto , thymallos pi^ 
fces priufquam uideant, adefle cognofeunt. V t thy mallus herbam a qua denominatur, fic e»» 
pelanus a Gallis didus uiolas redolet. Sunt bC uifeera quorundam, quia pinguia, grata : ue^ 
liufturionum, balaEnarum, delphinorum, nam non foliim fapore , fedSc^ odore quafi uiolas com 
mendantur , Cardanus. Nuncquidemthymalluspifcisihymumredolerc non uidetiir: uere 
tamenfuauiusquampifcesreliquioIetjSaluianus. ThymaliimGillius 1 . fimpliciferibit: fed 
Graeci codices Aeliani duplicant, ficut ZC diuus Ambrofius. Videri quidem poterat a thymo de- 
nominari thymalus:ficut a phy fa, phyfalus.in iAst quidem per iota, deriuata omnia I.fimplex ha- 
bere puto , utogj/tA©*, v«u7j^5. per ypfilon uero, alia fimplex , utoVjtt/Ass, x.iy.vh ,©' : alia duplex , ut 
B(x 9 t/M©' , bC fimiliter in , alia fimplici I.fcribi , ut c^vQkM, tjSi/Vcc^sj, (quan- 
40 quamreccntiores aliqui tithymallum feribunt: ) t»yXccykx(:^viMMx^ Nicander dixit, pro nSt/- 
alia gemino, ut ^Tunallus&Titimallus pro thymallo corrupta fum no- 
mina in Alberci dC Ifidori libris. Recenciores quidam ieriptores , praefertim Itali , uulgarc vulgma nomi 
Italicum nomen fanquam Latinum protulerunt: temulum, temolum, dC temelum feribentes , ut na. 
Platina,Sauonarola,Gainerius,8i:^alij. Grapaldus nullam in ueterutnfcriptis memoriam exta 
re tcmuli miratur. Ab Italis uulgd dicitur Temolo: fed per alias etiam uocales penultima ab eis 
effertur,locis nimirum diuerfis, Tcmalo,TemeIo,TemoIo.&f pro I,in ultima aliqui proferunt r* 
TiciniaccoI® uulgoT€mcrumfiueTemelumnuncupant,Gillius. Temaro quidam diefium 
conij ciebat ab Italis,qu6d ftolidus fit pifeis, ac temere facile^ capiatur, ego pvorfus a thymo iiel 
thymallo fumpta uiilgaria omnia cius apud Italos nomina arbitror. ^ Sabaudis Vmbra , uulgo ymbrafl 
^0 Ombre uocatur: 5 ^ AngUs etiaalicubi,ni fallor,<;rt ;Omb<r. Vide infra in Anglici nominis men 
tione. Albertus Magnus etialib.7.de an{malib.Thymmal'iis(mquit) eft qui uocat umbra, ada 
dit pifee eife falubre,pmgue, dC locis faxofis degere: qu<-e omnia thymallo noftro coiicniunt. Flii 
uiatilis qiiide umbrte Aufonius tantum meminit, hoc uerfiuEfiligicns oculos celeri leuis umbra 
natatu.Rondeletius etBellonius Vmbrafl.athymallo duierfamfaci«t:necj ullius inuicefimilitu 
dinis meminerut.Mihi quidefi non unus eft pifeis, (alia enim fluuiatile umbra pra:ter thymallu 
nondu uidi. nec unn efle aio, fed infeitia mea fateor) omino fpecie natura^ cognati mihi iiident: 
quod utriu%hiftoriIcoferentipatebit.Refcrcmusautinoru de Vmbra fl.rcripra,quemadmoda 
ic de marina, in v. elemento. Saluianus inmarina umbra carme Aufonrj citans, Effugiens ocu 
los c.l. u. n. Vmbra (inquit) uel a colore liucnti dicitur : uel quia celeri fuo natatu oculos effiigL 
io ens, umbra pifeis potius , quam uerus pifeis intucmibus appareat, quae quidem eius conieiSura 
erudita eft, fed ne marinam cum fluuiatili umbra confundamus canendum. 
Thymallum Germani uocan£an 2 tef 4 ),uel 2 lf 4 ) , eodem nomine quo cinerem; a colore. 
