A 
ScUdciU, 
Sciahis. 
Scianif, 
Scinis. 
V«Ig4r«. 
£ 
C 
D 
£ 
1252 DeAquacilibus. 
C0R0LLARIVM4 
Vmbram pifcem acolorcnommatumaiithoreftM.Varro» Coloris eft umbrofijfidorus. A 
Lannis(plerifqj)Grxcamf!gnificationc^muIatis,umbra uocarur:uel quodliueaccolore, ucca- 
nitOmdius:uel quia cc]eriruonatatiiocuIoseffugicns,umbrapifcis potius puerus piTcis^inui* 
entibus appareat, ut innuere uidetur Aufomus mquies-.Effugiens oculos celeri leuis umbra na= 
tatu Saluian.fed A ufonmsumbr^fl.cantum meminit, toto genere diuerfae. Plinius Grsecuuo 
cabulum Sciana retinuit. Graeci cr«icuv«fcribuntproparoxytonu, ut Tp/cumjVCMrajirvatra. cft aut 
fysena pifcis afcixna diuerfus,Oppfano etiam difiinguente. 'Vocatm &C<rKiccc/lws> ut i 
Xenocrate:^ apud Varinu. Numenius a-xtcccl^lx dixit, hoc uerfu: h\ cp«^oi/?^< 32 j.lu/iCn ^'cty^cy.u 
fo\i Athenitus. Aduertendu eft fciaenam atqj fciadeum(etfi utriufc^ ceu diuerforu in fuo •• 
pifcium catalogo meminerit Plinius Iib,5i.capji.)unumat($eundc pircemefle, Saluian* Epi» 
charmus fciathidcm appellat, cuius lisccuerbarecitatAthenaeustAiAwu, (arA<(jA/«e3) 557\«74s7t,«ta»c* 
MH^,qiiodphcct)(rKtoc^l<f‘^^e^o{'cixmd£m dicere malim, ut afciaena 
deriuetur iciacnis,ut a 7piy?^H^’3jaiyhk‘’s^^'KH,7r^KKl Ccu.vx,vcuyis> dCc. Rurfus a o-xjcut'!} per iyncopen 
fadJumuidetur<r«<riMiam apud GaIenumli.5.dealimentis,<rxn'/o^<JIr leguntur. A Saluiano no rea 
in rcd^oiingulari profertur, f Vmbram Grxci etiam nunc Scion nuncupant, Gilli» 
us. Rondeletius umbram a Grsecis huius temporis itH^sTroTnioy uocari fcribit , alibi ucrd ouem 
marinam.De Ouibus marinis plura nos fupra, elemento o. ^ Ab Italis Vmbrina uel Ombrina 
uocatur, ut eruditi aliquot uiriteftantur. A PlatinaLumbrina dicitur. Venetijs, ut audio, 
Nembrella. ^Glaucus pufillus chromidi adeo fimilis eft, ut pro ea plerucj diuendat.prouetftior 
autem adeo umbram marina refertCpr^fertim cirrOjquem fub labro inferiore credfum habet ) ut 
a plerifc^ alter pro altero aftumatur.quare etiam Mafsilienfes bC Romani, glaucum umbrina no* 
minant,Bellon.qui bC chromin ftmilem pifce ab aliquibus cum umbrina cofundi tradit.^De Co 
racini, Glauci Bel]ontj,Lati £^Vmbre pifciu confuiionc,ac diftindione,8<^nominibus Germani 
cis,diximus fupra in Corollario ad Chromin Be]lonij,pag:a67.ubi Vmbrae nomen Germanicu 
finxi,cm Sccrflpp.Licebit autem etiam Gallicum uocabulum Maigre ( quod macrum fignifi* 
cat) interpretantes nominare cin (^D^cfer ober uel a uerruca menti, ut Baionenfes 
Galli, dtt IPcr^cr. 
Palmitas ego partias lumbrinas crediderim. net^ enim nifi quantitate tantum differunt, nam 
bC oblongae hae funtjS^ fubnigraSjfiKi caudam habent fubtilem, acutam bC bifurcatam, funt itera Cu 50 
ne fquamiSjPlatina.ego palmitas uel palamitas uulgd Italis didas, pelamydes effe puto : lumbri 
nas uerd umbras, pifces toto genere diuerfos. 
Vmbra dicitur a colore.uide fupra ab initio huius CoroIIarij. Vmbra lapidem in capite cpn* 
tinet, quare frigus ei infeftu eft , AriftoreIes:&r Plinius qui frians nomine utitur:item Aelianus» 
^ Vmbra tota latioribus fquamis integitur,Iouius. Plinio fquamac feisena? combuft^ panos di* 
fcutiunt. ^ Dentibus caret, ut Rondeletius fcribit: eofdem Bellonius eiadtribuit, S^iniconee* 
tiam pingit fatis magnos.Iouio quoque bC Saluiano denticulata eft:quanquam in exhibita a Sal* 
uiano icone dentes mihinon apparent. ^ Verrucam fub mento Rondeletius bC Saluianus ex* 
primunt,Bellonius omifit. ^ Vmbrina(inquit Saluianus) roftrum habetincuruum bC retufum, 
potius quam extentum bC acuminatum;os mediocre bC denticulatum : caput fatis magnum . In 40 
dorfo duas gerit pinnas:priorem odonis aculeis, alteram nullis , munitam. Ad branchias etiam 
(quas utrinq) quaternas habct,)una utrinc^ enafeitur pinna, duae^ alise in uentre confpiciuntur: 
bC poftremd imo quocp ueniri ab ano, una alia hxret. Cauda lata eft, bC non falcata. Squamis la» 
tioribus bC obliquis tegicur.Totius pifeis figura paulo longior eft, quam lata ftt aut crafia. Ven- 
triculum magnum habet bC carnofum,inteftina mediocria bC pinguia:iecur pallidum, ex quo fel 
lis uefica pendet:Iienem fubatrum.Dum parua eft, argentea fere tota apparet : maior fada , uens 
tre argenteo:dorfo uerd bC lateribus fubliiientibus ac ucluti opacis confpicitur. Ad multam mo- 
lem excrercit:rexaginta enim libras crebrd excedit. 
Marinus pifeis eft umbra. ad flumina autem adnatare no folct, Saluian. Oppianus fcijcna 'tsn 
Tjocwiu/, id eftfaxatile cognominat, &Cfaxaherbofa eam frequentare tradit. Galenus fcixna minus 
mollem ^ faxatiles carnem habere fcribit. Ouidiiis pelagias facere uidetur, fed dubitari poteft. 
Arenofi gurgites, planos quidem non pefsimejfed pelagios melius pafcunt , ut auratas ac denti* 
ces,umbras iie, Columella de pifeinis loquens. Capitur circa oftia fluuiorum frequenter , bC in 
alto etiam, louius. ^ Vmbra piTciseft agilis & plurimum uorax,Iouius:carniuorus, Saluianus» 
^ A frigore luditur propter lapidem in capice,iit in B. prajdidum eft. 
Soliuagaeft potius ^ gregalistperrard enim plures una capiunt, Saluian. In uerfibus Numc 
niij,apudAthen^u, iliqiccy^oij ^<^[wy6':k(P«y^ofxRjyoija-Kixif‘mX 
quonia de efeis pifeium eum loqui apparet, non tam gregalem, quam qui ad cfcam coi» 
ligitur,interpretari licebit. ^ Cum metuit, capite bC oculis abfeonditis , totam fe latere putat, fr= 
cut bC bubalus bC ftruthio Africani, uide moxin E. 60 
Vrinator aliquis peritus inmari facile etiamanibus capit fcigna.hsc em in metu ad faxa fefii» 
nansjcauu aliquod qugritjautfciffurajaut herbas marinas fubit, cotenta eft autem capite tantum 
occultato, 
