DeXiphia. Lib.IIII. 
DE PISCIBVS. aVORVM 
VOCABVLA AB X- LITERA 
i N C I P I V N T, 
AN T H I A s, aliquatenus uirofuseft,8f tenerior hoi-cyno , Diphilus 
Siphnius apud Athenaeum . Rondeletius pro xanthia mauult xiphian legere, 
quod xanthia nomen pro pifce, apud nullum aliurtlauchorem inueniatur. Ego 
rem in medio relinquo, 
DE XIPHIA, ID EST, GLADIO PISCE, 
Xiphix iconem elegantifsimtim Saluidnns exhibuit lihro tjuoOe pfeibue. "Pinnas in farte fufina ali^ 
ter pam J^deletiuafingif.in dejiriftione uero m meminit nift earS pa infarte fronajunt. 
J L A D 1 1 pifcis,quem Grsci xiphiam uocant, effigiem atque hiftoriam copiofam dedi- a 
dimus fupra, elemento G. pagina 45 'a.. Hic Grteci eius nominis occafione itnisvrpon ad- 
demus. Xiphias ab Epicharmo, ni mendum fit, o-iu^s etiam dicitur,Saluianus. ego 
mendum effe non puto, nam & apud Hefychium idem uocabulum legitur , &. iriticf&‘ 
' pro|iif«!;a; xiphydriaconchx,aliter fciphydria dicuntur, f Xiphias (inquit Saltiianus) a Stra- SfM 
bone etia galeotes uocatur. Verum cum Strabo de thunnis loquensiinquiantinj) Sif «tt (,o„/s ((,«<. 
niSj tca yxtiiiimsik «“"«t ftieiV-hoc eft. Ex uenationc autem eorum pirtguefce. 
re galeotasCquos Sf gladios appellari) Sd canes fetuntab eo galeotas uocari tum gladios, tum ca- 
nes, Euliathius, Hermolaus Barbarus, & P. Gyllius arbitrantur : quorum nos repudiamus fen- 
tentiam.nam cum canis a gladio diuerftis pifeis fit , haUd credendum efl: eundem pifcem , galeo- 
tam,gladium,&i canem a Strabone appellaritfed potius uerba illaiss At;)--SK]id eft [quos 
Sfgladios appel!ari]patcnthefi indudqipfa^ fola ad galeotas referri debent, ita ut eius fententia, 
galeotes , xiphias etiam dicatur, ex fequentibus uerd noiixs ; hoc eft, & canes inquiunt: 
50 ftlud,K canes,non ad AtyccSj.fed folum ad tnariSta, ifxo-i uerd ad uttunq; referendum eft. Idem 
pifeis authorc Plinio,fecundum Hermolai Barbari corrcdionem,T ornus Thurianus etiam dici pp.,,- 
uidetur.nam cum in ueteri Pliniano impreftbcodice,inpifciumCatalogolcgatur: Tynnus, Era mcarfcttitj. 
rus quem alij xiphiam uocant; Hermolaus fic emcndauit.T ornus Thurianus quem alij xiphiam 
uocant. Verum ii rem dihgentius perpendamus, non folum Hermolaus locum non emcndaiiit. 
fed (quod pace tanti uiri ditftum fit)deprauauit etiam magis.Thynnus enim corrigi debebat , K 
nonTomus; quando praeter id quod nemo Tomi nomine pro pifce ufus eft unquam , fi T ornus 
lcgatur,Thyniws pifeis adeo notus dC celebris in Pliniano catalogo non habcrctur.Tranus dein 
ceps cum ueremendofe legatur, eius loco nonThurianus,fcd Thoreneusreftitui oportebat, ete 
nim Hefychio quocj & Varino isajswt/s eft lySiis , Hucufque Saluianus. ego proTranusa- 
A» pudPlinium,utueteres aliqui codices habent, nonThoreneus ut Saluianus, fed Thranis repo- 
^ ftterimiquod di uicinius eft,&; a Xenocrate ufurpatum uocabulum apud Oribafium. Tffianis 
aut Xiphias(inquit)cetaceus eft pifeis, SC in frufta fecaturtori autem ingratus cft,fcaber, difficilis 
ad conficicndum,ualenternutricns,graueolens;quamobrem Si cum finapi comeditur , Si inol- 
ia paratur (eiuscppratftantior parseftimusuenter. DeTomo quidem Thuriano (yicex-^f/;e- 
ttxo uertit "Barharusfn Grato nomine Si/sotV, pod J^mants f artem canis carcharia JuamJsiinam ftgnificare 
fcrihtt Athenam) plura diximus in Corollario de Gladio , elemento G. deThurfionis autem uoca- 
bulo,in T. Galcos a Plinio ditfius.idem uidenir qui Galeotes Strabonis, hoc eft, gladius. Sal- Gjlrot. 
uianus. Galeos(inquit Plinius) perfequitur & alios quidem pifces , fed paftinacas praicipuc. 
Xanthias aliquantulum uirofus eft.St: tenerior horcyno,Diphi!us. Rondeletius pro xanthia, 
co xiphiam legendum fufpicatur.nefcio quam probe. louius xiphias interpretatur fpathas pifces. 
’ uiilgo quidem Itali fpadam pro gladio dicunt, a Graeco fpathe. Romae &:plerifqucalqsltahse 
locis pefceSpadaappcIlatur.aduertendum tamen innonnullislocis, non hunc noftrum, qui ro- 
ftro fed aliumexgaleorumgenere Vulpem uocatum,ut qui cauda enfemrepr9fcntet,pcfceSpa 
da uocari, Saluianus. Tania prior etiam Rondeletij , a quibufdam Spafe, id eft, gladius uoca- 
tur,a totius corporis figura. .. . , .r. 
Habet Gladius utran^ maxillam roftratamtinferiorem tamen breuem « triangularem . tu- b 
ccrloremuerdmagisofream,duriorem,longifsimam,(bicubitalefflnempealiqtiando,)atq!enli- 
formem.Corporetereii eft,a capite ftatim ualde crafTo, deinde ad caudam ufque tenuiori leniim 
fatffotin cuius extremo ante caudte exortum non fecus quam inThynno.utrinque eminentia 
■ £0 ausdamextuberat.caudam thynni etiam inftar falcatam habet. Non fquamis, fed cute tegitur, 
manibuscaudamuerfuscontrcclat3,la:ui:caputuerducrfus,afpcra. Ventre eft argenteo, tergo 
cx cineraceo nigricante. ^ 
