21 ® 
® X o )( # 
OBSERVATIONES 
REGNA III. NATURA. 
1 - | 
1. Si opera Dei intueamur, omnibus fatis fuperque patet, viventia fingula 
ex ovo propagari , omneque ovum producere fobolem parenti fimillimara. 
Hinc nullae fpecies nova hodienum producuntur. 
2. Ek generatione multiplicantur individua. Hinc (i) major hocce tem- 
pore numerus individuorum , in unaquaque fpecie , quam erat primitus. 
3. Si hanc individuorum multiplicationem in unaquaque fpecie retrograde 
numeremus, modo quo multiplicavimus (2) prorfus fimili, feries tandem in 
unico parente delinet, feu parens ille ex unico Hermaphrodito (uti commu- 
niter in Plantis}; feu e duplici: Mare fcilicet & Femina (ut in Animalibus 
plerisque} conflet. 
4. Quum nullae dantur novae fpecies (1); cum fimile femper parit fui 
fimile (2}; cum unitas in omni fpecie ordinem ducit (3}; necelfe eft, 
ut unitatem illam progenerarricem , Enti cuidam Omnipotenti & Omnifcio 
attribuamus, Deo nempe, cujus opus Creatio audit. Confirmant hasb me- 
chanifmus, leges, principia, conftitutiones & fenfationes in omni indivi- 
duo vivente. 
5. Individua fic progenita, in prima & tenerrima aetate, omni prorfus 
notitia carent, ac omnia fenfuutn externorum ope addifcere coguntur: Ex 
Taftu confiftentiam obje&orum primario edifcunt; Gnflu particulas fluidas; 
Odoratu volatiles; Auditu corporum remotorum tremorem; & demum Vifu j 
corporum lucidorum figuram; qui ultimus fenfus, prae ceteris, maxima I 
voluptate animalia afficit. 
6. Si univerfa intueamur. Tria obje&a in confpe£him veniunt, uti: 1 
remotifliroa illa corpora Ccelefiia ; 2 Elementa ubique obvolitantia ; 3 fixa illa 
corpora 'Naturalia. 
7. In Tellure noftra, ex tribus prfedi6lis (6), duo tantum obvia funtj 
Elementa nempe, quae conftituunt ; & Naturalia illa ex elementis confli u£ta, 
licet modo, praeter creationem & leges generationis, inexplicabili. 
8. Naturalia (7) magis fub fenfus (5) cadunt quam reliqua omnia; (6), 
fenfibusque noftris ubivis obvia funt. Quaero iraque quaulobrem Creator | 
hominem, ejusmodi fenlibqs (5) & inteHe&u praeditum, in globum terra- 
queum locaverit, ubi nihil in fenfus incurrebat praeter Naturalia (7)» tam 
admirando St ftupendo niechanifmo tonftru&a? anne ob aliam caufam, quam 
ut Obfervator Artificem ex opere pulcherrimo admiraretur & collaudaret? 
9. Omnia qu$ in ufus hominum cedunt, ex Naturalibus (8) hifce cunfta 
detbmuntur; hinc oeconomia Mineralis (eu Metailurgia; Vegetabilis feu Agri- j 
cultura & Korticultiira ; Animalis feq Res pecuaria. Venatus, Pifcatura. 
Verbo: Scientia naturalis fundamentum eft omnis Oeconomis Opifieio- 
1 _ rum, 
■* Demovfir (itionem dedi in Stockb. p, <j.iu 
