2 
zertas” dictae, Maderae ipsi tam vicinae, incolis omnino carent, praesertim quum sola 
aqua pluviali humectentur, nudisque saxis basalticis compositae, tenuissimam plantarum 
humilium copiam praebeant. 
Madera insula in longitudinem (ex oriente versus occidentem) 7 mill. geogr., in 
latitudinem (ex meridiem versus septentrionem) 3 mill. geogr. patet, formam igitur habet 
oblongo- quadratam; ex mari visa adspectum praebet coni basaltici permagni, cujus rupes 
eruptionibus posterioribus multipliciter commutatae sunt cujusque cacumen in media fere 
insula situm est. Summum hunc totius insulae montem, Pico Ruivo nominatum, et 6050' 
(mens. Anglic.) altum, complures aliae eaedemque amplissimae rupes circumdant, intei' 
quas Pico de Ariero (5893'), Pico de Torrinhas (5980'), Pico das Bodes (5725'), Pico 
de Canario (5449'), Pico grande (5391') memoria dignissimas existimo. Qua conforma- 
tione (it, ut interiores insulae regiones asperrimum atque confragosum adspectum prae- 
beant, praesertim quum superficies nonnisi graminibus asperis paucisque filicibus obtecta 
appareat. Basaltes vero nusquam in columnarum modum conformatus, sed solidus et 
omnino informis est. Jam paucas tantum regiones cultas esse, ex insulae natura satis 
elucet, itaque in illis tantum locis reperiuntur domicilia, ubi saxa proclive in mare de- 
currentia spatium ad collocandas habitationes aditumque ad mare praebuerunt. Maximum 
hujusmodi spatium in meridionali insulae parte sinus occupat, qui Funchal dicitur, cujus 
in medio oppidum ejusdem nominis, 22000 incolas complectens, silum est, locus amoe- 
nus beneque aedificatus, qui omnia vitae commoda praebet. Utrinque vero regio fecun- 
dissima, amphitheatro pervasto haud dissimilis, usque ad altitudinem 2000' se tollit, quae 
villis numerosis, hortis arbustisque ornata, pulchriorem quam ut describi possit, praebet 
adspectum. In extremis sinus illius partibus promontoria dua procedunt, de quibus, quum 
saepius in opusculo nostro commemorentur, pauca hoc in loco dicamus. Orientem enim 
versus spatioque fere quinque millium passuum a Funchal oppido remotum. Cabo Garajao 
(Brazen-head quod dicunt Britanni) proclive usque ad altitudinem 1500' e mari surgit; 
versus occidentem vero, spatioque paulo majore ab oppido remotum. Cabo Giramao si- 
num terminat, quod et ipsum perpendiculariter e mari ascendens, altitudinem 2000' asse- 
quitur et cujus cacumen in parte aversa Pino maritima vestitum est. 
Planities, quae sensu strictiori ita dicuntur, Madera non praebet; in occidentali 
tantum insulae parte planum satis vastum atque omnino sterile, Paiil da Serra nominatum, 
altis conis basalticis faucibusque profundis circumdatum in altitudine 5150 occurrit. Prae- 
terea in ea insulae parte, quae orientem versus spectat, alterum planum quamvis minoris 
spatii, in altitudine fere 2500' situm est, quod San Antonio da Serra dicunt incolae, et hic 
quidem vicus amoenus reperitur, solus totius insulae in quo incolae pecuarii sunt agrum- 
que colunt. 
Jam planis deficientibus, aquae quoque stagnantes fontesque largiores desideran- 
