77 
ventisque sensim remota erat. Quum vero stalactitae illae prorsus integrae essent, multae 
quoque ramificationes arboreae hoc loco aderant, qua de causa navarchus Bowdich, 
quem primum regionum illarum notitiam in Europam reportasse credo, sylvam fossilem in 
Madera reperisse affirmavit. *) 
E disquisitionibus ab amico carissimo 0. Heer, professore meritissimo Tigurino, 
quo in Madera versatus comite gaudebam, maxima cum sagacitate institutis, insulas Ma- 
derenses vetustiore periodo diluviali ortas esse patet; cujus rei ratione habita quum po- 
steriores eruptiones basalticas recentiori periodo diluviali attribuendas esse verisimile sit, 
calcis interjacentis aetas hoc modo determinatur. 
Quamquam vero stratum calcarium et mollusca fossilia ejusdem esse aetatis certe 
probari non potest, respiciendum tamen mihi videtur, eodem* loco eademque massa invo- 
luta ea reperiri; cui rei accedit ut singula mollusca etiam calci adhaereant. Id quoque 
concedam, posterioribus demum temporibus stalactitas calcareas ortas esse atque Tulfae 
elementa cum molluscis involutis in se recepisse posse; nihilominus autem calcem atque 
stratum molluscorum uno eoderaque tempore deposita existimo, quia sine dubio inunda- 
tione maris ex parte occidentali progressa effecta sunt. Imbribus enim violentis mollusca 
non solum ex montibus vicinis, praecipue e Pico castanho, sed etiam ex remotioribus 
partis meridionalis rupibus una cum Tuffa abscissa in mare delata, deinde tempestate in 
ligulae sinum propulsa, tum vero maris inundationibus in profundissimis ligulae locis de- 
posita esse, probabile mihi videtur. Nam hodie quoque saepius post magnos imbres mare 
per satis vastum spatium immissa Tuffa rubefactum apparet, semperque cum imbribus illis 
tempestates africae se conjungunt. Quae comparatio conveniens non esset, nisi id respi- 
cere nos oporteret, catastrophem cujus mollusca innumerabilia illic deposita testes sunt, 
talem fuisse, qualis ex iis, quae nostris temporibus accidunt, ne cogitari quidem potest. 
Tuffam mollusca includentem, priusquam deposita fuerit, in mare circumvolutam 
esse, non est dubium; nam quo alio modo tam subtiliter contrita et rursus ad mollem 
et solutam massam conglomerata esse possit? Contra ea saepe et ab 111. Lowe **) quo- 
que, in strato fossilifero prope Canigal terrestria tantum mollusca reperiri affirmatur, id 
quod non acciderit si mare depositum effecisset. At huic opinioni repugnandum est, nam 
tum in Tuffae strato ipso, quum in sabulo, quo mollusca fossilia prorsus expleta sunt, 
magnam exiguorum molluscorum marinorum copiam una cum Glandinae, Pupae, Cyclosto- 
matis speciebus reperi. Sane microscopi tantum ope cognosci potuerunt, attamen speci- 
mina quamvis minima generum Murex, Trochus, Lacuna, Venus, Cerithium neque minus 
Echinorum aculei maris inundationem satis comprobarunt. Generis Patellae quoque spe- 
cies circa Maderam adhuc frequens, verisimiliter P. scutellaria Lam. qua incolae vescun- 
*) Edward Bowdich Esq. Excursions in Madeira and Porto Santo, during tlie autumn of 1823. London 1825. 
**) Lowe Primitiae 1. c. p. 64. 
