54 
brevis, basi latissima, depressa, apice demum leretiuscula, superne squamis parvis, appressis, obtusis, 
carinatis, subtus maioribus, acutis vestita, quadruplicem aculeorum seriem superne gerit. Glandu- 
larum femoralium orificia magnitudine atque numero (12—17) admodum variant. Caput olivaceo- 
griseum fasciis vittisque prorsus semperque destituitur. Trunci color rufo nonnihil in fundo pal- 
lide ochraceo - cinerascenti variegatus, duplicem ostendit macularum e fusco nigricantium seriem, 
quae albido pone marginatae sibique oppositae iuxta vittam vertebralem pallidam iacent. Maximum 
macularum par nucham, terna vel quaterna ipsum dorsum occupant; alia demum caudam annulis 
6 — 7 cingunt. Ingluvies, venter caudaque subtus straminea, maculis nigro -fuscis irregularibus ad- 
spersa. Membra fasciis nigrofuscis variegata. Specimen vulgaris magnitudinis, 4^' longum hasce 
praebebat mensuras: longitudinem capitis 8"', trunci 5'", caudae M' maximam capitis latitu- 
dinem In specimine eximiae magnitudinis, 5 poli, longo, caput 9'", truncum 2 poli. 8'", cau- 
dam 1 poli. 1"‘ longum inveni; caput pollicem fere summa latitudine aequabat. 
Praeter descriptas alias multas in Nova Hispania existere species, non dubium est. Sic ex 
Ascalabotarum familia plures hasce regiones incolunt, Teque ah incolis nominatae, quod Hernan- 
desii verbis confirmatur. Tract. III. c. 52. p. 69. — Chirotae speciem, ex Annulatis (Pseudosauris) 
ibi degere, Daudin Hispani Velasquez auctoritate retulit, (h. n. d. rept. IV. p. 381.) Neque Amphis- 
baenarum formas exclusas puto. In has ut alii mox diligenter inquirant, vehementer opto. 
Nota 61. P. orbiculare meuin s. Lacertum orbicularem Hernand. ab Agama orbiculari Daud. toto coelo diversum 
esse, et ipse in tractatu supra citato ostendi, et Cl. Harlan 1. c. p. 303. recte monuit. Restat, ut de ceteris speciebus, prae- 
cedenti nostrae simillimis, pauca disputem. Phrjnosoma bufonium meum quibus potissimum notis a P. orbiculari differat 
ibidem indicavi. (Beitrage zur Amphibienkunde. Isis XXL 1. c.). Naribus scilicet, intra canthos supraciliares in ipsa super- 
ficie rostri silis, aculeorum a labri margine ad aurem procedentium defectu, squamis gastraei carinatis, duplici demum acu- 
leorum lateralium fimbria satis superque discrepat. Neque nostram speciem cum Agama cornuta Harl. (Journal of the Acad. 
of natural scienc. of Philad. IV. p. 299, et ibid. VI. p. 14*) commutaveris, quem errorem quomodo "Waglerus meus (Icones et 
descr. amphib. Fasc. II. fol. 12.) committere potuerit, non intelligo. Cei. Gravenhorst, 1. c. p. 912., falso eundem in me 
ipsum confert errorem, quasi Agamain cornutam Harlani a Fhrynosomate orhiculari haud differre ad se scripsissem. Quod 
vero mihi nunquam in mentem venit. Quum enim Vir Celeberrimus nostrae speciei iconem, sub novo Agamae horridae 
nomine vere praeteriti anni ad me mitteret, tunc temporis et commentationem meam in Iside et iconem a Waglero 
datam ignorans, hoc solum, quod memini, ad eum perscripsi, Ag. horridam Mus. Vratislaviensis iam sex ante annos a me 
descriptam, cum Agama Douglassii Bell, Agam, cornuta Harl et tertia specie a me ipso instituta, genus peculiare, a 
Waglero aliisque scriptoribus iam adoptatum constituere, cui nomen Phrynosoma imposuerim. Rectius Waglerus (System. 
Amphib. p. 146.) Harlani speciem vix a P. bufonio meo discedere dicit. Mirum sane, quanta inter utramque speciem simili- 
tudo! Quod quum iam tunc temporis viderim, dubius haesi atque etiamnum haereo, an revera P. bufonium meum ab Agama 
cornuta specie differat. At Phrynosomatis bufonii caput fasciis tribus nigro-fuscis ornatur, quas et in Agamae cornutae 
icone, et in descriptione Cl. Harlani satis, ut videtur, accurata desidero. Deinde CI. Harlan palearis colli lateralis, multo 
quidem quam in P. orbiculari minoris, at propter spinulas statim in conspectura venientis, nullam fecit mentionem. Demum, 
quod iam olim animadverti, squamas gastraei, in P, bufonio carinatas, in icone laeves reddidit, nec carinarum in descriptione 
meminit, quas tamen alias commemorare solet. Rem igitur in suspenso relinquere cogimur. Quam vero antea de remota 
utriusque animalis patria dubitationem movi: P. bufonium scilicet a Sackio Comite e Surinamia allatum esse, Agamam cor- 
nutam contra Rupimontium (rocky-mountains) latus orientale adhabitare, eam non amplius obstare arbitror. Beati enim 
Comitis auctoritati, pro animalium, quae ex itineribus suis retulit, patria, haud multum tribuendum esse, postea didici, qui, 
quum illa animalia non ipse ibi collegerit, sed ab aliis collecta undique emerit, saepius fortasse a venditore deceptus est. 
Maior inter Phryn. orbiculare nostrum et Agamam Douglassii, speciem a Cl. Bellio nuper institutam (Transact. of 
the Linnean Society. Vol. XVI, p. 105. Tab. 10.), intercedit similitudo. Poros enim femorales mullos (20), eosque satis appa- 
rentes habet; lateralium porro aculeorum simplicem, ut videtur, seriem; squamas gastraei laeves; eundem, quantum ex icone 
colligere licet, narium situm; sed ventrem prorsus immaculatum, dorsum lutescenti- albidum, maculis piceis irregularibus, trans- 
verse ordinatis pictum ostendit. Hinc eam pluribus aliis notis a nostra specie discrepare certissime spero, quas tamen neque 
e Bellii verbis, neque ex prava eius icone eruere poteris. 
Hisce igitur diligenter perpensis quatuor nobis innotuisse species credo, easque in praesens ita distinxerim: 
§. Naribus in asserculi supraciliaris fine sitis; poris femoralibus distinctis pluribus, aculeorum 
lateralium serie simplici: 
1. P, orhiculare, m. Ventre maculato; squamis gastraei laevibus; Novae Hispaniae incola. 
2. P. Douglassii. Agama Douglassii. Bell. 1. c. Ventre immaculato; squamis gastraei laevibus. Habitat in occidentalibus 
Americae borealis regionibus; locis apertis, aridis, desertis gaudens; insectis herbisque victitans; aestate admodum agile, 
vere autumnoque tardius, frigoris impatiens, gelu nocturno in peregrinatorum cubilia intrare studet. 
§§. Naribus intra asserculos supraciliares sitis, poris femoralibus paucis magisque obsoletis: 
aculeorum lateralium fimbria duplici. 
3. P. hufonium. m. (cf, Isid. 1. c.) Squamis gastraei argute carinatis, capite fusco fasciato; incertae patriae. 
4. P. Harlanii m. Agama cornuta. Harl. 1. c. et ibid. Vol. VI. p. 14. Squamis gastraei laevibus (?), capite unicolore (?). 
Habitat in vastis campis Rupimontibus versus orientem adiacentibus. 
Omissa: p. 11. adde speciem Scincum Sloanei. Daud. sub Spondyluri genfere omissam. — p. 14. 1. 18. adde lineolam ( — ) ante G. Kulilii. — p. 16. 
1. 14. ad characteres citatos adde: Dorsi carina integerrima, nec cristata. — p. 17. I. 21. adde asteriscura ante nomen Agamae murica- 
tae, quam nondum vidi. 
Corrigenda: p. 11. in fine pro nomine Typhlines pone Typhlosaurus, ne cum eiusdem nominis genere, a 'V^^'^gle^o S. A. p. 194. constituto, quod 
vero supprimendum puto, commutetur. — p. 14. 1. 7. ab infima Dracunculi personati et p. 20. 1. 20. Heraidactyli pristiuri nomina 
immutanda erunt. Illum Dr. spilopterura, hunc H. mutilatum in Act. Acad. Caes. Leop.' Carol. 1. c. nominare serius praetuli. 
TYPIS FRATRUM UNGER. 
