( 17 ) 
gen van het gevoel aandoen. Dit is de oor-* 
zaak , waarom gloeijend yzer veel heeter ia 
als het vuur zelve; en dat het gefmolte goudj 
ongelyk heeter is als het geltnoltene lood. 
30. Om deeze eigenfchappen en uitwerkin* 
gen der hitte, volgens de thans, in de ge- 
leerde wereld, zegenpralende proef kundige 
natuurkunde , onfeilbaar te betoogen ; zo 
zullen wy nog een bewys, dat zo fraay als 
betogende is , hier bybrengen. 
31. Neemt, by voorbeeld, een dun fpéet- 
je van het hout van een noteboora of haze- 
laar ; en doorboord daar mede , van de eene 
zyde tot de andere zyde, een klein ftukje 
vleefch, een winter koninkje, een vink of 
ander klein gevogelte , het geen zo rond is 
als het zyn kan. Steld dit fpeetje tegen het 
vuur, en legt beide de ronde einde op iets 
dat zeer glad is; en het zal van zelve zo 
lang rond draayen tot dat het ftukje vleefch, 
pf het vogeltje gaar gebraden is ; het geen 
ik zelve meenigmaal tot vermaak, gedaan heb. 
Maar wat kan daar de oorzaak van zyn? im- 
mers niets anders, dan de hitte en de zwaar- 
te. De hitte dilateerd of verwyd en doet die 
zyde van het fpeetje en van het vogeltje die 
na het vuur is toegekeerd, uitdyen, waardoor 
de luchtdeelen als uitgedrukt worden en ko- 
men te vervliegen. De recht daar tegen over 
geftelde zyden minder gedilateerd of uitge- 
fpannen zynde , en dierhalven minder deelen 
verlooren hebbende, zyn by gevolg zwaar- 
der ; en die overmaat van zwaarte doet die 
Zyde nederdaalen en de ligter gewordene zy* 
II. Deel. B dc 
