ter doen ’er veel toe om de koude , het vrie- 
zen en het ys te veroorzaaken , volgens de 
proefkunde ; gelyk te zien is uit de Memo- 
rie van de Academie der Wetenfchappen te 
Parys A“. 1700; zo word, door de ontbin- 
ding van falpeter,en van het armoniac zout, 
van de vitriool, het water veel kouder, om 
dat het water zyne beweging aan die zouten 
mede deeld, en zyne warmte en vuurdeelen 
verlieft : by voorbeeld : 
47. Vuld een glaze flesje met laauw wa- 
ter j doch de hals van het flesje moet zo 
naauw zyn als het wezen Itan ; flopt het fles- 
je wel toe; en bedekt het zelve met fneeuw, 
waar onder men wat falpeter en gemeen zout 
gemengd heeft: Het laauwe water; welkers 
warmte wel haaft in die zouten zal overgaan. 
Zo wel als in de fneeuw, zal dezelve einde- 
lyk geheel komen te verliezen ; en zal des 
te eerder bevriezen na maten het minder lucht 
heeft : op die wyze kan men , zelvs in een 
Warme kamer, eerder ys bekomen als in de 
Winter. 
4S. Hier by zullen wy nog een andere proef- 
neeming voegen, die deeze proeve beveiligd: 
Mengd een halve once florentynfe Iris, twee 
oneen gerafineerde falpeter, onder kookend 
water , dat men in een aarde kan gedaan 
heeft ; fluyt die kan dan wel ter deegen toe, 
en laat ze fchielyk met een touw in het kou- 
de water van een diepe put nederdaalen, en 
dit kookende water zal binnen de drie uuren, 
in ys veranderd zyn ; gelyk ik meenigmalen 
ondervonden heb. Ook is de koude geineen- 
B s lyk 
