Capitum. . 
perdifncile eftJioc feculo. mfrn (lOc uidebi tur hominibus doflis , rtfm PflHlUi itfr 
ipfoUtcmeiinguarfi^florenams,fimiliterconqiieraciir,inha:cueiba:[lludfatismirarinon quco. 
intercidifle quarundam arborum memoriam, atrj etiam nominum , qu* authores prodidere notii 
fiam. Quis enim non communicato orbe terrarum maieliate Romani imperij, profecifle uitamputti 
comercio rerum ac focietate feftae pacis, omnia^ etiam quae occulta ance fuerant, in promifcuo ufi» 
fatSa f At hercule non reperiuntur qui noriut multa ab antiquis prodita, defidia rerum internitione 
memoriae indutSa. Huius quidem ignorantiae prtccipua uideri caufa debet linguarum mutatio, 
neq^ enim Italia iam Latine loquitur, Gothorum SC Langobardorum ut bellis «pprelTa, & coloniis 
occupata, fic uocabulis inquinata. Graecia T urcarum feruitio premitur, nec amplius Grtece fed bar 
bare loquitur, adeo ut non rerum modo, fed etiam locorum illuiirium nomina fint nouata. Quam 
obrem nemo nobis uitio dabit, fi aliquando uocabulis deflituti notia finxerimus, tum In liernacula 
lingua,tum Latina, aut Grgca,quod tamen nifi admonito letSote.ut par eft,nufquam fiet,in auium 
pifcium.ferpentium & infeflorum duntaxat hiftorijs,»: in illis quotp raro: in quadrupedibus nui^ 
quam aut rarillime. 
Hebraica uocabuIa,cumfuis interpretationibus praeceptor noder Theodorus Bibliander facra 
tum literarum in ^mnafio nodro profedbr, magnae doedrinas S^incredibilis diligenti* uir, pleracrt 
nobis iuppeditauit,Inquiliui autem &: ipfe nonnulla.cum aliunde , tum ex Arabum libris qui in re 
medica extant,8C multa animalium nomina continenqquac ex Graecis trandulerunqquamuis Grte. 
ca nomina perdepe retineant ita pleruntp detorta deprauata ut uix agnofeantur 'qualia plurima 
ex Aridotele Auicenna trandulit , ut apud Albertum legimus: quod indicium illius etiam feculi in- 
fcitia:eft,ut nondt mirum dofliflimos etiam ludteorum hodie nihil certide rerum nominibus, ut aa 
nimalium,plantarum,metallorum,uedium,indrumentorum,arc. docere pode. Certe R.Abraham 
abenEzra,qui claruit anno Salutis 1117. huiufmodi rerum nomina Hebraica prorfus obfeora eilb 
alicubi fcribit,qudd in rebus naturalibus diuerfae regiones diuerfa proferant , in ijs uet 6 qu* artes 
faciuntlonginquitastemporisplurimumimmutet. Reliquarum linguaruuocabulapartim ipfe 
ufu cognoui, Gallica enim SC Italica mediocriter intelligo , partim ex duSionattjs, partim ex amicis 
diuerfis didici, 
DE B, L ITERA, 
c A p V T fecundum docet quibus in regionibus anirnalia qustp repenatur,& quomodo fecun. 
dum illas differanoi&l fifpecies eius diuerfae reperiuntur, aut ali* quadam differenti*, ut in equis 
fecundum gretfum dC celeritatelb, Sfc.illas etiam cxplicat,Pr*cipue uerd corpus deferibit, & prima 
corporis magnitudinemtdeinde partes lingulas, fimplicCs primum, externas internas^, fol idas & Ii 
quidas, Ut funt, pellis, pili,(Kqui aceiditfis color, )ranguis,adeps,mcdulla,ofra,uen*,nerui,&r.de= 
inde compofitas a capite ad pedes, ut caput,cornua,cerebrum,oculos, aures, nafum,os, lingua, dcir. 
tes,petffus,dorfum,cor,pulmones,uentricuIum,hepar,fel,lienc,inteftina,genitalia,crura,pedes, un 
gues uel ungulas, Kc.Cquanquam cornua Si Ungues, alia quadam ex pradiiSisfimpIices cOe 
partes non ignoro.hocordinetamencollocaui propter fitum ) In quibufdamqu* ab hominibus 
aluntur, ut pecoribus, tumentis, canibusieleiSio.iis etiam notas in hoc caput inferui, 
D E c. H T E R A. 
TERTIO capite comprehenduntur naturales corporis a(Siones,qu*ucIaduit*conferu3tio3 
nem, uel fpeciei propagationem pertinent, fingulatim uero , Animantis cuiufq;. Vox, Senfus, Cia 
bus,Potus,Somnus,Somnia;Excrejpenta aliti, uefic*, genitalium, fudor, menfes, lac : Loci in qui. 
bus uerfantur,ut montes,fyfu*,paludes,frigidi,caIidi,8ic.latibula: Afliones corporis quod ad mo. 
tum Si quietcm,ingrcirus,curfus,uolatus,ferptio, natatio, cubatio : Sanitas, Si eius figna, & confer. 
uatio,pr*cipuc circa pecora, Si ea qu* abhomine aluntur animalia, (quanquam hanc tuend* feni, 
tatis partem qii* fita eft in hominis cura, ad quintum fere caput reieci, ) Libido, Coitus, Conce *us, 
Geftatio Si piagnaniium cura, Abortus, Partus, Fcetarumeura, Fottiis eius^ educatio. Aetas, Si 
cius dignotio. V it* fpatium.Morbi,eor5^ caur*,ligna,pr*cautioncs,remedia Et ex illis comunes 
primum toti corpori,iiue quod uniuerfumoccupenqut febres, pellis, uenena , fiuequdd in quaiiis 
eius parte fieri potfint , ut uulncra, ulcera, fcabies, abfcelTus : deinde particulares a ctrpite adpedes, 
Qu* ad ornatum magis quam fanitaiem pertinent, fere ad quintum caput differuntur. 
• 
DE LITERA D. 
CAPITE quarto de animi alFecHibus , moribus Si mgentfs agitur, qu* fiiiguloritm animi botia 
Sllt uirtutcs,qu*mala aut uitiafint.tum inter fc,tumergafoetusfuos,crga hominem. Sympathi* 
K antipatlii*,hoc eft naturales qusdam concordi* Si dilTenftones finguiorum, primum ad alias ani 
mantes, deinde ad res inanimatas. 
DE ErTERA E. 
GAPVTquintumeft de tifti ex an.maUbus percipiendo, extra cibum tamen ac remedia, De 
f * 
