poeta pratdiVans : Felfx, inquit, qui renim potuit cognofcere caufas. • Quid de anima loquar, de 
qua toties publice, priuaiim^ dirputaturf Ntifquam fuonmi librorum, tam aperte pliilofoplnis hit * 
fuam opinionem exponit, quam in Ilis libris, quid anima fit, unde^ in corpus recipitur. Ad Iikc VHShis K/ios 
mores illi, K uii tutum officia, quibus uirum appellamus bonum , laudc^profequimur , longe 
Itus hinc accipi poffiint, $ iiel a rhetore , quem Grteci fophiftam uocant , uel a pra-dicatore, nomiae mm, cr ma 
lam trtto Latinis auribus, Iis enim fatpenumero uita diferepata pr«ceptis,&: melius hortantur alios tmoguu 
quam ipli officio fungantur: ut interda fruftra illa uirtutis egregia laus recitatafit, prolixam eorurn 
pi Kceptio uacet, dC iaceat, cum exempla deliderentur uitac praeceptoris SC authoritas, quam quire. * 
fpicir, facilius & monetur ad uirtutem , &C ia officio tenetur. At itero in conteijplandis animalium 
moribus exempla fuppetunt omnium officiorum , & effigfes offeruntur uirtutum ftimma cum au. 
thoritate naturae omnium parentis , non fimulata: , non commentitia: , non inconftantes SC labiles' 
fed uere ingenua: atep perpetua:. Quis enim tam peruerfa natura hoffis fui generis eft , quin emen*. 
detur,8i mitigetur, cum nullum animal occidi a fui generis beftia uidea turtQiiis tam inparentes im 
pius, ne cum ciconia auis, aut meropis pietatem erga parentes intelligat, pientior efficiatur f Quis 
adeo inhumanus, illiberalis^ eft, quem offifragac benignitas in pullos aquilae non faciat benignio. 
rem cQuis tam pigcr,iners,a fegnis cft,quin excitetur ad uita: munera, cum formicarum,aat apum 
labores, atque induftriam intuetur cQuem non pudeat per metum peccare, cum non folum leonis 
animum inuitftum cogitat, fed etiam reguli auiculae , qu* cum aquila pugnat, certat^ de imperio? 
Quis principem bonum non colat at^ obferuet , cum fi rex apn in itinere aberrauerit, omnes etim 
inquirere, odoratucp fagaci perfequi.donecinuenerint.cognitum habeat geftari: etiam regem a ple= 
be.ctim uolare non,poteft,3i: fi perierit, omnes difcedere t Niinquid parum exempliad boni princi. 
pis fiue deflderium,fiue obferuantiam datur? Quis princeps non ad clemetiam facile inuitetur, cum 
reges apum armari quidem aculeo, fed eo nuquamutiintelligatfQia: fides, quis amor in canibus? 
Quanta in elephantis manfuetudofQua: in anfereuerecundia? Quantum ftudium ornatus, aepos 
liturae in pauone? Quanta opera uocis amcenae, fuauis^ in lufciniaf Quid de iuftitia apum dicam* 
quae colligunt quidem ex ijs, quibus aliquid dulcedinis inefl.fed fine ullo fruCluu detrimentoCQuid 
de caftitate elephantis, qui quam impleuerit coitu, eam rurfus non tangitf Aut columba, qua netp 
coire cum pluribus patitur, necp coniugium iam inde a primo ortu initum deferit.nift ui3ua,aut cce 
lebsCDifciplina autem SC eruditio elephanti, quem non faciat ftudiofiorem? Omnino nulla pars 
uitac humanae eft, quae non fuorum officiorum exempla commodilTime hinc accipiat. Nam, ut omit= luUtuMlUIH 
tam artes illiberales, qua: SC ipfe ingenijs animalia non parum iuuantur, ualetudinis exempla qti*. tumdm. 
fo unde commodiujpeti, quam ex animalibus poffintfLoca pro temporis conditione folentilla mu. 
tare: non plus edunt, aut bibunn quam fibi falubre fit: non diutius dormiunt, quam ratio ualetudi. 
nis poftulat.modS mouendi,quiefcendicp feruant: nouit fua qiiodcp medicamentaiuiuit ftia quodt^ 
forte contentum,?? gaudethaec late a medicis praecipiuntur. At uero exempla, in qliibus itis maior, 
quam in praeceptis eft,ab animalibus certiora praebetur. Addo utilitatem, quxin dicendi faculta- Addicendi fi, 
te ex hac animalium ratione afferri poteft. Comparationes enim, altimilationes^ illa, quas Grad ciilutem. 
parabolas uocant, quae plurimum orationem exornant, auditorem^ tenent, bine uarie, copiofe, ap. 
tiffime^ accipi poffuntiut fiue oras, fiueeomunem partiris cum alijs fermonem . eloquens, aptus, 
fuauis^ effe poffis. Poeta uero unde nam pulchrius fua illa rara 6c mira accipiat , quam ex his li. Adfu^iianf. 
bris.qui natur* arcana rimantur, eiiarrant.aperiunt? Medicus autem , quod fatetur, fe fua inde Adremmcdlu) 
ordiri, ubi philofophus definit, nufquam plenius, quam hic uiderittquod^ a Galeno medicorum pnptn-m, 
principe traditur, Ariftotelem primum anatomen , hoc eft, membrorum diftediionem fcripfifte. hic tomen. 
agnofeet: SC quod idem SC primus, SC optimus fuerit author, percipiet. Iam SC philofophi noftr* Adprimd phjia 
Statis, qui quadrifariam rerum caufam ex prima illa librorum naturalis aufcultationisinftitutionc,;?^ pari™ ile 
accipiunt quidem communfquadantrationeiled quemadmodum his natura utatur, in conftitutio= aujis, 
ne, generatione^ animalium,parum,authore Ariftotele,uident, inopia fcilicet exemplaris Ariftote 
lici quod legerepoffint.hicuidiffealiquandogaudebunqSf Phyfici,quos fe appellan', dignius deca 
tero profitebuntur.Rationes enim ideo qusrimus uniuerfales, ut demum res particulares, SC fe*li= 
les teneamus. Accedit ad hsc uoluptas, qua iuuari, ac perfici quamuis adlionem Ai iftoteles ait, yokphUi 
quam in contemplandis rebus naturs aiiidiflime capimus. Nam fi pieftor nos uehementer oblecftat, 
cum animal feite pinxerit ; quanto uehementius natura ipfa afficiet uoluptate, cum eius tam multa 
8? uaria animalia, mira membrorum conuenientia.inaudlta^ moderatione 8? elegantia fadracerna 
musfGum hos legimus libros,c5templamurprofed6 quam uarius.ac pulcherrimus frutSUshorum 
librorum,?? utilitas amplior, qUam utuerbis exprimi poffit, Hsc Theodorus Gaza. 
e 4 
