50 De Qjaadrupcdibus 
locis uir/dtbas 5 C aquofistamant enim pafcna locorum irriguorum. Qiiamiiis butyrum, ut audio,cOa 
lore faporecBprzfiantius fit ex pafcuis ficcioribus.quam paluIlribus.Si regionis ratio patitur,nuUu3 
melior cibus eft quam uiride pabulum. V bi ucro dccti.eo ordine minifiretirr,quo pabuli copia Si. 
borum coget accefflo. Maritima aprica hyberna hoc armentum dcfydcrat , quia melius Irutetis ec 
bis herba imernafcente iaiuratur: atftate in opaciffimis nemorum commonde pafcetiir , ubi uirgulta 
a: frons multa; SC in montium altis frondofisqj magis quam planis pafcuis. Nam melius nemoribus 
herbidis Si frutetis Si caredlis, quam lapidofis locis duramur ungulae. Nec fluuios riuost^ely- 
derant quam lacus manu fadosiquoniam fltiuialis aqua,qu:e fere frigidior eft, parium abigit, K coe= 
leftis iucundior eft, Columella. Qiiamuis circa fluuios redie propter amoena loca pafcantur; toemra 
tamen aquis tepidioribus adiuuatur , unde magts utilius habentur , ubi pluuialis aqua tepentes tor- i» 
mat lacunas, Palladius. Omnis extremi* frigoris toleramior equino armento uacca eft , ideo^ tacile 
fub dio hybernat. Boues autem rctfie pafcendi non una ratio eft_ ; nam fi ubertas regionis uiride pa- 
bulum fumminiftrat,nemo dubitat, quin id genus cibi cateris praponendum finqiiod tamen niliri 
EUis,aut rofeidis locis non contingiilitatp in ijs ipCs uel maximum commodum eft,quod fufficit una 
opera duobus iugis, qua eodem die alterna temporo uice uel arant, uel pafcuntur: ficcioribus agris 
ad prafepia boues alendi funt, quibus pro conditione regionum cibi prabentur, Columella. Boues 
fit fruge fit herba uefcuntur: pinguelcunt ijs, qua flatum cient, ut eruo, fit fabafrefa, ait^ etiam ipfa 
fabarum herba. Et feniores.fi cufe iheifa fpiritum adigas, deinde prabeas pabulum,pingues facies. 
Ad hac hordeo uel integro,uel pinfito. Si i gluma feparato pinguefeunt, fit dulcibus,ut ficu, fit paf= 
fatuino etiam fit frondibus ulmilfed pracipue fole,fit lotione calida aqua, Ariftot, 10 
^Cytifum in agro efle quam plurimum maxime refert, quod bubus fit omni generi jiectidum uti 
linimus eft, quod ex eo cito pinguefeit, fit latSis plurimn prabet ouibus: tum etiam quod otfto men. 
fibus uiridieo pabulo uti,fit poftea arido poffis: praterea in quolibet agro, quamuis macerrimo cele 
riter comprehendit: omnem iniuriam fine noxa patitur. Satio autem cytifi uel autumno circa idus 
OtSob. uel uerc fieri poteft. Cum terram bene fiibegeris, areolas facito, ibi^ uelut ocymi femen cy- 
tifi autumno ferito. Plantas deinde uere difponito, ita ut inter fe quoquouerfus quatuor pedum fpa 
tia diftent.Si femen non habueris,cacuminacytiforum uere deponito,a: ftercoratam terram circum 
aggerato. Si pluuia non incelTerit, rigato quindecim proximis diebus fimulat® notiam frondem age 
re cCEperit,farrito,fit poft triennium deinde cadito Si pecori prabeto. Equo abunde eft uiridis pon- 
do XV. bubus pondo uicena,cateris^ pecoribus pro portione uirium, PoieftetiamanteSeptcm- je 
brem fatis commode ramis cytifus feri, quoniam facile comprehendit, fit iniuriam fuftinet. Aridum fi 
dabis,parcius prabeto,quonia uires maiores habet, priusfe aquamacerato,fif exemptum paleis per- 
mifccto.cytifum cum aridum facere uoles , circa menfem Septembrem, ubi femen eius grandefeere 
incipiet,cadito,pauciscp horis, dum flaccefeat, infole habeto; deinde in umbra exficcato, fit ita con- 
dito, Columella.Serendain tenuiore terra qua non multo indigent fucco,ut cytifus fit cicer, Plinius. 
f^Qiiontam uero tam falutarem non omni folum pecudum generi, fed etiam homini fruticem, fit 
non medicis modo, fed poetis quocp Gracis Latiniscp celebratum, quinam hodie fit ubi eflet, nemo 
adhuc ex eruditis,quorum ego feripta legerim, nos docuit: comodum hinc digreffus ea dere ftudio. 
fis candide quod habeo communicabo : recitabo autem primum aliorum opiniones, Primum igitur 
Marcellus Vergilius (qui Florentia in Italia uixit) in commentarijs fuis in Diofcoridem,cytifum ho= 49 
die in Italia nufquam apparere, fit in antiquum ac natale fibi folum rcuerfum , non paruum anuqua 
amantibus defiderium fuireliquifleiaut fi fit,incognitum fine honore iacere conquerittir.Poft hunc 
loan.Ruellius Gallus cyttfum hodie in fegetibus pracipue hordeaceis inucniri feribit, fruticem albi 
cantem,cui omnes cx deferiptione Diofeoridis nota conueniani;Sed alio in loco hunc cylifum fu- 
um meliloto tam fimilem facit, ut difficillime difcernatur:difiinguit autem hocmodo , Cytifi (inquit) 
folia digitis friata fubolent erucam,melilotus magis crocO iucundo feqiiitur odore . Guftus quo^ dl 
ferime facile prodef.nantj cytifus manfu cicerrefipii. Hieronymus Tragus Germanus trifolium pra 
tenfemaius,afpcriusc]3,folijsdurioribus,oblongis,fit mucronatistin Italia nonnulli trifolium lunatu 
uocanOpro cytifo accipit.Pofiremo Penus Andreas Matihgolus Senenfls,in Italicis fuis ad Diofeoti 
Am commentartjs,fic fcribit.tit nos tranftulimusiCytifus hoc tempore copiofiflimus per omnem Ita yo 
liam prouenitjDiofcoridis ac Plinij deferiptionibus undiquatp refpondens. Sunt qui uernacula liti 
gua trifolium caballinum uocant,alt) nibolum. Ramos primum cubitales producit , ac fepe maio- 
res,qui folijs ueri nifoltj ueftiuntur,cum cofta e medio fatis prominente. Frondes eius albicant, SC 
C manu fricentur,acrem ceu eructe odorem fpirantifi mandas ciceris recentis guftum repryfentat. 
Flores mufeofi racemafim hatrenqalias flaui , alias candidi. Hu notae cy tifum adeo exprimunt , ut 
quin ipfiflimus fit negare pi^t nemo. Caballinum autem trifolium uocat , cd quod plurimum eius 
pabulo deletSentur equi,qui liberi yftate paicuntunid quod fententite noftry confirmandae accedit: 
namfut Plinius inquitlcytifus equis tam gratus eft,ut pra; eo hordeum negligant.Fuchfius Si Mo» 
nachi qui commentarios in;Mefucn ediderunt, cum hanc ftirpcmuerumcytifrimeffencfcirentjtr i. 
folij odorati fpeciem fecerunqHatSenus Pet. Matthpolus . Praeter illos qui noftra tempcftate ullam 
cytifi mentionem faciat,reperio neminem.Eft autem communis hic Ruellij, Tragi Si Matthatoli er. 
tor, quod cy tifum arborefeete non animaduertermiqid^ non modo proceritate, fed materia qtiocp 
ligtioU 
