Bos & Vacca C. Lib. I. 59 
«Se macerato raliuatiir.Melius etiam in hos ufus Altinae uacc3cprobantijr,quas eius regionis ineo, 
lae ceuas appellant: eae fimt humilis ftaturae,Iadis abundantes, propter quod remotis earum fcetibus 
generofum pecus alienis educatur uberibustuel fi hoc praefidium non adeft,faba frefa, SC uinumrc’ 
( 3 e tolerat, id^prateipue in magnis gregibus fieri oportet, Columella. Boues foetae pinguefeunt d3 
gerunt uterum,edunt^amplius,ut etiam aliae quadrupedes, Boues circa Toronam,paucrs'an;c par 
tum diebus,la<Sc carentireliquo tempore liabent^erpetuo. Ventrem ferunt decem menfes , Varro. 
Pariuntmenfedecimo;quicquidantegenitum,inutile eft,&i non tiitale.Suntauthores, ipfocompli 
te decimum menfem die,parerc,Plinius.Quandiu uiuunt SC coire folent parere, Parium fingu. 
Ios,geminos raro, Ariftot. Ferunt uterum mefes nouem,decimo pariunt.Sunt qui decem totos nien 
IO fes,exceptis paucis dicbus,afFirment,Quod autem In lucem praecurrerit haec temj 5 bra,id abortiuum 
£ft,uitale^minime,etiamfi paulo maturauerit partum: praemolli namp , imperfeiSa^ ungula pro^ 
dit,Ariftot. Mas tibiiuuencam fuperuenit, certis fignis comprehendere licet, quem kxum genera- 
uerit,quoniamfi parte dextra defiliuit,marem feminafle manifeftum eft:fi lxua,fa:minam;id tamen 
uerum effe non aliter apparet quam ubi poil unum coitum forda non admittit taurum : quod &ip= 
fumraro accidit.Nam qtiamuis plena foetu no expletur libidine, adeo ultra naturae terminos etiam 
in pecudibus plurimum pollent blanda: uoluptatis illecebrae,Cclumella, Varto,a: Africanus. C:e= 
terum fi defyderes utid quod orietur fit mafculus,quo tempore coeundum cft,uineulo findirum te 
flem excipito.Sin autem fcEmina,dextrum fimiliter deligato. At nsnulli id ipfum naturaliter faciSt: 
qui quidem fi mafculum nafei uolunt,fpirante Borea eongrefiiis praparant: fin contra, fceminam," 
io exiftente Auftrino, Africanus. Aprili menfe uituli naici folenqquorum matres abundantia pa= 
buli iuuentur,utiufficerepofiint tributo laboris,&:ladis.lpfis autem uitulis tolium molitum^mi 
lium cum la(Semifceatur,faluiatimorepraebendum,Palladius.Cum parere cceperint, fecundum lla 
bula pabulum feruari oportet integrum.quod egredientes dcguftare pollint , fallidiofae enim fiunt, 
Varro.Vaccs per tefiatemfotcundiorespluuiofaminllarehyemem indicat. Alias, Cum uaccxplii 
les grauidx funt, 81 facile initum patiuntur,nimirum pro figno hyemis SC imbrium id accipitur, Ari 
fiot.Neij enim fieri poflet,ut Alberto placet,animal ficcum foecudo Sf genitali humore abundare, 
nifi iam a cotlelli influxu liellarum.qua: annum regiit, humor in eis commoueretur.Tolcrat frigus 
hoc armenti genus,et potefl facile hybernare fub dio:prouidendum tamen quo recipiunt fefrigidus 
locus ne fit: algor enim eas & fames macrefeere cogit,Calore igitur fub dio, frigoribus intra teeSum 
jo manere oportet.Sed laxo fpatio confepta facienda fttnt,ne in anguflijs ilent,aut feriantur, aut con. 
currant, & ut inualida fortioris idlus effugiat,nec iniuria fiat grauidarum,8C conceptum altera alte- 
rius elidat. Propter tabanos etiam 8f belliolas quafdam minutas,aliqui folent includere leptis ne c 5 
citentur.OtSo pedes ad fpatium ftandi fingulis boum paribus abundant, SC in porredione quinde. 
cim.Stabula equorum uel boum meridianas plagas refpiciant.non tamen egeant feptentrionis lu. 
minibus,qua:perhyemcm claufanihil noceant,per teflatem patefada refrigerent. Optimafimt fa. 
xo aut glarea(glareis)flrata,nonincommoda tamen etiam fabulofa:(arenis ilrata)illa, quod imbres 
refpuant:hac,quod celeriter forbeant tranfmittant^:Sed utraij deuexa fint ( propter ungulas ani. 
malitim ab omni humore fufpenfajut humorem effundant,fpeclent^ ad meridiem, ut facile ficcen. 
tur,8f frigidis uentis non fint obnoxia(uel, propter flatttsglacialcs,quibus aliquis refiliere debet ob 
40 iedus,) 3 ubilerni oportet frondem aliudue quidin cubilia, quo mollius conquiefcat.Boues nitidio. 
res fient,fi focum proxime habeant, SC ignis lumen intendant, Praefepium oportet extrtidura efli 
diligenter.ne quid pabuli inter pedes animalium pereat. Bubilia bona bene^ a:dificata,bOnas pra:- 
fepes,falifcas habeat clatratas.Clatros inter fe oportet pede diilare.Si ita feceris, pabulum boues no 
eijcient,Cato,In incendijs fi fimi aliquid egeratur e ilabulis,facilius extrahi , nec recurrere oues bo. 
iies^fertur,Plinius.Hyberns ilabulationi boum prarpatandafunt ilramenta , qua: menfe Augu. 
fto inna dies triginta friblattcmeffisprarcifa, in aceruumextrui debent.horumdefrdio cum pecori, 
tum agro ell utilis : liberantur* arua fentibus , qui alliuo tempore per caniculae ortum recifi,plcra(p 
radicitus intcreunt,8f ftramentis pecoris fubiedi plurimum flercoris efficiunt. Haec cum ita curatie 
rimus,tum SC omne genus pabuli praeparabimus, dabimus^ operam,ne pctuiria cibi macrefeat pe- 
jo cus. Leuis autem cura pafcui efltnam ut lattior herba confurgat, fere ultimo tempore aiilatis inceti? 
ditiir: ea res SC teneriora pabula recreat, SC fentibus uflis fruticem furredurum in altitudinem com 
pefcit.Ipfi's tiero corporibus affert falubritatcm,iuxta confeptum faxis SC canalibus fal fuperied-us, 
ad quem faturj pabulo libenter recurrunt,citm pallorali figno quali receptui canitur:nam id qtio^ 
femper crepufciilo fieri debequt ad fonum buccinae pecus,ii quod in fyluis fubflitcrit, fepta repete, 
re confuefeatifie enim recognofci grex poteriqnumerus^ cenferi,fi ueluti ex militari diiciplina in« 
traflabiilarij cafiramanfcrint,Coltimella, ■ 
^De boum fanitate tuenda complura funt , qua: exferipta ex Magonis libris , armentarius fiiui 
crebro ut legeret M. Varro curabat. Laborant armenta uehementiiis pruina folicitata quam hiue. 
Qiiocunq; autem tempore,fed maxime tcllate,fi boues concitentur ad curfum,aut alnus eorum ad 
60 perniciem foluitur, autfcbricutecommouentiir.Natura enim pigrum animal bos,£fe labori potius 
quamuelocitati accommodum,uehcmcnterlEeditur fi ad opus cogatur inluetum.Cdliim, SC V ege. 
tiiis. Plantae oliuarum primo futculari debent, ita ut (implex fiylus alritudiiiem maximi ferobisi 
d a. 
