BoscS*: Vacca C. Lib. I. 45 
ftfangulantis referentes, &: in quattior agrorum angulis sttp in medio c9lIocant.Suntquidelineata; ' 
eo modo tcftam in arca tantum media, ut hanc amoliantur perniciem, iubeat obrui. Democritus af- 
firmat orobanchen herba confcftimabigi,fi mulier quat in menftruisefijfolutis crinibus Si nudo 
corpore, gallum in manibus tencns;arcam circumeat.Ita ualidiora coalefcere legumina teftantur 
qui hac fuperftitione funt imbutiiquippe cum herba gallinaceum uerens gallum delitefcat , Hac 
Ruellius.Apparetautem nonrecSe cognita ei orobanchenfuilfe, cum leguminibus eam obuolui 
fuisffi ea brachtjs amplexari, Plinium SC Theophraftu fecutus,fcribat: quod aut falfum eft, aut alia 
Diofcoridis,alia Theophrafti orobanche' fuerit, quod mihi uerifimile non fit- fere enim una unius rei 
eadem ubiffi noxa eft.ldem Ruellius libro i.cap, S.orobanchj folia pinguia tribuincumDiofeoridej 
jo eam fine fofijs faciaufed excufari poteft quod omnino breuillimacaUli^ haretia & alternis digefta 
liabeaqut nulla uideri poflint nifi quis de proximo intueaturjquod autem in fummo caule folia ali. 
quot ei conferd-a fint,ut Marcellus tellatur,nufquam uidi.Hoc infuper obferuaui guftu fubdulcem 
eire,ut non fit mirum in cibis recipi folitamtfloribus fuauitcr odoratis,cauis, oblongis, in cacumine 
ipicatim harentibus,ficut in cynoibrchheundem radici thyrfo ac floribus colore elfe eluteo candi- 
dum.radicem craflam, nodofam, plurimis capillatam fibris. Cyprios thyrfinen appellafle fuipicor, 
quod tota fere ihyrfiis fit,id eft fcapus plane redus. Ab imperitis quibuidam falfo hypocifthidis no» 
mine appellatam olimaudirememini.Qiiipiduram eius defiderat, in Germanico de plantis libro 
HieronymiTragireperiet.inter fatyria(utuocai) nono loco: in que mireris cur flores ei neget, cum 
cofdem imago adieda depidos exhibeat:Nafcinir(inquii)in humidis di umbrofis fyluis mefe Maio, 
■ ao caule pingui fatyrio fimili,color€ligni aut fungorum in fyluis naicentium, radice multis intricata ff 
bris,ut in Phu & elleboro nigro; V itium omnino inter herbas jUt apparecHaec Tragus. ^Aconi. 
to nullum pecus, nullum animal pafeitur: etfi frudum Si folium nil nocere pracdicenquim mortife 
tam in radice tantum haberi. Boues,oues,ium.enta,omnem« quadrupedem necaqimpofita uerens 
dis fojminei fexus radice,folio quidem intra eundem diem, Ruellius, Ego in motibus circa ipfa uac 
'carum ftabula Sd tuguria paftorum magnam fiepe coerulei praecipue aconiti copiam uidfinam cum 
a bubus non attingatur, copiofiflimum prouenit. Quemadmodum Si alia quadam herba mire fre, 
quens circa eadem uireqqua fimiliter boues abftinenr, bonam uel boitc Germanice uocat, cubitali 
aut altiore caule,eredo: foltjs incanis lapathi quodammodo ( fi bene memini ) figura, floribus luteis, 
odora tis,fed parum grato odore,calendulae fimilibus.minoribus tamen & anguftioribus in capituli 
jo circuitu folijs. Herbam lixiuio inijciunt.ut flauo colore id commendet : Hanc caltham alpinam uo. 
care licebit,donec alius aliud nomen adferat. Eft di alia qua boues abhorrent, amplexicaulis, an. 
nua,conuoluolo fimilis natura folijs^, qua eriam proxime ad paganicum frumenta hederj foltjs fit 
pra deferiptum accedlint, acutiora tantum nigriora^ funt : cuius Si femen refert figura triangula, 
fedminus eo ac nigrius eft:Hinc quotp lingua uernaculafcjtwttr^ wmben,id eft tiolucrum nigrum 
appellaturiab alijs fpin,ed quod coliculis fuis tanquam filis tenuibus proxima quam intricet. Si ir= 
retita in folum deprimat . Radix palmi longitudinem non excedit, fimplex,rotBda, Luxuria omnis 
in coliculos abit, quibus color fpadiceus,genicula ut in polygono. Flores plurimi, albi, exigui, in. 
odori,infipidi.Nafcitur cum alibfitum inter cannabin.eamcp inuadit, Hanc Hieronymus Tragus 
fibro i.cap.jporobanchen propter fimile maleficium effe fufpicatur, non affirmat tamen cum defert 
40 ptio ueterum longe diflideat.Poftrcmo quadam blrtffcnGermanis ditfta.ut audio(perfonatam efle 
conijcio)folijslatis,cumroremadidaa bubus depafeitur, inflat eas adeo, ut aliquando rumpantur, 
nifi curfu agitati incalefcant,& per aluum reijciant. In Burgundia frequentius hoc malum euenire 
aiunqquod maior eitis herba illic copia fit. Cum rore non madet, obefle negant, K appeti alioqut 
ab ipfis, ^ Conuenit huic loco etiam machina defcriptio.quaquam communis omnium maiorum 
quadrupcdum,qua claufa iumehta boues^ curentur. Machina igitur(inquit Columella) fabrican, 
da eft,ut Si propior tutus^ actelfus ad pecudem medentibus fit,nec in ipfa curandne quadrupes re 
lutftando remedia refpuat. Eft autem talis machina forma:Roboreis axibusCafTibusJcompingitur fo 
lum.quod habet in longitudinem pedes nouem, & in latitudinem pars prior dupondium femiflem 
(pedes duos femis, V egetius)pars pofterior quatitor pedes. Huic folo feptanum pedum ftipites i£ 
■JO (fti ab uuoqj latere quaterni applicantur: tj autem quatitor angulis affixi funt, omnes^ tranfuerfis 
fex temonibus quafi uacerra inter fe ligantur,ita uta pofteriore parte,quf latior eft.uelut in caueam 
quadrupes pofiit induci,nec exire ah'a parte prohibentibus aduerfis axiculis:primis autem duobus 
ftatuminibtts imponitur firmttmiugum ( tranfuerfiim tigillum ad modum iugi, ad quod equorum 
capita uel boum cornua religantur, Vegetius)ad quod iumenta capiftrantur,uel boum cornua reli- 
gantur:ubi poffunt etiam numelli fabricari, ut inferto capite defeendentibus per foramina regulis 
ceruix teneatttr.-caeterum corpus laqueatum, 8f diftentum temonibus <!bligatur,fic^ immotum arri 
-malmedentis arbitrio eft expolitum. Hschadfenus. 
^Deinceps de morbis fingillatim dicemiis,gcneralibus primum Si contagiofis.poftea reliquis. 
Morbus qui appellatur malis ( de quo etiam in Afino iam diximus ) diucrfo genere palfionum emi. 
'60 grans, equini generis perplures contagione confumit, boues quocp idem interficit, fed a diuerfis di. 
iierfo nomine uocatur.Si quando bouem tcntaueriqiftis ^nofeitur fignis: Erit bos pilo horridus 8£ 
triftisjftupentibus oculis, ceruice deie(fta,faliuis alfiduepcr os fluentibus, ineelTus pigrior, fpina w 
