54 DeQindrupcdibus 
herba feorfiw tanquam ab afplcno diuerfa meminit. Qiiamobrem nouatn Pr, Maffarij oJriniMe ne 
nua® probauetim, quiin comentartjs fuis in nonu Plintj ad herbas digreffiis, du hemionotl 1 heo. 
chrSi ab afplcno fiUefcolopendrioDiofcoridisdiuerfam elTe contmdit. Theophrafti uerba.non 
Graca,fed ex translanone Theodori fuis confirmandis adducinubi Theodorus hemionon radice nu 
merofa8ftenul conflare tranftulit, cum Gracus codex imprcirusfi{«sat^«!,ideftradices tenues io 
Ium commemoret, non etiam numerofas.Deinde Oiofcoridis uerba.cum ait afpleno muto elTe tolia 
ab una radice, siilwra emi ims fit«s ftxii*'*.lrac torquet ut fimplicem 8 C iingularcni radicem aiple- 
no a Diofcoride tribui exiftimet, cum Diofcorides non id fentiatfed ab, una radice, id efl uno radicis 
fummoprincipiocquodinplaerifm plantis unum & fingulare repetitur, licet inferiora mdiuerfasa» 
beant partes;plui«ftatimenafcifolia,qUod 8 (:infilicefffiminafieriuidemus,Scdhemiomos,inquit, la 
quam modo citherach receniiores appdlant,ut re» ipfa monftrat,^ radice efl nigra, numerofa, tenui, 
ut capillamenti fpeciem referattafpleno ucroCquat inotnnibus fere cum hemionio prattraquam ini_a' 
dice conuenit)Iimofa,cauernofa,licut filicis,candida,hirfuta ( quae omnia Plinius ei tribuit ) itaif di. 
uerfam eife necefle efl. Addimus etiam (inquit) quod Diofcorides ipfe myofotida radicem unatndi= 
citi craflitudinis multis capillamentis fibratam habentem, in totum fcolopendrio comparauerit. Hf c 
duo poftrema MalTarij argumenta non difficile eftrefellereinam quod colore attinet,uariartt ahquan 
do authores,&: colores ipii pro natalibus ac aetate uariant: K cum fuperficics tantum unius coloris, 
interior uero pars tota alterius cft,nil mirum fi difrideantauthores,praelertim cumfatpecontingatra 
dices non receter effbflas.fed purgatas intueri. Poftremo quod hcmionon tenues radices habere Icri 
bitTheophraftus,decapilIamentis quibus fibrata efl accipi poteft, praefertimeumeaetam numerofac lo 
fint,ut maior flue una fiue plures.ijs inuoluta occultemr , Obtinuimus igitur nifi fallor hemionon 
Theophrafli non elTc aliam quam Diofcoridisafplenon.Hcmionitin uero Diofeoridis aliam quam 
hemioWeire,iyiairariusrede fatetur, fn Theodori translatione hoc etiam mihi dif^licei, quod he. 
mionon montanas planicies amare conucriit. In Graeco legimus of ara w mijjoa»/!», id efl loca 
montana & laxoia: neq^ em'm ut plana flntrequiritur. Adeo difficile efl hominem in rebus iplis non 
exercita tum,utcun(j linguarum peritia polleat, boni interpretis officio fatisfacere. Sic proxime ante 
citatum locrqcratei reddidit pro cratatogoni, idffi lini modo ruffum nafeitin Gr wo efl tfvniu Ji 
Sxrme hmi/ vn^my, hoc efl melampyro herbae fimile nafciwr. Catterum quomodo accipiendum fit lii 
natum hemionitidis folium,non facile dixerim ; intelligi enim poteft uel folio ad totum latus alteru» 
trumin dimidiatum circulum contratSotuelqualatiffimum cftfohum circa primum a pede ortum, 
Ut in aro confpicitur Si anaxyridc ob eandem figuram fic dieflo rumicis gencre,cminentibus utrinip 
eanquam cornibus. Alio modo lunata funt dracunculi maioris folia, ratione caulis cui haerent incur- 
uati. Linguam ceruinam uulgo ditffam quamuis aliquado hemionitin elTe crejlidi, (enafeentia enim 
primum folia lunata funOnunc phyllitin potius clfe perfuafus fum), partim dotSiflimorum hominum 
Buricij Cordi,Pctt-i Matthacoli, & Franc. Maflartj fententiam fecunisC quanquam Leonicenus, Ma= 
nardus,Ruellius 8 (Fuchfius aliter fentiat)partim uerbis Galeni commotus, qui phyllitidi acerbitate, 
ideft,uehementcmaflri<fi:ioncm tribuit, ut opuma ratione diarrhoea dyfenteria eius potu iuuen. 
tur : hemionitidi uero, quam nulli hodie cognitam puto, aftritSionem una cum amariuidine, ideo^ 
cum aceto potam fplenicis prodefie . Atqui in lingua ceruina noftra amaritudinis nihil percipimus, 
Qiiamobrem non fubfcribam Hieronymo Trago phyllitin Khemioninn unam SC eandem herbam 40 
a Diofcoride pro diuerfis deferiptas affer enti,eam^ linguam ceruinamnoftram elfe . Idem cum ge- 
nus quoddam montanae filicis polypodio fimile longioribus folijs SC acutioribus , ac pluribus circa 
unam radicemcquae forte altera lonchitis Diofeoridis fuerit) ucrum fcolopendrion efle afieruilTet, 
mox ceterae etiam Italis diiSum,herba longe diuerfam fimiliter fcolopendrion tierum facit. Matdijo 
Ius feribit fea quibufdamrei herbariae peritis Sil fide dignis hominibus accepilfe, hemionitin ueram 
abunde prouenire in agro Romano, unde ipfi erutam in hortis plantaucrint, Hemionitidi con. 
numeranda uidetur filicula illa quam Hieronymus Tragus defcribft libro 1, ca. 184. rara inuentu, 
in fyluis aliquando inter faxa prominet,radice capillata, ex qua plurimi iunci fetarum inftar tenues 
cnafcuntur.trientales fere, finguli fingula folia in cacumine erigunt, angufta, breuia. Si ab altera 
^.rarte friabili quodantpuluere,ut filicum genus folet, obfita : horum quaedam modice lunata funt, yo 
alia corniculorum inftar finduntur, ^Obijeiet aIiquis,Ciuid haec ad boum remediatRefpondco. 
Quoniam ueronicam uulgo ditffam , celeberrimi in medicandis bubus experimenti herbam , non- 
nulli ueterum Teucrion efle credunt , Si Plinius Teucrion a Diofeoridis hemionitidenon fatis di* 
ftinguit, Si alij hemionitin cum phyllitide et fcolopendrio uel alpleno confundunt, de omnibus una 
eade^ opera dicendi occafione me natffu exiftimaire,prsfertim cum omnes ad animalia qugda per 
tinerent. Proinde quae hic de fcolopendrio herba attulimus,in fcolopendra infetffo non repetentur: 
ne^ in mulo, quae de hemiono SC hemionitideme^ in ceruo,quae de lingua ceruina. Adde quod af« 
plenos ad animalium omnium, non fuum| 8 f pecorum duntaxat lienem atgrum,Him habet maxima 
bubulo etiam pecori proculdubio profuturam. Sedredeo ad ueronicamnoftram ctTeucrion.lnlta 
lia quidam circa Tridentum abrotono etiam ueronicae nomen attribuunt , Sednoftratueronicaea 60 
uetoniese (altj per u,altj per b fcribuntlLatini per t fimplex,Grsci per duplex)quadam fimilitudine 
nomenfatffumfulpiconneq^enimunafolumiietonicaeft, quae uulgo apud omnes fere gentes no- 
men 
