Bos&Vacca D. E. Lib. I. 6i 
fur.infra dicemus. Boucs caliimolfatflantcs/e^tambcntcs contra pilum, tempcfiatem prafasi, 
untjf Imius. buIias boues numerandi fcientiam tenere Ctefias Gnidius fcribit.NsSufis regi flngii 
ia quotldiii emtum cados ad irrigandos hortos hauriunt . Qiiem quidem laborem , fiue quod fit cis 
certus a cohftitUtus.flue etiam quia diu multum^ in eo fe exercuerint, promptilTime obeunt; Nul- 
lam enim earum ad opiis remollefcere uideres.necp ad alterum fupra quam diximus cadum exhau» 
tiendum,necuerberibus,necblanditijs inducere' poires,Aelianus,Plutarchus etiam in libro terre- 
ftriane an aquatica animalia plus fapiant,;idem feribit in hac uerbaiBoues Siifis hortos regios uer, 
fatili machina SC modiolis hauftorljs numero certis riganqcentenos modiolos in dies fingufijs fingu 
li boum ducuntE natura etiam bouis eft,cum ex feritate ad manfUetudinem tradudlus efl ut ad pa 
10 rendum facilis fit.Enimuero ad feretrum portandum fub iugum milTus quietus manet,fiue uelis e. 
umCredio capite quielcere,liue ad terram inclinato abtjci,tum inceruice Se dorlb puerum puellain- 
uegeRari patitur. Equidem ipfe uidi, qui fupra nihil fe commonentes tauros faltarent. Itembbues 
inliimti fefe in theatris mclinanqSi erigunt.ee motus uel homini ipfi difficiles faltant,AeIianus,Bo 
liem licet manliietir , no facile tame illius quifibillimulos admoiietobliuiocapinatiniuria animo ac 
memoria uel longiffimointeruallocott'nens,pcKnaspromaIeficiofibiillatofumit.Namcaeft fub iu 
gum miirus,Ioris^ confiriiSus, quodammodo fimilis efl hominiin uinciila conie<So,Se fe quide tra. 
hi quo impellitur,acqiuefcit,y t uero follitus eft,ali^ ad bubulco uerfus pedem fuumlaxans,aliad 
illius membrum contriuitalias fepein cornua incitatus, incurfuilluminterfecit: Cum tam en in ca 
■'‘leros fubito manfuetus exiftat,ac quietus in Habilium ingrediacnei^ enim ferus in eos exiflit , qui 
10 iram fibinonmouent, Aelian,Boues Se pafcunt per focictates at^ confuetudinesiSe flunus abena» 
rit, reliqui fequunturiquapropter boari) nifiprameherint, totum armenmm requirant, necelfeeft, 
Arifioteles.Eximiaboum aratorum in focios pietas animaduerfa eli;nam alter alterum, quoctim a’ 
rare confueuit.il forte derit,requirlt. Se frequente mugitu defyderium teflatur, (Quanto foetus fu. 
os amore profequantur uacca Oppianus his uerfibus pfaidicauit. 
. mTtsiSfSK «mnik 
Kiimmi/, KOTSS o-i/raAyi/rao-i Rubram ueftem non ferunt qui ad bcues accedunt ne 
que fplendidam qui ad elephantos, quod eiufmodi colore eas beflias conflet etFerari,GylliHs, Apud 
nos cum exaefla hyeme uaccac primum in pafcua emittuntur, quteuis proximam cornibus adoritur; 
quK tum uidla fuerit, totam deinceps arflatem alteri cedit. Sunt qui allium cum fale uaccis fuis prii 
3 ° mum emittendis in cibo pra:beant,ut reliquar omnes propter odorem eas auerfenturtfed minus pia. 
cidarinde fieri exiftimantur.Sunt qui nefeio an allium an aliud quidpiam bubus edendum ingerat, 
ut a csteris nitentur, & ipfi herbis abunde fruantur. Boues lupus inuadiqalitur enim carne , Ari’ 
ftoteles. Sibos ferus fiine laneo ligetur,manfuefcet,Ra(is, Bti tmif olrtrw <niirnas «««i«'it;hoc efl 
bos grauitatem quandam SC limplicitatem uultu ac moribus prae fe fert, Adamantitts. Ariftotelcs 
in phyfiognomonicis illos quibus facies carnofa eft,remiiri&: negligentis animi efle coijcic quibus 
magna.ignauos feu tardostquibus oculi magni,fimiliter;quibus admodum caui, mites : Si illos etia 
ignauos, quibus frons magna fifpoftremd querulos & indignabudos, quibus uox primum gratiis* 
in fine acuta fuericquod eadem omnia in bubus fimiliter fe habeant. 
E. 
40 Multiplicem ex bubus utilitatem capi Philes poeta recentior iflis uerfibus complexus dh 
Km yidiX OTIS, ypxpiiZxs igxia, Mtric stAiilTOj/ Jtpit (ts Ai^^ai e|o!j,8. 
Hoc eft,Boum ufus extenditur ad ucduram.agri culturam , lac Si opera latflaria , deni^ ad apum' 
reftaurandam fobolem. Quid, inquit Cicero , de bobus loquarc" quorum ipla terga decorant non 
elTe ad onus accipiendum figurataiceruices autem natat ad iugum,tiim uires humerorum &latitu. 
dines ad aratra extrahenda, quibus quiS terrae fubigerentur fiflione glebaru, ab illo aureo genere, 
ut poetae loquuntur, uis nulla unquam afferebatur. Ferrea tum proles exorta repente efl, Aufa^ 
funeftum prima fabricarier enfem, Etgttftaremaniiuiniflum domimm^iuuencum. Tanta puta 
batiir utilitas percipi ex bobus,ut eorum iiifceribus iiefci fceliis Haberetur. • ^ 
Jo ^Curandum efl omnibus annis in hoc sque atep in reliquis gregibus pecoris, ut deledlus habea 
turmam & enixte Si uetuftae,quaegignei e defierunt.fummouendat friiit, & iiti^ taurac,qua locum 
foecundarum occupanqablegandie, uel aratro domandae , quoniam laboris , Si operis non minus 
quamitiuenci propter uteri fterilitatem patientes funqColumella. Iiiuencus caftratiis aptior fit iu* 
go. Si manfuetior traiflabilior^. Si laboris focium mirifice diligit, ut fupra diximus. Boum tiulgarl 
um quidamfunt maiores, quoru ufus efl in locis planis.-alij minores.qui fere ad montes remittutur: 
mediocres utrif^conueniuntlocis : Oportetautem adultos boues non iuniores laboribus deftina. 
re.Petrus Crefeent. f Qua: in emendis bubus fequenda.qua:^ uitaiidh fint, no exfairili dixerim 
(inquit Columella)cum pecudes pro regionis coeli^ flatu Si habitum corporis, &i ingenium animi, 
Sf pili colorem gerant;aliicformacfuntAfiaticis,aliacGaIlicis,Epiroticisaliae:iiec tantum diueriitas 
60 prouinciarum.ied ipfa quotp Italia partibus fuis diferepat. Campania plerunij boues progenerat al 
bos Si exiles.labori tamen & culturae patrij Ibli non inhabiles. 'Vmbria uaflos Si albos,eadcm^ ru 
brosmec iminus probabiles animis quam corporibus, Hetruria & Larium compados , fcd ad opera; 
